Türk Yatırımcılar için Birleşik Krallık'ta İş Kurma 2026: Gereksinimler, Prosedürler ve Vize Rehberi

2026 Birleşik Krallık İş Kurma Manzarası — Genel Bakış

Hangi tüzel kişilik türünü seçeceğiniz, vergi yükünüzü, sorumluluğunuzu ve Türkiye–UK arasındaki kâr aktarım rejiminizi doğrudan belirler. Aşağıdaki tablo, Türk yatırımcıların 2026'da UK'da en sık tercih ettiği altı yapıyı bir bakışta özetler — okurken yanınızda bulundurun.

1. Private Limited Company (Ltd) — Türk Yatırımcıların İlk Tercihi

Ltd'nin Hukuki Çerçevesi

Birleşik Krallık'taki Private Company Limited by Shares — kısaca Ltd — uluslararası girişimcilerin (ve özellikle Türk yatırımcıların) ezici çoğunlukla tercih ettiği yapıdır. Düzenleyici çerçeve Companies Act 2006'dır; bu kanun, Avrupa'nın en uzun ve en ayrıntılı şirketler kanunu olarak kabul edilir (1.300+ bölüm) ve direktör görevleri, hissedar hakları, finansal raporlama, birleşme ve fesih gibi tüm yaşam döngüsünü tek çatı altında düzenler. Companies Act 2006 sec. 9–15 kuruluş prosedürünü, sec. 154–169 direktör atamasını, sec. 168 hissedarlar tarafından görevden alma hakkını, sec. 170–177 direktörün genel görevlerini düzenler.

Türk yatırımcı için kritik nokta şudur: sec. 154 yalnızca en az bir gerçek kişi direktör ve 16 yaş üstü olma şartı arar; ikamet, uyruk, İngiltere'de fiziksel bulunma veya UK pasaportu şartı yoktur. Şirketin tek şartı, tescilli adresinin (registered office) İngiltere, Galler, İskoçya veya Kuzey İrlanda'da bulunmasıdır (sec. 86–87). Yani siz Türkiye'de oturuyorsanız ve İngiltere'de bir registered office hizmeti aldıysanız, %100 sahibi olduğunuz bir UK Ltd şirketini Türkiye'den kurabilir, yönetebilir ve faaliyet gösterebilirsiniz.

Bu esneklik, UK'yi Hollanda, İrlanda veya Estonya gibi rakip yargı bölgelerinden ayıran temel rekabet avantajıdır. Hollanda BV'sinde noter zorunluluğu, İrlanda Ltd'inde fiziksel direktör (veya bond) şartı vardır; UK Ltd ise tamamen uzaktan, dijital ve uygun maliyetlidir.

Kuruluş Adımları — 24 Saatlik Pratik Akış

UK Ltd kurma süreci, dünyanın en hızlı tüzel kişilik tescil sistemlerinden birini kullanır. Standart Türk yatırımcı akışı:

1. Şirket adı kontrolü — Companies House WebCHeck servisinde adın boş olduğu doğrulanır; "Limited" veya "Ltd" son eki zorunludur (sec. 59). Hassas kelimeler — "Bank", "Royal", "Group" — Department for Business and Trade (DBT) onayı gerektirir.
2. Registered office adresi — Türkiye'den faaliyet gösterecekseniz, profesyonel bir formation acentesinden Londra (genelde EC1, EC2 postaları), Manchester veya Birmingham bölgesinde kayıtlı adres satın alırsınız. ECCT 2023 sonrası "appropriate address" şartı için sadece PO Box yetersizdir.
3. Direktör ve PSC bilgileri — Direktör ad-soyad, doğum tarihi, uyruk (Turkish), residence country (Türkiye), service address (genelde aynı registered office). PSC olarak %25+ hisse, %25+ oy hakkı veya direktör atama yetkisi olan kişiler beyan edilir.
4. Memorandum + Articles — Standart kuruluşlarda Model Articles (Companies Act 2006 Schedule 1) yeterlidir; özel haklar (preference shares, drag-along, tag-along) için Bespoke Articles tercih edilir.
5. IN01 formu — Online başvuru. Resmi devlet ücreti: 50 GBP (2026 itibarıyla; 1 Mayıs 2024'te 12 GBP'den yükseltilmiştir). Onay tipik 24 saat içinde gelir; "same day" servis (kuyruk önceliği) 78 GBP'dir.
6. Companies House Certificate of Incorporation — Onay sonrası dijital sertifika düzenlenir; 8 haneli şirket numarası atanır (örn. 15827441).

Sınırlı Sorumluluk ve Sermaye Yapısı

UK Ltd'in en güçlü cazibesi sınırlı sorumluluk'tur (limited liability). Hissedarın sorumluluğu, hisseleri için ödediği nominal değerle sınırlıdır. 1 GBP nominal değerli tek hisse ile şirket kurulabilir; pratikte 100 GBP toplam nominal sermaye (100 × 1 GBP) yaygındır ve hisseleri orantısal olarak Türk ortaklara bölmeyi kolaylaştırır. Nominal sermayenin peşin ödenmesi gerekmez — taahhüt yeterlidir; ancak vergi planlaması ve kredibilite açısından gerçek sermaye yatırımı tavsiye edilir.

