İsviçre Şirket Kuruluşu 2026 — Hızlı Özet
İsviçre, OECD ülkeleri arasında en düşük kurumlar vergisine sahip ekonomilerden biridir ve 2026 itibarıyla efektif federal + kanton + belediye birleşik oranı en avantajlı yerlerde %11.85'e kadar inmektedir. İki ana şirket türü vardır: AG (Aktiengesellschaft) — 100.000 CHF nominal sermaye (en az 50.000 CHF ödenmiş), anonim hissedar yapısı, halka açılma potansiyeli, ve GmbH (Gesellschaft mit beschränkter Haftung) — 20.000 CHF tam ödenmiş sermaye, ortak adları sicilde açık, esnek yönetim. Zug kantonu Türk yatırımcılar için kritik kalmaya devam ediyor (%11.85), Luzern %12.20, Nidwalden %12.66 takip ediyor. Federal MwSt (KDV) 1 Ocak 2024'ten beri %8.1; tüm faturalar QR-Rechnung formatında kesilmek zorundadır; ve 1988 Türkiye-İsviçre Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşması Türk yatırımcılara önemli güvenceler sağlamaktadır.
2026 İsviçre Şirket Türleri Manzarası — Genel Bakış
Avrupa'da bu kadar şeffaf ve istikrarlı bir hukuk altyapısı olan başka bir ülke yok. Aşağıdaki kartlar, Türk yatırımcıların İsviçre'de değerlendireceği altı temel seçeneği — iki şirket türü ve dört kanton — özetliyor. Bu rehberde her birini ayrıntılı olarak ele alacağız; tabloyu yanınızda tutun.
AG — Aktiengesellschaft (Anonim Şirket)
İsviçre Borçlar Kanunu Madde 620-763 · 100.000 CHF nominal sermaye · Hissedar gizliliği · Kurumsal prestij
GmbH — Limited Şirket
İsviçre Borçlar Kanunu Madde 772-827 · 20.000 CHF tam ödenmiş · Aile/KOBİ tercihli · Hızlı kuruluş
Zug Kantonu — Crypto Valley
%11.85 efektif vergi · Glencore, Roche Pharma, Ethereum Vakfı yerleşik · Almanca konuşulan
Zürih Kantonu — Finansal Merkez
%19.65 efektif vergi · UBS, Google, Disney Research · Avrupa'nın en büyük borsalarından
Cenevre Kantonu — Uluslararası Hub
%14.00 efektif vergi · BM Cenevre Ofisi · Fransızca konuşulan · Emtia ticareti merkezi
Luzern Kantonu — Düşük Vergili Alternatif
%12.20 efektif vergi · Turizm + KOBİ ağırlıklı · Zug'a 30 dakika · Almanca konuşulan
İsviçre'de şirket kurmaya hazır mısınız?
AG mi GmbH mi, Zug mı Zürih mi — kararı tek panelde verin. Zunapro tüm kuruluş, MwSt kaydı, QR-Rechnung ve marketplace bağlantılarını uçtan uca yönetir.
1. AG (Aktiengesellschaft) — İsviçre Anonim Şirketi
AG'nin Genel Çerçevesi
Aktiengesellschaft (AG), İsviçre Borçlar Kanunu'nun (Obligationenrecht / OR) 620 ile 763. maddeleri arasında düzenlenen anonim şirket türüdür. Türkçedeki "A.Ş." karşılığıdır; Roche, Nestlé, Novartis, ABB, Glencore, Swatch Group gibi İsviçre'nin küresel devleri bu yapıyla kurulmuştur. SIX Swiss Exchange'te halka açılmak istiyorsanız tek seçeneğiniz AG'dir. 2026 itibarıyla İsviçre Ticaret Sicilinde (Handelsregister) yaklaşık 80.000 aktif AG kayıtlıdır.
AG'nin en belirgin özelliği hissedar gizliliğidir: hisseler nama yazılı (Namenaktien) veya hamiline (Inhaberaktien — 2019 reformuyla pratik olarak nama yazılıya dönüştürüldü, sadece şirket kayıtlarında görünür) olabilir. Yönetim kurulu (Verwaltungsrat) Handelsregister'da görünür, ancak hissedarlar değildir. Türk yatırımcılar için bu özellik, özellikle aile ofisleri, holding yapıları ve büyük çaplı yatırımlar için kritik önem taşır.
AG, kurumsal güven açısından da farklı bir konumda: İsviçreli ve uluslararası bankaların, B2B müşterilerin ve denetim firmalarının (BIG 4) tercih ettiği yapıdır. Bir AG sahibi olmak, GmbH sahibi olmaktan farklı bir prestij ve kredibilite sinyali gönderir — özellikle UBS, Raiffeisen veya Pictet ile kurumsal ilişki kurarken.
Sermaye Yapısı — 100.000 CHF Nominal, 50.000 CHF Ödenmiş
AG için asgari nominal sermaye 100.000 CHF'dir. Bu sermayenin en az %20'si veya 50.000 CHF (hangisi yüksekse) kuruluş sırasında bir İsviçre bankasında özel kuruluş hesabına (Kapitaleinzahlungskonto) yatırılmalıdır. Geri kalan kısım sonradan çağrılabilir (Liberierungspflicht). Sermaye, CHF dışında EUR, USD veya GBP cinsinden de yatırılabilir — bu, 2023 OR reformuyla getirilen yeni bir esnekliktir; ancak bilanço döviz cinsi seçimi anasözleşmede sabitlenir ve değiştirilmesi zordur.
Sermaye, ayni (Sacheinlage) olarak da konabilir — örneğin Türkiye'deki bir patent, marka veya makine parkı. Bu durumda bağımsız bir denetçi tarafından değerleme raporu hazırlanması ve noterde tasdik edilmesi gerekir. Pratikte Türk yatırımcıların yaklaşık %92'si nakit sermaye yatırmayı tercih ediyor çünkü süreç çok daha hızlıdır.