Ltd için 2026 Vergi Yükü

UK Ltd şirketleri kazançları üzerinden Corporation Tax (kurumlar vergisi) öder. 2026 mali yılı oranları:

Türkiye'ye Kâr Aktarımı — Çifte Vergi Mahsubu

UK Ltd'den Türkiye'de mukim hissedara temettü dağıtımı, 1986 tarihli Türkiye–UK Çifte Vergi Anlaşması kapsamında işler. Anlaşma uyarınca temettü stopajı UK'de %15 (ana sözleşme oranı) seviyesinde sınırlanır; ancak UK iç hukukunda 2016'dan beri temettüde stopaj uygulanmaz, dolayısıyla pratik stopaj %0'dır. Türkiye'de gerçek kişi hissedar, brüt temettüyü Türkiye Gelir Vergisi'ne dahil eder; UK'de ödenen kurumlar vergisini Mahsup yöntemi (FTC) ile düşemez (çünkü kurumlar vergisi şirket düzeyinde, temettü gerçek kişi düzeyinde vergilendirilir), ancak temettü için Türkiye'de uygulanan %15 vergi mahsubunda UK stopajı olmadığı için ekstra yük doğmaz.

2. Vize Seçenekleri — Türk Yatırımcı için Yol Haritası

Önemli Ayrım: Şirket Sahipliği ≠ İngiltere'de Yaşama Hakkı

Birçok Türk yatırımcının kafa karıştırdığı en kritik nokta şudur: UK Ltd şirketi sahipliği için vize gerekmez; ancak İngiltere'de fiziksel olarak yaşamak, çalışmak veya şirketinizden maaş almak için vize gerekir. Bu iki kategori birbirinden bağımsızdır. Türk pasaportlu bir kişi, Türkiye'de oturmaya devam ederek UK Ltd direktörü olabilir, dijital olarak iş yürütebilir, Türkiye'den temettü alabilir ve hiç UK'ye gitmeden tüm operasyonu sürdürebilir. Ancak Londra'ya taşınmak ve şirketinizden bordro almak istiyorsanız, aşağıdaki vize rotalarından birine ihtiyacınız olacaktır.

Innovator Founder Visa — Ana İş Kurma Rotası

Innovator Founder Visa, 13 Nisan 2023'ten itibaren Tier 1 (Entrepreneur), Start-up ve eski Innovator vizelerinin yerini almıştır ve şu anda Türk yatırımcıların İngiltere'ye yerleşip iş kurması için tek doğrudan yoldur. Düzenleme Immigration Rules Appendix Innovator Founder altında yer alır. Temel kurallar:

• İş planı zorunlu: yenilikçi (innovative), uygulanabilir (viable) ve büyüme potansiyeli olan (scalable) bir fikir
• Endorsing Body onayı: Home Office tarafından yetkilendirilmiş bir Endorsing Body'den endorsement letter alınmalıdır (örn. Envestors, UK Endorsed Innovator Founder Service, Innovator International)
• Minimum sermaye şartı kaldırıldı: önceki 50.000 GBP yatırım şartı 2023 reformuyla iptal edildi; ancak Endorsing Body yine de yeterli fonlama görmek ister
• İngilizce şartı: en az B2 düzeyinde IELTS veya eşdeğer test
• Bakım fonu: başvuru sırasında en az 1.270 GBP banka hesabında 28 gün
• 3 yıl ilk süre + sınırsız uzatma; 3 yıl sonra Indefinite Leave to Remain (ILR) başvurusu mümkün
• İngiltere'de çalışma izni: kendi şirketinizden maaş alabilir, ek sektörlerde danışmanlık yapabilirsiniz

Alternatif Vize Yolları

• Skilled Worker Visa — UK Ltd şirketiniz Sponsor Licence alırsa, yurtdışından nitelikli bir çalışana (örn. CTO olarak kendinize) Certificate of Sponsorship verebilir. Minimum maaş: 2026'da 38.700 GBP/yıl. Sponsor Licence başvurusu 536–1.476 GBP arasındadır.
• Global Talent Visa — Tech Nation alanında "exceptional talent" veya "exceptional promise" endorsement alan girişimciler. Şirket kurma şartı yoktur; uzaktan çalışma serbestliği sunar.
• Expansion Worker Visa — Mevcut bir Türk şirketinin UK şubesini kurmak üzere atanan personel için (eski Sole Representative vizesinin halefi).
• UK Ancestry Visa — Commonwealth vatandaşları için; Türk vatandaşlarına açık değildir.
• Family Visa — UK vatandaşı veya Settled Status sahibi eş/partner ile evlilik yoluyla.
• Visitor for Business — Vize muafiyeti olmayan Türk vatandaşları için 6 aya kadar standard visitor; yatırım toplantıları, sözleşme imzalama serbest, ücretli çalışma yasak.

Vize Olmadan Şirket Yönetimi — Pratik Akış

Türk yatırımcıların büyük çoğunluğu (özellikle e-ihracat, danışmanlık, SaaS, ajans iş modellerinde) vize başvurmaz ve şirketi tamamen uzaktan yönetir. Pratik akış:

1. Türkiye'de yaşamaya devam edersiniz, vergi mukim ülkeniz Türkiye'dir
2. UK Ltd şirketinizin direktörü ve %100 hissedarı sizsiniz
3. Şirketin gerçek yönetim merkezi (Place of Effective Management) Türkiye'de görülürse, UK Ltd Türkiye'de de "dar mükellef" sayılabilir — bu HMRC ve GİB ile koordineli planlanmalıdır
4. Tipik çözüm: şirket kararlarını UK'de tutulan board meeting tutanaklarıyla belgelemek, UK'de profesyonel non-executive director eklemek
5. Türkiye'ye temettü olarak nakit aktarılır; Türkiye'de gerçek kişi gelir vergisi rejimi uygulanır

3. LLP — Limited Liability Partnership

LLP'nin Hibrit Yapısı

Limited Liability Partnership (LLP), 2000 tarihli Limited Liability Partnerships Act ile UK hukukuna girmiş, ortaklık esnekliği + sınırlı sorumluluğu birleştiren özgün bir yapıdır. Ltd'den farklı olarak şeffaf vergi rejimine (transparent / pass-through) tabidir: LLP'nin kendisi kurumlar vergisi ödemez; kâr ortakların (members) gelirine atfedilir ve onların kişisel vergi rejiminde değerlendirilir.