Yönetim Yapısı — Verwaltungsrat ve İsviçre İkamet Şartı
AG'nin yönetim organı Verwaltungsrat (Yönetim Kurulu)'dur. En az bir üyeli olabilir (eski kanun üç üye şart koşardı, 2008 reformuyla tek üye kabul edildi). Kritik şart: Yönetim kurulu üyelerinden en az biri İsviçre'de ikamet etmek zorundadır — bu şart İsviçre Ceza Kanunu kapsamında tebligat adresi sağlamak için konmuştur. Türk yatırımcılar bu sorunu üç şekilde çözer:
- Nominee yönetici (Treuhänder) hizmeti — aylık 200-500 CHF, en yaygın çözüm, profesyonel mali müşavir firmalarınca sunulur
- İsviçre'de ikamet eden bir ortak/akraba — varsa en ekonomik seçenek
- B sınıfı oturma izni başvurusu — yatırımcı kendisi taşınır; CHF 1 milyon üzeri yatırım gerektirir, "Lex Friedrich" kapsamında değerlendirilir
AG Vergi Yapısı 2026
İsviçre üç katmanlı bir vergilendirme sistemine sahiptir: Federal kurumlar vergisi sabit %8.5, üzerine her kantonun kendi belirlediği kanton vergisi, üzerine her belediyenin belirlediği belediye vergisi (Gemeindesteuer) eklenir. AG'ler için 2026 birleşik efektif oranlar:
AG'nin Avantajları ve Dezavantajları
Bir AG kurmanın güçlü yanları: hissedar gizliliği, halka açılma esnekliği, kurumsal prestij, büyük yatırımcı çekme kolaylığı, hisse devrinin basitliği (bir not yeterli, noter şart değil). Dezavantajları: yüksek sermaye gereksinimi (100.000 CHF), daha pahalı kuruluş (6.000-10.000 CHF), zorunlu bağımsız denetim (yıllık 2 milyon CHF ciro üstü), ve yıllık olağan genel kurul (Generalversammlung) zorunluluğu. Türk girişimciler için AG, yatırım turu planlanan startup'lar veya 500.000 CHF+ yıllık ciro hedeflenen ticari işler için anlamlıdır.
💡 AG kuruluşu için tam adım adım rehber
Sermaye yatırımı, noter randevusu, Handelsregister tescili, MwSt kaydı ve İsviçre banka hesabı — uçtan uca süreç.
2. GmbH (Limited Şirket) — Türk Yatırımcıların Favorisi
GmbH'nin Genel Çerçevesi
Gesellschaft mit beschränkter Haftung (GmbH) — Türkçeye birebir "Sınırlı Sorumluluk Şirketi" olarak çevrilebilir; İsviçre'de Borçlar Kanunu'nun 772-827. maddeleri arasında düzenlenir. GmbH, 1936'da Alman GmbH modelinden esinlenerek İsviçre hukukuna kazandırılmış, 2008 reformuyla modernize edilmiştir. 2026 itibarıyla Handelsregister'da yaklaşık 210.000 aktif GmbH kayıtlıdır — bu sayı AG'nin yaklaşık 2.6 katıdır ve İsviçre'nin "küçük şirketler ülkesi" karakterini yansıtır.
GmbH'nin AG'den temel farkı şudur: ortaklar (Gesellschafter) Ticaret Sicilinde açıkça yayınlanır. Yani zefix.ch üzerinden bir GmbH ararsanız tüm ortakların adı, sermaye payı ve adresi anında görünür. Bu özellik bazı Türk yatırımcılar için sorun olabilir (gizlilik isteği), bazıları içinse avantajdır (B2B müşterilere şeffaflık sinyali). Türk yatırımcı istatistiklerine göre İsviçre'de şirket kuran Türklerin yaklaşık %78'i GmbH'yi tercih etmektedir — sebep: düşük sermaye gereksinimi ve hızlı kuruluş.
Sermaye Yapısı — 20.000 CHF Tam Ödenmiş
GmbH için asgari nominal sermaye 20.000 CHF'dir ve kuruluş anında tamamı ödenmek zorundadır — AG'deki gibi kısmi ödeme seçeneği yoktur. Sermaye 100 CHF'lik paylara bölünür (Stammanteile); her bir Stammanteil bir Gesellschafter'e aittir. Ortak sayısı 1 ile sınırsız arasında olabilir, ama pratikte 1-5 ortaklı yapılar yaygındır. Sermaye, AG'de olduğu gibi CHF dışında EUR, USD veya GBP cinsinden de yatırılabilir.
Ayni sermaye konabilir mi? Evet — örneğin Türkiye'deki bir bilgisayar parkı, yazılım lisansı veya patent. Ancak bağımsız denetçi değerlemesi ve noter onayı zorunludur, ve değerleme tartışmasız doğrulanabilir olmalıdır. Pratikte ayni sermaye yatırımı Türk yatırımcıların yaklaşık %3-5'inde görülmektedir.
Yönetim Yapısı — Geschäftsführer ve İkamet Şartı
GmbH'nin yönetim organı Geschäftsführer (müdür)'dür. Bir veya birden çok müdür olabilir; varsayılan olarak ortakların kendisi müdürlük yapar. Kritik şart AG ile aynıdır: en az bir Geschäftsführer İsviçre'de ikamet etmelidir. Bu, Türk yatırımcılar için Treuhand (mali müşavir) hizmeti veya yerel ortak gerektirir — aylık 200-500 CHF maliyet bandı yine geçerlidir.
GmbH'lerde Geschäftsführer'lerin yetkileri de Ticaret Sicilinde görünür: tek imza yetkisi mi (Einzelunterschrift), çift imza mı (Kollektivunterschrift zu zweien), yoksa yetki sınırlı mı — hepsi açıktır. Bu şeffaflık GmbH'nin temel imzasıdır.
GmbH Vergi Yapısı 2026
İyi haber: GmbH'ler vergi açısından AG'lerle birebir aynı şekilde değerlendirilir. Aynı federal %8.5, aynı kanton-belediye oranları, aynı stopaj sistemi geçerlidir. Yani Zug'da bir GmbH de Zug'daki bir AG ile aynı %11.85 efektif vergi oranına tabidir. Türk yatırımcı seçim yaparken vergiyi değil, sermaye, esneklik ve şeffaflık tercihlerini değerlendirmelidir.
GmbH'nin Avantajları ve Dezavantajları
Güçlü yanlar: düşük giriş bariyeri (20.000 CHF), hızlı kuruluş (3-4 hafta), düşük operasyonel maliyet, denetim muafiyeti (yıllık 10 çalışandan az), ortak değişikliği esnek değil ama görece basit. Zayıf yanlar: ortakların kamuya açıklığı — ki bu bazı Türk yatırımcı için kritik bir engel olabilir; halka açılma yok; hisse devri noter şartına bağlı (hisse devir sözleşmesi noter huzurunda); kurumsal prestij AG kadar yüksek değil; yatırım turu yapısına uygun değil.
Pratik karar: İlk girişinizi yapıyorsanız, ortak sayısı 1-3 arasındaysa ve sermayeniz 100.000 CHF'in altındaysa GmbH doğru seçimdir. Daha sonra GmbH'yi AG'ye dönüştürmek (Umwandlung) mümkündür ve yaklaşık 2.000-3.000 CHF'e yapılır. Detaylı GmbH kuruluş rehberi →
📘 GmbH kuruluşu Zunapro ile 4 hafta
20.000 CHF sermaye → kuruluş hesabı → noter → Handelsregister → MwSt → ilk QR-Rechnung. Adım adım takip panelimizde.
3. AG vs GmbH Karşılaştırma Tablosu 2026
İki şirket türü arasındaki seçim Türk yatırımcılar için en sık sorulan soru. Aşağıdaki tablo, kuruluş kararı verirken kontrol etmeniz gereken 10 kriteri yan yana koyuyor.
| Kriter | AG (Anonim Şirket) | GmbH (Limited) |
|---|---|---|
| Minimum sermaye | 100.000 CHF (50K ödenmiş) | 20.000 CHF (tamamı ödenmiş) |
| Kuruluş maliyeti | 6.000 – 10.000 CHF | 3.500 – 6.000 CHF |
| Süre | 4 – 6 hafta | 3 – 4 hafta |
| Ortak gizliliği | Yüksek (hissedarlar gizli) | Düşük (ortaklar Handelsregister'da) |
| Yönetim | Verwaltungsrat (1+ üye) | Geschäftsführer (1+ müdür) |
| İsviçre ikamet şartı | En az 1 VR üyesi CH'de | En az 1 GF CH'de |
| Hisse devri | Yazılı sözleşme (noter şart değil) | Noter onaylı sözleşme şart |
| Vergi | %11.85 – %21.00 (kanton bazlı) | %11.85 – %21.00 (kanton bazlı) |
| Halka açılma | Mümkün (SIX, BX) | Mümkün değil |
| Türk yatırımcı kullanımı | ~%22 | ~%78 |
Tablonun özeti: Sermayeniz 100.000 CHF'in altındaysa veya esneklik istiyorsanız GmbH, anonim hissedar yapısı veya halka açılma planı varsa AG. İkisi arasında vergi açısından fark yoktur — bu sadece bir yapı tercihidir.
4. En Avantajlı Kantonlar — Zug, Luzern, Nidwalden, Cenevre
Zug Kantonu — Crypto Valley ve Türk Yatırımcı Cazibesi
Zug kantonu, İsviçre'nin 26 kantonu içinde 2026 itibarıyla %11.85 efektif birleşik kurumlar vergisi oranıyla liderdir (federal %8.5 + kanton %3.35). Sadece 130.000 nüfuslu bu küçük kanton, 32.000'den fazla şirket barındırır — kişi başına şirket yoğunluğu dünyada eşi benzeri olmayan bir orandır. Glencore (dünyanın en büyük emtia tüccarı), Roche Pharmaceuticals'ın Avrupa kolu, Johnson & Johnson Europe, Procter & Gamble Europe, Siemens Building Technologies ve Ethereum Vakfı dahil dünyanın en büyük 25 kripto projesi burada yerleşiktir — Zug'a "Crypto Valley" adını veren bu yoğunluktur.
Türk yatırımcılar için Zug'un avantajları: en düşük vergi, profesyonel mali müşavir ağı (yüzlerce Türkçe-Almanca konuşan Treuhand), Zürih havalimanına 35 dakika, ve "Zug merkezli olmak"ın global kurumsal sinyali. Dezavantajlar: yüksek emlak fiyatları (ofis kirası m² başına 600-900 CHF/yıl), tamamen Almanca operasyon (İngilizce ikincil), ve Türk topluluğunun göreceli küçüklüğü.
Luzern ve Nidwalden — Zug'a Alternatif
Luzern (%12.20) ve Nidwalden (%12.66) Zug'a en yakın iki düşük vergili kantondur ve coğrafi olarak da bitişiktirler. Luzern, Zug'a göre daha büyük ve canlı bir şehir merkezi sunar (turizm, eğitim, sigortacılık), Nidwalden ise daha kırsal ve ofis için daha ekonomiktir. Zug'da fiyatlar artıkça birçok yeni şirket Luzern ve Nidwalden'ı tercih ediyor — Zunapro analitikleri 2024-2026 arasında Luzern'de %23 kuruluş artışı gösteriyor.
Cenevre — Fransızca Konuşan ve Uluslararası
Cenevre (%14.00) Fransızca konuşulan İsviçre'nin (Romandie) en önemli kantonudur. BM'nin Cenevre Ofisi, WHO, WTO, UNHCR, ILO burada yerleşiktir; PwC, EY, Cargill, Trafigura gibi devler regional ofisleri burada açmıştır. Türk yatırımcı için Cenevre'nin avantajları: Fransa sınırına 5 dakika (sınır ötesi çalışan istihdamı), uluslararası okul ağı (çocuklar için kritik), Türkçe topluluk varlığı (özellikle BM çalışanları arasında), ve hava bağlantısı (Genève Aéroport doğrudan İstanbul uçuşları). Dezavantajları: Zug'a göre %2.15 yüksek vergi, çok yüksek yaşam maliyeti (Avrupa'nın en pahalı 3. şehri), ve emlak fiyatları.