Türk yatırımcı açısından LLP'nin kritik özelliği şudur: bir Türk vatandaşı UK LLP'nin ortağı (member) olarak kazancını Türkiye'de — UK'de kurumlar vergisi ödemeden — beyan edebilir. Ancak çifte vergilendirme anlaşması ve "permanent establishment" (PE) analizi dikkatlice yapılmalıdır; LLP'nin UK'de ofis veya bağımlı temsilci varsa Türk ortak için UK'de gelir vergisi sorumluluğu doğabilir.

LLP Ne Zaman Tercih Edilir?

• Profesyonel hizmet ortaklıkları — avukat, muhasebeci, mimar, mühendislik, danışmanlık (Big 4 firmaları genelde LLP yapısındadır)
• 2+ Türk yatırımcı ortak — kâr paylaşımı esnek (members agreement ile özelleştirilebilir)
• Fon yapıları — VC, PE ve gayrimenkul fonlarında GP/LP yerine LLP popüler
• Düşük UK aktivitesi — UK'de PE oluşmuyorsa, Türk ortakların UK gelir vergisi yükü minimal

LLP'nin Sakıncaları

LLP'nin büyük dezavantajı, hesapların kamuya açık olmasıdır: Companies House'a abridged accounts yerine micro-entity accounts verilse bile ortak isimleri ve kâr payları görünebilir. Ltd'de bu seviyede ayrıntı yoktur. Ayrıca en az 2 designated member şartı, tek kişilik girişimlere uygun değildir. National Insurance Contributions (NIC) açısından, UK mukim ortaklar için Class 4 NIC %9–%11 ek yük yaratır; Türkiye mukim ortaklar genelde UK NIC dışıdır.

4. PLC — Public Limited Company

PLC'nin Niş Yapısı

Public Limited Company (PLC), halka açık olmayı planlayan şirketler için tasarlanmış yapıdır. Companies Act 2006 sec. 4(2)–58 PLC tanımını ve şartlarını koyar. Türk yatırımcıların kullandığı çok nadir bir formattır; çünkü pratik şartlar küçük girişimciler için orantısızdır:

• Minimum 50.000 GBP nominal sermaye (en az ¼ ödenmiş olmalı)
• Minimum 2 direktör + 1 company secretary (Ltd'de tek direktör yeterli, secretary opsiyoneldir)
• "PLC" veya "Public Limited Company" son eki zorunludur
• Hisse senedi devri serbest; halka arz mümkündür
• Kapsamlı denetim şartı (statutory audit) — Ltd'den çok daha sıkı
• Annual General Meeting (AGM) zorunludur (Ltd'de kaldırıldı)

Türk Yatırımcı için PLC Senaryosu

Bir Türk yatırımcının doğrudan PLC kurması neredeyse hiç önerilmez; tipik yol önce Ltd kurmak, büyüdükten sonra re-registration as PLC (sec. 90–96) ile dönüşümdür. Bu yol, Londra Borsası'nın AIM (Alternative Investment Market) pazarına halka arz hazırlığı yapan teknoloji şirketleri için anlamlı olabilir. AIM'de 2026'da listelenen 850+ şirket arasında onlarca Türk kökenli işletme bulunur (özellikle madencilik, fintek ve gayrimenkul).

5. UK Establishment (Şube) — Mevcut Türk Şirketi için

Şube ve Bağlı Ortaklık Ayrımı

Halihazırda Türkiye'de faaliyet gösteren bir Türk şirketi (A.Ş. veya Ltd.Şti.) UK'de iki yoldan biriyle yer alabilir: (1) UK Establishment / şube kayıt eder veya (2) yeni bir UK Ltd kurar ve onu Türk ana şirketin bağlı ortaklığı (subsidiary) yapar. Bu seçim, vergi, sorumluluk ve algı açısından önemli farklar yaratır.

• Şube — Companies Act 2006 Part 34 (sec. 1044–1059) ve Overseas Companies Regulations 2009. Ayrı tüzel kişilik DEĞİLDİR; Türk ana şirketin uzantısıdır. Şubenin borçlarından Türk şirketi sınırsız sorumludur. Form OS IN01 ile 1 ay içinde tescil edilir. Türk şirketin hesapları (İngilizce çevirisiyle) Companies House'a verilmek zorundadır — bu, çoğu KOBİ için cazip değildir.
• Bağlı Ortaklık (Ltd) — Yeni bir UK Ltd kurulur; tek hissedarı Türk ana şirkettir. Tüzel kişilik ayrıdır; sorumluluk Ltd'in sermayesi ile sınırlıdır. Türk ana şirketin hesapları kamuya açılmaz; sadece UK Ltd'in hesapları verilir.

Pratik 2026 Tavsiyesi

Türk şirketlerin %95'i bağlı ortaklık (UK Ltd subsidiary) yolunu seçer. Şube formatı sadece bankaların, sigorta şirketlerinin veya regülasyonel zorunlulukları olan kuruluşların kullandığı niş bir yapıdır. Bağlı ortaklık ayrıca Türkiye–UK Çifte Vergi Anlaşması Madde 5 "Permanent Establishment" tartışmalarından muaftır; çünkü iki ayrı tüzel kişi vardır.