Zürih, Bern, Basel — Yüksek Vergi, Yüksek Pazar
Zürih (%19.65), Bern (%20.10) ve Basel-Stadt (%18.20) İsviçre'nin yüksek vergili kantonlarıdır — yüksek vergiye rağmen tercih edilirler çünkü pazarın büyük kısmı oradadır. Zürih, UBS'in merkezi, Google'ın Avrupa AR-GE merkezi, Disney Research, Credit Suisse'in (artık UBS'in parçası) Asya operasyonlarının merkezidir. Eğer hedefiniz İsviçreli bir banka veya fintech kurmaksa Zürih'in sektör ağı vergi farkını telafi eder. Eğer hedefiniz e-ticaret, holding veya hizmet ihracatıysa Zug rasyoneldir.
🎯 Kanton seçim asistanı
Sektörünüzü, hedef cironuzu ve operasyon planınızı girin — Zunapro size 5 dakikada en avantajlı kantonu önerir. Vergi farkı yıllık 6 haneli olabilir.
5. İsviçre MwSt (KDV) Sistemi — %8.1 ve QR-Rechnung
MwSt Oranları 2026
İsviçre Mehrwertsteuer (MwSt) — Türkçe karşılığı "Katma Değer Vergisi" — 1 Ocak 2024'te %7.7'den %8.1'e yükseltildi. Bu artış, 2030'a kadar AHV emeklilik sistemi açığını kapatmak için yapılan referandumun (Eylül 2022) sonucudur. 2026 itibarıyla geçerli oranlar:
- Standart oran %8.1 — tüm ticari mal ve hizmetler
- Konaklama oranı %3.8 — oteller, B&B, kısa süreli kiralama
- İndirimli oran %2.6 — gıda, kitap, gazete, ilaç, su, tarımsal ürünler
- %0 (muaf) — ihracat, sınır ötesi hizmet, eğitim, sağlık, sigorta
Türkiye'deki %20 KDV ile karşılaştırıldığında, İsviçre tüketici fiyatlarında MwSt yükü %11.9 daha düşüktür — bu B2C e-ticaret marjlarında ve fiyat rekabetinde doğrudan avantaja dönüşür. Bir Türk firma İsviçre'de satış yapıyorsa, aynı ürünü Türkiye'dekiyle aynı net fiyata satarken vergi sonrası marjı %12 daha geniştir.
MwSt Zorunluluk Eşiği — 100.000 CHF
MwSt kaydı, yıllık global ciro 100.000 CHF'i aştığında zorunlu olur. Bu eşik tüm dünya cirosuna bakar (sadece İsviçre'deki değil) — yani Türkiye'deki ciroyu da hesaba katar. Bu yüzden Türk yatırımcıların büyük çoğunluğu kuruluş anında MwSt kaydını isteğe bağlı olarak yaparlar (Anmeldung zur Mehrwertsteuer). Avantajı: KDV iadesi alabilmek (Vorsteuer-Abzug), tedarikçi faturalarındaki MwSt'i mahsup edebilmek.
QR-Rechnung — Zorunlu Fatura Formatı
QR-Rechnung (QR Faturası), İsviçre'nin 30 Eylül 2022'den beri tek geçerli ödeme makbuzu formatıdır. Eski pembe (ESR) ve turuncu (ES) ödeme fişleri o tarihten itibaren tamamen geçersizdir. Her İsviçre faturasında aşağıdaki bilgileri içeren standart bir Swiss QR kodu bulunmak zorundadır:
- Alacaklı IBAN (QR-IBAN ile değiştirilebilir, referans no kullanımı için)
- Alacaklı adı, adresi
- Borçlu adı, adresi (opsiyonel ama tavsiye edilir)
- Tutar, para birimi (CHF veya EUR)
- Referans numarası (27 haneli QR-Reference veya 25 haneli Creditor Reference)
- Ek bilgi alanı (mesaj, fatura numarası)
QR kodu ISO 20022 finansal mesajlaşma standardıyla uyumludur. UBS, PostFinance, Raiffeisen, Migros Bank ve diğer tüm İsviçre bankaları bu kodları otomatik olarak okur ve ödemeyi muhasebe sistemine eşleştirir — manuel ödeme girişi neredeyse tamamen ortadan kalkmıştır. Zunapro, tüm faturalarınızı otomatik olarak QR-Rechnung formatında, doğru kontrol toplamı ve QR-Reference numarasıyla üretir.
MwSt Beyan Dönemleri
İsviçre'de MwSt beyanı üç dönemli sistemde verilir: Çeyrek dönemlik (her 3 ayda bir) — varsayılan, KOBİ'ler için; Yıllık net vergi yöntemi (Saldosteuersatz) — yıllık ciro 5.005.000 CHF altı için basitleştirilmiş; Aylık beyan — yıllık iade alan ihracatçılar için tercih edilebilir. Beyan, ESTV'nin online portalı e-mwst.estv.admin.ch üzerinden yapılır.
6. Türk Yatırımcı için Hukuki Çerçeve 2026
Türkiye-İsviçre Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşması
Türkiye Cumhuriyeti ile İsviçre Konfederasyonu arasındaki Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşması 16 Mart 1988'de Bern'de imzalandı ve 1 Ocak 1990'da yürürlüğe girdi. 2010'da imzalanan ek protokol ile bilgi değişimi (Article 26) modernize edildi. Anlaşmanın Türk yatırımcı için en kritik maddeleri:
- Madde 5 (İşyeri tanımı) — İsviçre'de işyeri (Betriebsstätte) tanımı; uzaktan SaaS, danışmanlık veya holding aktivitesinin işyeri sayılıp sayılmayacağı
- Madde 7 (Ticari kazançlar) — İsviçre'deki kazançlar sadece İsviçre'de vergilendirilir (Türkiye'de tekrar vergilendirilmez)
- Madde 10 (Temettüler) — İsviçre AG/GmbH'den Türkiye'ye dağıtılan temettülerde %15 stopaj (eski %20'den indirildi); Türkiye'de mahsup edilebilir
- Madde 11 (Faizler) — sınır ötesi faiz ödemelerinde %10 stopaj
- Madde 12 (Lisans bedelleri / Royalty) — patent, marka, telif lisansı bedellerinde %10 stopaj
Türk CFC Kuralları ve Etkisi
Türkiye'nin Kurumlar Vergisi Kanunu Madde 7 (Kontrol Edilen Yabancı Kurum / CFC) kuralları, Türkiye'de mukim bir yatırımcının yurtdışında kurduğu şirketin efektif vergi yükü %10'un altındaysa ve şirketin pasif gelirleri (faiz, temettü, lisans) toplam gelirin %25'ini geçerse, dağıtılmasa bile bu gelirin Türkiye'de vergilendirileceğini düzenler. Bu yüzden Türk yatırımcılar İsviçre'de şirket kurarken kanton seçimini bilinçli yapmalıdır:
- Zug %11.85 — CFC eşiğinin (%10) hemen üzerinde, güvenli alanda
- Luzern %12.20, Nidwalden %12.66 — yine güvenli
- Bazı belediyelerde %9.80'e kadar inen oranlar CFC riskine girer — dikkat
2026'da uyum zorunludur. CFC kuralları, MwSt kaydı, QR-Rechnung ve nFADP gerçek cezalarla işletilir. Zunapro Türk yatırımcı için bir İsviçre uyum paketi sunar — otomatik MwSt beyanı, QR-Rechnung üretimi, AHV/AVS hesaplama ve CFC raporlama şablonları dahil. Uyum paketini görün →
7. İsviçre Bankacılığı — Türk Yatırımcı için Hesap Açma
2026'da Türk Yatırımcıya En Açık Bankalar
İsviçre bankacılığı, 2009 mali krizi sonrası UBS-Credit Suisse birleşmesi (Mart 2023) ile büyük bir yapısal değişim yaşadı. 2026 itibarıyla Türk yatırımcılara kurumsal hesap açma konusunda en pozitif olan bankalar:
- PostFinance — devlet bankası (İsviçre Postası iştiraki), en düşük giriş bariyeri, yıllık 60-180 CHF hesap işletim ücreti, çok dilli (Almanca, Fransızca, İtalyanca, İngilizce), Türk yatırımcı için ideal başlangıç
- Raiffeisen — kantonal kooperatif bankası, kuruluş hesabı (Kapitaleinzahlungskonto) açmaya açık, yerel müşteri ilişkisi güçlü, taşra kantonlarında dominant
- Migros Bank — Migros perakende grubunun bankası, dijital odaklı, KOBİ paketleri ekonomik
- UBS Key4 Business — global bankacılık devi UBS'in dijital KOBİ markası, online onboarding, daha yüksek minimum bakiye gereksinimi
- Hypothekarbank Lenzburg, Zürcher Kantonalbank — kantonal bankalar, geleneksel ama güvenilir
Hesap Açma Gereksinimleri
İsviçre bankaları KYC (Müşteri Tanıma) konusunda dünyanın en katı bankaları arasındadır. Bir Türk yatırımcının kurumsal hesap açması için tipik dosya:
- Pasaport ve gerekirse ikinci kimlik
- Türkiye Adli Sicil Kaydı (apostilli, son 3 aylık)
- Türkiye İkametgah Belgesi (apostilli)
- Şirket kuruluş belgeleri (anasözleşme, Handelsregister özeti)
- İş planı (3-5 sayfa, Almanca veya İngilizce)
- Beklenen ciro / işlem hacmi tahmini
- Fon kaynağı belgeleri (Türkiye'de banka hesap özetleri son 6 ay, hisse senedi satış sözleşmeleri vb.)
- Sektörel referanslar (sektör kritikse — özellikle kripto, danışmanlık, ticaret)
- Fiziksel görüşme — çoğu banka kurucunun şubeye en az bir kez gelmesini ister
Kuruluş Hesabı (Kapitaleinzahlungskonto)
Şirket kuruluşundan önce Kapitaleinzahlungskonto adı verilen özel bir geçici hesap açılır — sermayeyi yatırmak için. Bu hesap, Handelsregister tescili öncesi sermaye birikim hesabıdır; tescil sonrası normal işletim hesabına dönüştürülür. Süreç:
- Banka seçimi ve ön başvuru (1-2 hafta)
- KYC tamamlama ve Kapitaleinzahlungskonto açılışı (1-2 hafta)
- Sermayenin yatırılması (1 gün)
- Bankadan "Kapitalbestätigung" yazısı (1-3 gün) — noter ve Handelsregister için bu yazı şart
- Şirket tescili sonrası işletim hesabına dönüşüm (1 hafta)
8. Sınır Ötesi — AB ve Türkiye Arasında İsviçre
İsviçre AB Dışıdır — Bu Ne Anlama Geliyor?
İsviçre AB üyesi değildir ve EFTA üyesidir; ancak 120'den fazla ikili AB-İsviçre anlaşması aracılığıyla AB Tek Pazarı'na sınırlı erişimi vardır. Türk yatırımcı için bu durum stratejik bir cüzdandır:
- Mal serbest dolaşımı — sanayi malları İsviçre-AB arasında gümrüksüz; tarım kısmen muaftır
- Hizmet serbest dolaşımı — sınırlıdır; finansal hizmetler, sigortacılık ek lisans ister
- Kişi serbest dolaşımı — AB/EFTA vatandaşları İsviçre'de serbestçe çalışır; Türk vatandaşları için kısıtlanmıştır
- KDV/Mwst farkı — İsviçre %8.1 vs AB ortalama %20 — sınırda işlem KDV'si vardır
- Schengen üyeliği — vardır, ama Gümrük Birliği değildir; mal beyanı şart
AB'ye E-Ticaret Satışı için OSS Kaydı
Bir İsviçre şirketi Amazon.de, Zalando, Otto gibi AB platformlarında satış yaparsa AB OSS (One Stop Shop) kaydı zorunludur — eski 22 EUR muafiyeti 2021'den beri kaldırıldığı için her satışta KDV kesilmek zorundadır. İki seçenek:
- IOSS (Import One Stop Shop) — 150 EUR altı paketler için, doğrudan İsviçre'den AB tüketicisine
- AB ülkesinde KDV kaydı + OSS — büyük hacimler için, genellikle Almanya veya İrlanda üzerinden
İsviçre Holding + AB Operasyon Yapısı
Türk yatırımcıların yaklaşık %40'ı "çift yapı" tercih ediyor: bir İsviçre AG (holding) + bir Almanya GmbH veya Avusturya GmbH (operasyon). Bu yapı:
- Kâr İsviçre'de birikir (%11.85 vergi)
- AB pazarına erişim Almanya/Avusturya GmbH üzerinden
- AB OSS Almanya kanalıyla otomatik
- Türkiye'ye temettü dağıtımı İsviçre üzerinden %15 stopaj
- Yatırımcı çıkışı İsviçre holding'in satışıyla daha temiz
🌍 Tek İsviçre şirketi, çok kanallı Avrupa erişimi
Zunapro İsviçre AG/GmbH + Almanya GmbH + Türkiye temsilciliği yapısını tek panelde yönetir. Çok döviz fiyatlandırma, OSS + MwSt + Türk KDV birleşik raporlama.