6. CIC ve Sole Trader — Niş Yapılar

Community Interest Company (CIC)

CIC, 2005 yılında Companies (Audit, Investigations and Community Enterprise) Act 2004 ile yaratılan sosyal girişim yapısıdır. Toplumsal fayda (community benefit) odaklı çalışır ve CIC Regulator tarafından denetlenir. Türk yatırımcılar için tipik kullanım: eğitim, gıda dağıtımı, kültür-sanat projesi, çevre teknolojisi gibi sosyal etki odaklı girişimler. Asset Lock klozu, şirket malvarlığının kâr olarak dağıtılmasını sınırlar; temettü tavanı net kârın %35'i, yıllık 5–10% performans ücretiyle çevrelenmiştir. CIC, hibe ve sosyal yatırım fonlarına başvuruda büyük avantaj sağlar.

Sole Trader (Şahıs Şirketi)

Sole Trader, UK'de en basit iş yapma formatıdır: tüzel kişilik yok, sahibin kendisi vergi mükellefidir, HMRC'de Self Assessment kaydı yeterlidir. Türk mukim için pratik olarak uygun değildir; çünkü:

• National Insurance Number (NIN) gerekir → bu UK'de fiziksel kayıt gerektirir
• Sınırsız sorumluluk → şahsi varlıklar risk altında
• Sadece UK mukimleri için anlamlı vergi yapısı
• Türkiye'ye kâr aktarımında çifte vergi anlaşması zayıf koruma sağlar

Sole Trader yerine Ltd kurmak Türk yatırımcılar için her zaman doğru tercihtir.

Şirket Türleri Karşılaştırma Tablosu 2026 — Türk Yatırımcı Perspektifi

Hangi yapıyı seçeceğinize karar vermek için tek bakışta görünmesi gereken kıyaslama:

Şirket Türü	Min. Sermaye	Vergi Rejimi	Türk Yatırımcı Uygunluğu	Kuruluş Süresi / Ücret
Ltd	1 GBP (nominal)	Corporation Tax %19–25	★★★★★ İdeal — uzaktan kurulabilir	24 saat / 50 GBP
LLP	Yok (members capital)	Pass-through (şeffaf)	★★★★ Profesyonel hizmet için iyi	5–10 gün / 50 GBP
PLC	50.000 GBP (¼ ödenmiş)	Corporation Tax %25	★★ Sadece halka arz hedefi varsa	2–4 hafta / 50 GBP
CIC	1 GBP (nominal)	CT %19–25 + Asset Lock	★★★ Sosyal etki projeleri için	2–4 hafta / 65 GBP
Sole Trader	Sermaye yok	Income Tax %20–45	★ Türk mukim için uygun değil	Aynı gün HMRC
UK Establishment	Ana şirket sermayesi	CT %19–25 (PE üzerinden)	★★ Mevcut Türk şirket için niş	1 ay / 71 GBP

Tablonun okunması: Türk yatırımcıların ezici çoğunluğu (≈%85) Ltd seçer; profesyonel hizmet ortakları LLP'yi tercih eder. PLC, CIC ve şube modelleri niş kullanımlar içindir. Sole Trader, Türk mukimler için pratik olarak kapalıdır. Kararsızsanız Ltd ile başlayın — ileride PLC'ye, holding yapısına veya bağlı ortaklığa dönüşmek mümkündür.

2026 UK Hukuki Çerçevesi — Türk Yatırımcının Bilmesi Gerekenler

Companies Act 2006 — Temel Şirket Kanunu

Companies Act 2006, UK şirketler hukukunun ana koddur. 1.300+ bölümle Avrupa'nın en uzun şirket mevzuatıdır ve 8 Kasım 2006'da kraliyet onayı almış, 1 Ekim 2009'a kadar kademeli yürürlüğe girmiştir. Türk yatırımcının takip etmesi gereken kritik bölümler:

• Part 1 — Şirket Türleri: sec. 1–6, Ltd / LLP / PLC ayrımları
• Part 2 — Kuruluş: sec. 7–16, formation prosedürü
• Part 5 — Şirket Adı: sec. 53–85, isim kuralları, "Limited" sonek zorunluluğu
• Part 6 — Registered Office: sec. 86–88, kayıtlı adres şartı
• Part 10 — Direktörler: sec. 154–259, direktör görev ve sorumlulukları
• Part 13 — Genel Kurullar: sec. 281–361, hissedar kararları (Ltd'de written resolution yeterli)
• Part 15 — Hesaplar ve Rapor: sec. 380–474, finansal raporlama
• Part 21A — PSC: sec. 790A–790Z, gerçek faydalanıcı kaydı

Economic Crime and Corporate Transparency Act 2023 (ECCT)

ECCT 2023, 4 Mart 2024'ten itibaren kademeli olarak yürürlüğe girmiş ve Companies House'un yetkilerini köklü biçimde genişletmiştir. 2026'da tam olarak yürürlüktedir:

• Companies House identity verification — tüm direktörler, PSC'ler ve dosyalama yapanlar için kimlik doğrulama zorunlu (önce gönüllü, 2026'da zorunlu)
• Appropriate registered office — kayıtlı adres "evrakların fiilen alındığı bir yer" olmak zorunda; sadece PO Box geçersiz
• Appropriate email address — şirketin Companies House'a verdiği e-posta adresi düzenli izlenmeli
• Companies House proactive checks — kayıtların doğruluğuna ilişkin daha aktif denetim yetkisi
• Strike off thresholds — uyumsuz şirketlerin daha hızlı re'sen silinmesi
• Cezalar — yanlış beyan için 1.000–10.000 GBP arası idari para cezaları + ceza davası riski

Immigration Rules — Vize Mevzuatı

Immigration Rules Home Office tarafından yönetilen, vize ve göç sisteminin tüm kategorilerini düzenleyen mevzuattır. Türk yatırımcılar için ana ekler:

• Appendix Innovator Founder — Innovator Founder Visa (Türkiye'den gelenler için ana iş kurma yolu)
• Appendix Skilled Worker — Sponsor Licence sahibi UK şirketi üzerinden çalışma vizesi
• Appendix Global Talent — istisnai yetenek vizesi (tech/sanat/akademi)
• Appendix Expansion Worker — eski Sole Representative; mevcut Türk şirket UK şubesi açacaksa
• Appendix V — Visitor — 6 aya kadar iş ziyareti (Türk pasaportu için e-vize gerekir)

Türkiye–UK Çifte Vergi Anlaşması (1986)

Türkiye Cumhuriyeti ile Büyük Britanya ve Kuzey İrlanda Birleşik Krallığı arasında "Gelir Üzerinden Alınan Vergilerde Çifte Vergilendirmeyi Önleme ve Vergi Kaçakçılığına Engel Olma Anlaşması" 19 Şubat 1986'da Londra'da imzalanmış, 26 Ekim 1988'de TBMM tarafından onaylanmış ve 1 Ocak 1989'dan itibaren yürürlüktedir. Anlaşmanın Türk yatırımcı için kritik maddeleri:

• Madde 4 — Mukim: çifte mukimlik durumunda "tie-breaker" testi: kanuni merkez, fiili yönetim merkezi, vatandaşlık sırasıyla
• Madde 5 — İşyeri (Permanent Establishment): 12 ayı aşan inşaat, daimi temsilci, sabit iş merkezi PE oluşturur
• Madde 7 — Ticari Kazançlar: PE üzerinden kazanılan ticari kazançlar PE'nin bulunduğu ülkede vergilendirilir
• Madde 10 — Temettüler: stopaj %15 üst sınır; %25+ ortaklıkta %20 (ancak UK iç hukukunda 0 stopaj)
• Madde 11 — Faiz: stopaj %15 üst sınır
• Madde 12 — Royalty: stopaj %10 üst sınır
• Madde 23 — Çifte Vergilendirmeden Kaçınma: Türk vatandaşı için mahsup (FTC) yöntemi uygulanır

Türk Sermaye Hareketleri Genelgesi

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın Sermaye Hareketleri Genelgesi (en güncel hali 2 Mayıs 2018 tarihli) ve Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karar uyarınca:

• Yurtdışı şirket kurma izne tabi değildir; ancak işlem banka aracılığıyla yapılır ve 30 gün içinde Hazine'ye bildirilir
• Bildirim, sermaye olarak yurtdışına gönderilen tutar için bankaya ibraz edilen DAB (Döviz Alım Belgesi) üzerinden otomatik olarak gerçekleşir
• Yurtdışı iştirakler için yıllık "Yurtdışı İştirak Bildirim Formu" Mart sonuna kadar TCMB'ye verilir
• Yurtdışı şirketten temettü olarak gelen dövizin Türkiye'ye getirilmesi mecburi değildir (2018 öncesi zorunluluk kalktı), ancak repatriasyon için 90 gün süre vardır

HMRC Kayıtları ve 2026 Vergi Yükümlülükleri

HMRC — Üç Ayrı Kayıt Zinciri

UK Ltd kuruluşu sonrası HMRC'de açılması gereken üç farklı dosya vardır; bunlar Companies House kuruluşunun otomatik bir uzantısı değildir, ayrı başvurularla aktive edilir:

1. Corporation Tax (CT) kaydı — kuruluştan itibaren 3 ay içinde HMRC'ye "active for trade" bildirimi yapılmalı; 10 haneli UTR (Unique Taxpayer Reference) atanır
2. PAYE kaydı — çalışan istihdamı veya direktörden maaş ödemesi planlıyorsanız PAYE scheme açılır; aylık RTI submission zorunludur
3. VAT kaydı — yıllık vergiye tabi ciro 90.000 GBP eşiğini aşıyorsa veya gönüllü olarak; GB ile başlayan VAT number atanır

2026 Vergi Takvimi — Ltd için

• Corporation Tax ödeme: mali yıl sonundan 9 ay 1 gün sonra
• CT600 beyanı: mali yıl sonundan 12 ay sonra
• Annual Accounts (Companies House): ilk yıl 21 ay, sonraki yıllar 9 ay (özel şirket)
• Confirmation Statement (CS01): yıllık 1 kez, kuruluş yıldönümünden 14 gün içinde
• VAT MTD beyanı: üç aylık, dönem sonundan 1 ay 7 gün sonra
• PAYE RTI: her bordro tarihinden önce (FPS) + ay sonu (EPS)
• P11D: yıllık (6 Temmuz'a kadar) — yan haklar bildirimi
• Self Assessment (direktör): 31 Ocak (online) / 31 Ekim (kağıt)

Making Tax Digital (MTD) — 2026'da Tam Yürürlükte

Making Tax Digital, HMRC'nin tüm vergi süreçlerini dijitalleştirme programıdır. 2026 itibarıyla:

• MTD for VAT — KDV mükellefi tüm Ltd'ler için tam zorunlu (Nisan 2022'den beri)
• MTD for Income Tax Self Assessment — Nisan 2026'dan itibaren 50.000 GBP üzerindeki self-employed ve landlord gelirleri için zorunlu; Nisan 2027'de 30.000–50.000 GBP bandı
• MTD-compatible software — HMRC'nin onaylı listesinde Xero, QuickBooks, FreeAgent, Sage, Zoho Books gibi platformlar bulunur; Zunapro panelinde MTD bridging modülü vardır
• Quarterly updates — gelir/gider bilgisi üç ayda bir API üzerinden HMRC'ye iletilir
• End-of-Period Statement — yıl sonu kapatma beyanı