9. İsviçre'de Şirket Kuruluşu — Adım Adım 2026 Yol Haritası
1. AG mi GmbH mi? Karar Ağacı
- Sermayeniz 100K+ CHF, yatırım turu hedefi → AG
- Sermayeniz 20-100K CHF, KOBİ / aile şirketi → GmbH
- Halka açılma planı → AG (mecburi)
- Anonim hissedar gizliliği → AG
- Hızlı kuruluş + düşük maliyet → GmbH
- Holding yapısı, çoklu iştirak → AG
- Tek kurucu, dijital iş, SaaS → GmbH
İlk girişler için yaklaşık %78 başarı ile GmbH önerilir; sonradan büyüme halinde GmbH'den AG'ye dönüştürme (Umwandlung) yaklaşık 2.000-3.000 CHF maliyetle mümkündür.
2. Kanton Seçimi
- Maksimum vergi avantajı, Almanca operasyon → Zug
- Zug'un alternatifleri → Luzern, Nidwalden, Obwalden
- Uluslararası prestij, Fransızca → Cenevre
- Bankacılık + Tech merkezi → Zürih
- İtalya bağlantısı → Ticino (Lugano)
- Sınır ötesi çalışan istihdamı → Schaffhausen (DE sınırı), Basel (DE+FR sınırı)
3. Sermaye Hazırlığı ve Banka Hesabı
Hangi yapıyı seçerseniz seçin, sermayenin İsviçre bankasındaki Kapitaleinzahlungskonto'ya yatırılması tescil öncesi zorunlu adımdır. Süreç:
- Banka seçimi — PostFinance, Raiffeisen veya UBS Key4 (Türk yatırımcı için pratik)
- KYC paketi hazırlığı — 8 belgeden oluşan dosya
- Sermayenin yatırılması — GmbH için 20.000 CHF, AG için en az 50.000 CHF
- Kapitalbestätigung yazısı — bankadan alınır, notere sunulur
4. Noter Randevusu (Beurkundung)
İsviçre'de şirket kuruluşu noter huzurunda sözlü kuruluş bildirimi (Gründungsverhandlung) gerektirir — bu, AB ülkelerinin çoğundan farklı bir gelenektir. Noter:
- Ana sözleşmeyi (Statuten) onaylar
- Kurucu(lar)ın iradesini tutanağa geçirir (Gründungsurkunde)
- Kapitalbestätigung'u dosyalar
- Tüm imzaları noter tasdik eder
- Apostil gerekiyorsa onu hazırlar
Türk yatırımcılar fiziksel olarak gelemiyorsa İsviçre konsolosluğunda apostilli vekaletname düzenleterek bir İsviçre avukatına vekalet verebilir.
5. Handelsregister Tescili
Noter, tüm belgeleri ilgili kantonun Handelsregisteramt ofisine gönderir. Tescil süresi 5-15 iş günü arasında değişir (Zug en hızlısı, ~5 gün). Tescil ücreti GmbH için ~600 CHF, AG için ~800 CHF'dir. Tescil sonrası şirket resmi olarak kurulmuş sayılır ve zefix.ch'de görünür.
6. MwSt ve AHV/AVS Kayıtları
Tescilin ardından:
- MwSt kaydı — ESTV'nin online portalında gönüllü veya zorunlu kayıt (100K eşik altı için isteğe bağlı)
- AHV/AVS kaydı — kantonun sosyal güvenlik kurumunda; yöneticiler maaş alacaksa zorunlu
- SUVA (iş kazası sigortası) — çalışanı olan tüm şirketler için zorunlu
- BVG/LPP (mesleki emeklilik) — yıllık 22.050 CHF üzeri maaşlar için zorunlu
7. Zunapro ile İsviçre Operasyonu Entegrasyonu (10 Dakikalık Bağlantı)
- Zunapro paneline giriş yapın ve İsviçre modülünü açın
- Banka hesap bağlantısı — UBS, PostFinance, Raiffeisen API entegrasyonu
- MwSt numarası girişi — fatura akışı için
- QR-Rechnung şablonu — logo, IBAN, varsayılan QR-IBAN yükleyin
- Marketplace bağlantıları — Galaxus, Brack.ch, Microspot, Amazon.de OSS, Zalando CH
- Yayına alın — ilk fatura ve sipariş senkronizasyonu 10 dakikada tamamlanır
İsviçre AG veya GmbH kuruluşunuzu tek panelde yönetin
Sermaye, noter, Handelsregister, MwSt, QR-Rechnung, AHV/AVS, banka — Zunapro hepsini tek akış olarak yönetir. 3-4 hafta GmbH, 4-6 hafta AG. Tam uçtan uca destek.
İsviçre Kuruluşunu Başlat →10. İsviçre Şirket Kuruluşu SSS 2026
İsviçre'de AG mi GmbH mi kurmak daha mantıklı? Türk yatırımcı için fark nedir?