KDV (VAT) — 2026 Detayları

UK KDV oranları 2026 itibarıyla:

• Standart oran %20 — çoğu mal ve hizmet
• İndirimli oran %5 — enerji (ev kullanımı), çocuk koltuğu, sigara bırakma ürünleri
• Sıfır oran %0 — gıda (çoğu), kitap, gazete, çocuk giyim, ihracat
• Muaf — sigorta, eğitim, sağlık, finansal hizmetler, posta pulu
• Kayıt eşiği: 90.000 GBP (Nisan 2024'te 85.000'den yükseltildi)
• Çıkış eşiği: 88.000 GBP (kayıttan çıkmak için ciro düşmeli)
• Cash Accounting Scheme — yıllık ciro 1,35M GBP altında ise kullanılabilir; nakit esaslı KDV beyanı
• Flat Rate Scheme — yıllık ciro 150K GBP altında ise sabit oran KDV (sektöre göre %4–14,5 arası); küçük şirketler için cazip

UK Banka Hesabı Açma — Türk Mukim Direktörler için 2026 Rehberi

Geleneksel Bankalar vs Fintek

Türk yatırımcıların UK Ltd kurarken karşılaştığı en pratik engel, banka hesabıdır. HSBC, Barclays, Lloyds, NatWest gibi yüksek-cadde (high street) bankalar Anti-Money Laundering (AML) kuralları çerçevesinde fiziksel mülakat ve UK ikametgâhı şartı arar; bu yüzden Türkiye'de yaşayan direktörler için pratik değildir. Wise/Revolut tarzı fintek/neobankalar bu boşluğu doldurmuştur:

Hesap Açma Süreci

Pratik akış:

1. UK Ltd kuruluşu tamamlanır; Certificate of Incorporation alınır
2. Wise Business veya Revolut Business başvurusu yapılır; gerekli belgeler:
   • Certificate of Incorporation
   • Direktör pasaportu (Türk)
   • İkametgâh kanıtı (Türkçe fatura kabul edilir; çeviri istenirse Apostille gerekebilir)
   • İş açıklaması ve beklenen aylık ciro
   • PSC ve UBO beyanı
3. KYC doğrulaması — video selfie + ID upload; tipik 24–72 saat
4. Sort code + Account number ataması — UK formatında (örn. 23-14-70 / 12345678)
5. IBAN — uluslararası transferler için GB ile başlayan IBAN sağlanır

Bankacılık Riskleri ve Hafifletmeler

• Hesap dondurma riski — fintek bankalar AML şüphesi durumunda hesabı 7–30 gün dondurabilir; her zaman ikinci bir bankacılık ilişkisi (örn. Wise + Revolut) tutmak tavsiye edilir
• FSCS koruması — Wise ve Revolut Business tam bankacılık lisansı altında değildir; mevduat 85.000 GBP FSCS garantisi alanından düşer. Starling tam lisanslıdır
• Türkiye'ye dönüş döviz dönüşümü — Wise mid-market kuru + %0,35–0,7 ücret; Revolut weekend markup %1; geleneksel SWIFT havalesi %3–5
• FCA kayıt durumu — Türk direktörler hesap açarken FCA Register'da bankanın aktif lisansını doğrulamalıdır

Muhasebe, Bordro ve Türkiye'den Uzaktan Yönetim

UK Muhasebe Standartları

UK Ltd şirketleri muhasebelerini şu standartlara göre tutar:

• FRS 102 — Financial Reporting Standard 102, orta ve büyük UK şirketleri için ana standart
• FRS 105 — Micro-entities için basitleştirilmiş standart (turnover <632K, bilanço <316K, çalışan <10)
• IFRS — Halka açık (PLC) şirketler ve gönüllü kullananlar için
• iXBRL — HMRC'ye CT600 ile sunulan hesaplar bu işaretleme formatında olmalıdır

Türkiye'den Uzaktan Yönetim — Pratik Stack

Türkiye'de oturup UK Ltd yöneten bir girişimcinin tipik araç yığını:

• Companies House — kuruluş, CS01, PSC bildirimleri (online)
• Wise Business — multi-currency banka hesabı + kart
• Xero / QuickBooks — MTD uyumlu muhasebe yazılımı
• UK chartered accountant — yıllık 1.200–3.500 GBP arası, CT600 + Annual Accounts dosyalama
• Registered office acentesi — Londra/Manchester adresi, mail forwarding, ECCT 2023 uyumu
• VAT / KDV danışmanı — özellikle e-ihracat ve OSS rejimi için
• Türk SMMM — Türkiye tarafında temettü, FTC, TCMB bildirimleri
• Zunapro UK panel — Türk-UK çift dilli özet, vergi takvimi, otomatik hatırlatma

Direktör Maaşı vs Temettü Optimizasyonu

Klasik UK Ltd vergi optimizasyonu, "low salary + dividend" yapısıdır:

• Düşük direktör maaşı — yıllık 12.570 GBP'a kadar Personal Allowance dahilinde gelir vergisi yok; National Insurance threshold (Lower Earnings Limit) 6.396 GBP, bu seviyenin üstünde Class 1 NIC başlar
• Geri kalan kâr temettü olarak — UK iç hukukunda temettü stopajı yok; Dividend Allowance 500 GBP (2026)
• Türk mukim direktör — UK NIN'in genelde olmadığı için Class 1 NIC ödenmez (sosyal güvenlik anlaşması ile koordineli)
• Türkiye'de vergi — temettü Türk Gelir Vergisi'ne tabi; istisna %50 kâr dağıtımı kuralı uygulanabilir (GVK Mük. 75)

Türkiye–UK Vergi Karşılaştırma Tablosu 2026

Türk yatırımcının iki ülke arasında karar verirken bakacağı en önemli artefakt, paralel vergi yükleridir:

Konu	UK (Birleşik Krallık)	Türkiye	Net Etki (Türk Yatırımcı)
Kurumlar Vergisi	%19 (small) – %25 (main)	%25 (2026)	Küçük UK Ltd avantajlı
Temettü Stopajı	%0 (UK iç hukuku)	%10 (2026 itibarıyla)	UK Ltd → TR temettüde UK stopajı yok
KDV / VAT	%20 standart	%20 standart	Eşdeğer; OSS/UK ayrı sistemler
KDV Eşiği	90.000 GBP	Gerçek kişi: 75.000 TL/ay (2026)	UK eşiği çok daha yüksek
Bordro Yükü	~%13,8 employer NIC + ~%12 employee	~%37 SGK işveren + işçi	UK bordro avantajlı
Kuruluş Süresi	24 saat	3–7 gün	UK çok daha hızlı
Min. Sermaye	1 GBP (nominal)	50.000 TL (Ltd.Şti.)	UK sıfıra yakın
Çifte Vergi Anlaşması	1986 ÇVÖ Anlaşması — Mahsup yöntemi		Aynı kazanç iki kez vergilenmez

Tablonun okunması: UK Ltd, küçük ve orta ölçekli iş için Türkiye'ye göre belirgin vergi ve idari avantaj sunar. Ancak temettüyü Türkiye'ye getirdiğinizde Türk Gelir Vergisi devreye girer; etkin yük analizi her durum için ayrı yapılmalıdır. UK'de tutulan kâr (geri yatırılan) için UK %19–25 oranı; Türkiye'ye aktarılan temettü için ise tam vergi yükü ~%30–40 bandına çıkar.

Lojistik, Ödeme ve E-İhracat — UK Ltd'in Türkiye'den Operasyonu

Royal Mail ve Kurye Ağı

UK içi e-ticaret lojistiği, dünyanın en olgun pazarlarından biridir. Türk yatırımcıların UK Ltd üzerinden yürüttüğü tipik lojistik yığını:

• Royal Mail — devlet posta operatörü; küçük paket için en geniş kırsal kapsama; tipik 2nd Class 1,55 GBP, 1st Class 2,10 GBP
• Royal Mail Tracked 24/48 — takip kodlu yeni standart, e-ticaret için en pratik
• Evri (eski Hermes) — uygun fiyatlı kurye, locker ağı genişliyor
• DPD UK — premium B2B/B2C kurye, 1 saatlik teslim penceresi
• DHL Express / Parcel — uluslararası odaklı, Türkiye'den UK'ye gümrük işlemleri
• Amazon Logistics — Amazon Marketplace satıcıları için zorunlu son mil
• UPS UK — orta-ağır paket; ticari B2B'de güçlü
• InPost UK — 8.000+ locker'a ulaştı (Polonya'daki ile aynı ağ); kuzey-İngiltere ve Londra'da yoğun

UK Ödeme Sistemleri

• Faster Payments Service (FPS) — saniyeler içinde GBP banka transferi, B2C iadeleri için standart
• BACS Direct Debit — abonelik ve düzenli ödemeler için 3 iş günlük döngü
• CHAPS — aynı gün yüksek tutarlı transferler (gayrimenkul, M&A)
• Open Banking — PSD2 uyumlu, hesap-hesap ödeme (TrueLayer, Plaid UK)
• Stripe, GoCardless, Mollie — Türk Ltd direktörleri için en kolay merchant onboarding
• Klarna, Clearpay (Afterpay) — BNPL; e-ticaret konversiyonu için zorunlu
• Apple Pay, Google Pay — UK mobil checkout'un %60+'sı

Marketplace Stratejisi — UK Ltd ile

UK Ltd kurmuş bir Türk yatırımcının erişebildiği marketplace yığını:

• Amazon UK — 80M+ ziyaret/ay; Türk satıcıların UK Ltd ile en kolay onboard olduğu platform; FBA UK + Pan-EU mümkün
• eBay UK — 30M+ ziyaret; ikinci el ve yenilenmiş ürünlerde güçlü
• OnBuy — Türk satıcıların komisyon avantajı bulduğu UK marketplace
• Etsy UK — el yapımı ve özel tasarım için
• ASOS / Zalando UK — moda kategorisi B2B onboarding
• Wayfair / Cdiscount — ev ve mobilya odaklı

Türkiye → UK Cross-Border Ticaret 2026

Brexit Sonrası Gümrük Rejimi

1 Ocak 2021'den itibaren UK, AB Gümrük Birliği ve Tek Pazar dışında kaldı. Türkiye, 1996'dan beri AB ile Gümrük Birliği üyesidir ve bu birlik UK'yi kapsamamaktadır. Bu durum, Türk-UK ticaretinde şu sonuçları doğurdu:

• UK-Türkiye Serbest Ticaret Anlaşması — 29 Aralık 2020'de imzalandı, 1 Ocak 2021'den yürürlüktedir; sanayi ürünleri için gümrük vergisi sıfırdır
• EORI numarası — Türk ihracatçı için zorunlu; UK Ltd'inizin EORI'si "GB" ile başlar
• CDS (Customs Declaration Service) — UK'nin HMRC altındaki gümrük beyan sistemi; CHIEF'in halefi
• Postponed VAT Accounting (PVA) — ithalatta KDV peşin ödenmek yerine VAT return üzerinde "reverse charge" gibi gösterilir, nakit akışı avantajı
• UKCA marking — UK'de satılacak regüle edilmiş ürünler için CE yerine UKCA işareti (geçiş süresi 2026 sonuna uzatıldı, 2026'da tam yürürlükte)