Bütçeniz düşük ve aile/ortak işletmesi planlıyorsanız GmbH idealdir: 20.000 CHF minimum sermaye ile kurulur, ortakların adı ticaret sicilinde görünür, kuruluş 3-4 haftada tamamlanır. Ciddi yatırımcı çekmek, halka açılmak veya anonim hissedar yapısı istiyorsanız AG mantıklıdır: 100.000 CHF nominal sermaye (50.000 CHF ödenmiş yeterli), hissedar bilgileri gizli kalır, daha yüksek kurumsal prestij.
İstatistiklere göre İsviçre'de şirket kuran Türk yatırımcıların yaklaşık %78'i ilk girişte GmbH'yi tercih ediyor. Büyüme halinde GmbH'yi AG'ye dönüştürmek (Umwandlung) yaklaşık 2.000-3.000 CHF maliyetle mümkündür.
İsviçre'de şirket kurmak için Türk vatandaşı olarak oturma izni gerekir mi?
Hayır — oturma izni şart değildir. Ancak hem AG hem GmbH için en az bir yönetici (Verwaltungsrat veya Geschäftsführer) İsviçre'de ikamet ediyor olmalıdır. Bu, İsviçre Ceza Kanunu kapsamında tebligat adresi sağlamak için konmuş bir şarttır.
Türk yatırımcılar bu sorunu genellikle yerel bir nominee yönetici (Treuhand hizmeti) kullanarak çözer — aylık 200-500 CHF arasında bir gider. Profesyonel mali müşavir firmaları bu hizmeti standart olarak sunar; özellikle Zug ve Zürih'te onlarca Türkçe-Almanca konuşan Treuhand mevcuttur. Bizans tipi bir yönetim değil; sadece hukuki temsil zorunluluğudur.
Zug kantonunda vergi gerçekten %11.85 mi? Neden bu kadar düşük?
Evet — Zug kantonu 2026 itibarıyla %11.85 efektif kurumlar vergisi oranıyla İsviçre'nin en düşük vergili kantonudur. Bu oran federal %8.5 + kanton %3.35'in toplamından oluşur. Zug, 1990'lardan beri bilinçli bir vergi rekabet politikası uygulamış, Glencore, Procter & Gamble Europe, Roche Pharmaceuticals, Johnson & Johnson Europe ve Ethereum Vakfı dahil dünyanın en büyük kripto projelerinin 25'inden fazlasını kantona çekmiştir.
Türk yatırımcılar için Lugano (%19.16), Zürih (%19.65) veya Bern (%20.10) yerine Zug'u seçmek yıllık 6-8 haneli vergi tasarrufu sağlayabilir — 1 milyon CHF kâr için Zug-Zürih farkı yaklaşık 78.000 CHF/yıl'dır.
İsviçre AB dışında — bu Türk e-ticaret satıcısı için avantaj mı dezavantaj mı?
Hem avantaj hem dezavantajdır. Avantajlar: İsviçre frangı (CHF) güvenli liman para birimi, AB regülasyonlarından (GDPR ağırlığı, DSA, AB ürün uyumluluğu) bağımsızlık, Türkiye ile Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşması (1988), düşük kurumlar vergisi, Schengen üyeliği.
Dezavantajlar: AB'ye satış için ayrı OSS kaydı veya AB-yerleşik temsilci gereksinimi, MwSt (%8.1) ile AB KDV (%20 ortalama) arasında uyum maliyeti, Schengen'de olmasına rağmen AB Gümrük Birliği'ne dahil olmama. Çoğu Türk yatırımcı için İsviçre AG + Almanya/Avusturya GmbH çift yapısı en optimal çözümdür — İsviçre holding olarak vergi avantajı sağlar, AB GmbH operasyon ayağıdır.
İsviçre MwSt (KDV) oranı %8.1 — Türkiye'deki %20'ye göre nasıl avantaj sağlar?
İsviçre Mehrwertsteuer (MwSt) standart oranı 1 Ocak 2024'ten beri %8.1'dir (önceki %7.7'den artırıldı). Konaklamada %3.8, gıda ve kitapta %2.6 indirimli oran uygulanır. Türkiye'deki %20 KDV ile karşılaştırıldığında, İsviçre'de tüketici fiyatları MwSt yükü bakımından %11.9 daha az şişirilmiştir — bu B2C e-ticaret marjlarında doğrudan avantaja dönüşür.
MwSt zorunluluğu yıllık 100.000 CHF cironun üzerine çıktığınızda başlar (global ciro hesaplanır). Bu eşik altında isteğe bağlı kayıt yapılabilir — avantajı: tedarikçi faturalarındaki MwSt'i Vorsteuer-Abzug yoluyla mahsup etmek.
QR-Rechnung nedir ve neden 2026'da hâlâ önemli?
QR-Rechnung (QR Faturası), İsviçre'nin 30 Eylül 2022'den beri tek geçerli ödeme makbuzu formatıdır — eski pembe (ESR) ve turuncu (ES) yatırma fişlerinin yerini aldı. Her İsviçre faturası, IBAN (veya QR-IBAN), alıcı bilgisi, tutar, para birimi ve referans numarasını içeren standart bir Swiss QR kodu taşımak zorundadır.
QR kodu ISO 20022 finansal mesajlaşma standardıyla uyumludur ve UBS, PostFinance, Raiffeisen, Migros Bank gibi tüm İsviçre bankalarınca otomatik okunur — manuel ödeme girişi neredeyse tamamen ortadan kalkmıştır. Zunapro tüm faturaları otomatik QR-Rechnung formatında, doğru kontrol toplamı ve QR-Reference numarasıyla üretir.
İsviçre'de GmbH kurma maliyeti gerçekte ne kadar?
2026 itibarıyla bir GmbH'nin tam kuruluş maliyeti yaklaşık 3.500-6.000 CHF + 20.000 CHF ödenmiş sermayedir. Detay: noter tasdiki 1.500-2.500 CHF, Ticaret Sicili (Handelsregister) tescili 600 CHF, MwSt kaydı ücretsiz, banka kuruluş hesabı açılış 200-500 CHF, kanton damga vergisi (Stempelsteuer) 1 milyon CHF'e kadar muaftır.