Pratik Türkiye → UK E-İhracat Akışı

1. Türkiye'de ihracatçı sıfatıyla GİB ETGB beyanı verilir
2. Türk Eximbank / banka aracılığıyla DAB/DSB düzenlenir
3. UK gümrüğüne CDS üzerinden ithalat beyanı verilir (UK Ltd üzerinden)
4. EORI ve PVA ile gümrüksüz / ertelenmiş KDV ile ürünler UK depoya alınır
5. Amazon FBA UK, kendi 3PL deposu veya doğrudan UK Ltd merkez ofisinden dağıtım başlar
6. UK Ltd, müşteriye İngilizce fatura keser; KDV mükellefiyse %20 hesaplar
7. Yıl sonunda kâr UK'de Corporation Tax'a tabi; temettü Türkiye'ye gönderilir

Cross-Border Türk-UK Satış Yığını

• Tüzel kişi: Zunapro üzerinden Türk Ltd.Şti. + UK Ltd ikili yapısı; transfer fiyatlandırma sözleşmeleri OECD TP Rehberi'ne uyumlu
• Fiyatlandırma: GBP/EUR/USD/TRY çoklu para birimi, günlük TCMB/ECB kuru entegrasyonu
• Uyum: UK KDV (MTD), Türk e-Fatura/e-Arşiv, EORI ve UKCA
• Lojistik: Türkiye Aramex / UPS export + UK Royal Mail / Evri / FBA import
• İade ve müşteri hizmetleri: UK 14 gün cooling-off (Consumer Contracts Regulations 2013) + 2 yıl statutory warranty (Consumer Rights Act 2015)

Türkiye'den UK Ltd Kurma — 2026 Adım-Adım Akışı

1. Hangi Şirket Türü? (Karar Ağacı)

• Klasik e-ticaret / SaaS / danışmanlık → Ltd
• Profesyonel hizmet ortaklığı (avukat, mimar, ajans) → LLP
• Halka arz hedefli teknoloji girişimi → önce Ltd, sonra PLC dönüşüm
• Sosyal etki / hibe odaklı proje → CIC
• Mevcut Türk şirketin UK uzantısı (sigortacılık, finans) → UK Establishment / şube
• Türk şirketin yan-bağlısı olarak → UK Ltd subsidiary

2026'da Türk yatırımcılar için tipik kazanan konfigürasyon: UK Ltd + Wise Business + UK registered office + chartered accountant + Zunapro paneli.

2. Vize Karar Noktası

• İngiltere'de yaşamak istiyor musunuz? → Innovator Founder Visa veya Skilled Worker
• Türkiye'de oturup şirketi uzaktan yönetecek misiniz? → Vize gerekmez, sadece UK Ltd
• Hibrit (Türkiye'de aile + UK'de iş seyahatleri) → Standard Visitor + ileride Innovator Founder

3. Companies House Kuruluşu (24 Saat)

1. Şirket adı WebCHeck doğrulama + boşsa rezerve et
2. Registered office adresi seçimi — Londra (EC1/EC2) veya Manchester profesyonel adres
3. Direktör + PSC bilgileri girilir; Türk pasaport bilgileri standart kabul edilir
4. Model Articles (standart kuruluşlarda yeterli) veya Bespoke Articles
5. Sermaye yapısı — 100 × 1 GBP nominal yaygındır; hisse dağılımı belirlenir
6. IN01 online başvuru; 50 GBP standart, 78 GBP same-day
7. Certificate of Incorporation 24 saat içinde dijital olarak alınır; şirket numarası atanır

4. HMRC Kayıtları

1. Corporation Tax aktivasyonu — Companies House kuruluşundan sonra HMRC otomatik UTR gönderir; 3 ay içinde "active for trade" bildirimi yapılır
2. VAT kaydı — eşik yaklaşıyorsa veya ihracat ağırlıklı işiniz varsa gönüllü kayıt; GB ile başlayan VAT numarası alınır
3. PAYE kaydı — bordro planlanıyorsa
4. MTD entegrasyonu — Xero/QuickBooks/Zoho seçilir, HMRC ile API bağlanır

5. UK Banka Hesabı

Wise Business veya Revolut Business başvurusu yapılır; tipik 24–72 saat içinde sort code + account number atanır. İkinci bir hesap (Tide veya Starling) yedek olarak açılır.

6. TCMB / Türk Tarafı Uyum

1. Sermaye gönderimi Türk banka aracılığıyla; DAB düzenlenir, 30 gün içinde Hazine bildirimi otomatik
2. Yurtdışı İştirak Bildirim Formu ilk yıl ve sonrasında yıllık Mart sonu TCMB'ye verilir
3. Türk SMMM ile koordinasyon: temettü gelişinde Gelir Vergisi planlama, FTC mahsup

7. Zunapro ile Bağlanma (10 Dakika)

1. Zunapro paneline giriş ve UK modülünü aç
2. Companies House API anahtarı yapıştır (otomatik şirket bilgisi senkronu)
3. HMRC MTD bağlantısı — Government Gateway OAuth ile aktive et
4. Banka hesabı entegrasyonu — Wise / Revolut Open Banking ile bağla
5. Vergi takvimi otomatikleşir — CT600, CS01, VAT MTD, PAYE RTI tarihleri otomatik hatırlatma
6. Türk-İngiliz çift dilli fatura şablonu aktif edilir
7. Canlı yayına geç — ilk senkron 10 dakikada tamamlanır

Türk Yatırımcılar için Birleşik Krallık İş Kurma SSS 2026