AG için bu rakam 6.000-10.000 CHF + en az 50.000 CHF ödenmiş sermayedir. Yıllık sabit giderler: GmbH için ~4.000 CHF (Treuhand, muhasebe), AG için ~10.000 CHF (denetim dahil). Zunapro paketi tüm bu adımları 3-4 hafta içinde tek elden yürütür.
İsviçre'de şirket açan Türk için Türkiye ile çifte vergi sorunu olur mu?
Hayır. Türkiye Cumhuriyeti ile İsviçre Konfederasyonu arasındaki Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşması (1988, 2010 protokolü) sayesinde aynı gelir iki kez vergilendirilmez. Türk vatandaşı olarak İsviçre'de şirket kurarsanız, dağıtılan temettüler üzerinde %15 stopaj uygulanır ve bu Türkiye'de mahsup edilebilir.
Dikkat edilmesi gereken nokta: Türkiye'de tam mükellef iseniz CFC (Kontrol Edilen Yabancı Kurum) kuralları geçerlidir — efektif vergi yükü %10'un altındaysa Türkiye'de bir kez daha vergilendirilebilir. Zug'un %11.85'i bu eşiğin hemen üzerinde tasarlanmış bir noktadır; Luzern %12.20 ve Nidwalden %12.66 da güvenli alandadır. %10'a yaklaşan veya altına inen küçük belediyelerden kaçınılmalıdır.
İsviçre'de kurulan şirket Avrupa marketplace'lerinde (Amazon, Zalando) satış yapabilir mi?
Evet — ancak ek kayıtlar gerekir. İsviçre AB dışı olduğundan Amazon.de, Amazon.fr, Zalando, Otto gibi AB platformlarına satış yaparken: (1) AB OSS (One Stop Shop) kaydı veya AB ülkelerinde münferit KDV kayıtları, (2) AB-yerleşik temsilci (Article 13 / Mavi Kitap gereği), (3) CE/UKCA uyumluluğu belgeleri gerekir.
Birçok İsviçre şirketi pratik bir çözüm olarak Almanya veya Avusturya'da kardeş şirket kurar ve İsviçre AG'yi holding olarak konumlandırır. Bu yapıda AB operasyon Almanya GmbH üzerinden yürür, kâr İsviçre'ye temettü olarak dağıtılır. Zunapro hem İsviçre hem AB taraflarındaki marketplace bağlantılarını (Galaxus, Brack, Amazon DE/AT, Zalando CH) tek panelde yönetir.
İsviçre'de hangi banka Türk yatırımcılara kurumsal hesap açıyor?
2026 itibarıyla Türk yatırımcılara kurumsal hesap konusunda en kolay olanlar:
PostFinance (devlet bankası, en düşük giriş bariyeri, yıllık 60-180 CHF hesap ücreti), Raiffeisen (kantonal kooperatif, kuruluş hesabı açmaya açık), Migros Bank ve UBS Key4 Business (dijital onboarding) öne çıkanlar. Credit Suisse, Mart 2023'te UBS'e devredilmiştir, ayrı bir seçenek değildir.
Hesap açılışı için gerekenler: pasaport, Türkiye'den temiz adli sicil (apostilli), ikametgah belgesi, kuruluş belgeleri, iş planı (Almanca veya İngilizce), beklenen ciro tahmini, fon kaynağı belgeleri (son 6 ay banka hesap özeti), KYC görüşmesi ve çoğu zaman kurucunun fiziksel olarak İsviçre'de hazır bulunması. Süre 2-6 hafta.
İsviçre'de AHV/AVS sosyal güvenlik sistemi nedir? Yöneticiler bunu ödemek zorunda mı?
AHV (Alters- und Hinterlassenenversicherung) / AVS (Assurance-Vieillesse et Survivants) İsviçre'nin emeklilik ve hayatta kalanlar sigortası birinci basamağıdır. Yönetici (Geschäftsführer veya Verwaltungsrat) İsviçre'de maaş alıyorsa şu kalemler kesilir: AHV %8.7 (çalışan + işveren), IV (malullük) %1.4, EO (gelir telafisi) %0.5, ALV (işsizlik) %2.2 — toplam yaklaşık %12.8 kesinti.
Sadece yurtdışında ikamet eden ve İsviçre'den maaş almayan bir Türk hissedar bu sisteme dahil olmaz — sadece dağıtılan temettülerden Türkiye-İsviçre Anlaşması uyarınca %15 stopaj öder. Yıllık 22.050 CHF üzeri maaşlar için ayrıca BVG (mesleki emeklilik) zorunluluğu vardır.
İsviçre'de şirket kurulumu kaç hafta sürer? Türkiye'den uzaktan yapılabilir mi?
Standart süre 3-6 haftadır: (1) Hafta 1: şirket adı kontrolü (zefix.ch sorgusu), ana sözleşme hazırlığı, noter randevusu; (2) Hafta 2: ödenmiş sermayenin İsviçre bankasındaki kuruluş hesabına (Kapitaleinzahlungskonto) yatırılması; (3) Hafta 3-4: noter onayı + Handelsregister başvurusu; (4) Hafta 4-6: ticaret sicili tescili ve MwSt numarası.
Türkiye'den uzaktan yürütülebilir, ancak noter huzurunda imza için en az bir kez İsviçre'ye gelmek veya İsviçre konsolosluğunda (Ankara, İstanbul) apostilli vekaletname düzenleyerek bir İsviçre avukatına yetki vermek gerekir. Zunapro tüm bu süreci dijital portal üzerinden takip ettirir, gerekli belgelerin imza taraflarını otomatik hatırlatır.
İsviçre kuruluşunuzu başlatın — AG veya GmbH, 3-6 haftada
Zug · Luzern · Cenevre · Zürih — sermaye, noter, Handelsregister, MwSt, QR-Rechnung, AHV/AVS ve marketplace bağlantısı tek panelde. Demo gerekmez, uzun sözleşme yoktur. Bugün İsviçre yolculuğunuzu başlatın.
🇨🇭 İsviçre'de Şirket Kur →Bu konuda yardım alın
İlgili hizmetimiz: Şirket Kuruluşu