Portekiz e-Fatura Mevzuatı 2026 — Hızlı Bakış
Portekiz, AB'de e-Fatura'yı en erken ve en katı uygulayan ülkelerden biri. Vergi idaresi Autoridade Tributária e Aduaneira (AT), üç ana sütun üzerine kurulu bir uyum mimarisi şart koşar. (1) Tüm fatura yazılımları AT'nin sertifikasyonundan geçmek ve "Programa Certificado nº XXXX/AT" numarası taşımak zorundadır. (2) Her ayın 5'ine kadar bir önceki ayın tüm faturalama hareketleri SAF-T PT XML dosyası olarak Portal das Finanças'a yüklenir. (3) Her fatura üzerinde ATCUD seri kodu ve okunabilir QR kod fiscal bulunmak zorundadır. IVA oranları anakarada %23/%13/%6, Madeira'da %22/%12/%5, Azores'te %16/%9/%4 olarak uygulanır. Bu rehber GİB e-Fatura kültüründen gelen Türk satıcılar için tüm bu katmanları, Worten/Fnac.pt/Amazon Iberia satış senaryolarıyla birlikte ele alıyor.
2026'da Portekiz e-Fatura Mimarisinin Genel Görünümü
Portekiz'in e-Fatura mevzuatını öğrenirken yapılan en yaygın hata, sadece "XML üretirim, gönderirim" şeklindeki sadeleştirilmiş yaklaşımdır. Gerçekte AT'nin uyguladığı altı bağımsız ama birbirine bağlı katman vardır. Aşağıdaki kart dizisini, ilerleyen bölümlerde her birini ayrıntılı incelerken yanınızda tutun.
Autoridade Tributária e Aduaneira — Portekiz Vergi İdaresi
Portal das Finanças · e-fatura.gov.pt · Webservice ile fatura iletişimi · Aylık ve yıllık denetim
SAF-T PT — Standard Audit File for Tax (Portekiz)
OECD SAF-T 1.04_01 şeması · Aylık Faturação raporu · Yıllık Contabilidade raporu
ATCUD — Código Único de Documento
2023'ten beri zorunlu · AT'den çekilen Validation Code + sıralı numara · Her belge tipi için ayrı
QR Code Fiscal — Okunabilir Fatura Karekodu
19 alanlı yapı · Tüm faturalarda zorunlu · Sol-alt köşede A4 üzerinde basılı
IVA — Imposto sobre o Valor Acrescentado
Anakarada %23/%13/%6 · Madeira %22/%12/%5 · Azores %16/%9/%4 · OSS uyumlu
Cadeia de Hash — SHA-1 Zincirleme Kayıt
Her belge bir öncekinin hash'iyle imzalanır · Değiştirilemez kayıt zinciri · AT denetiminin temeli
Portekiz'de tek tıkla uyumlu fatura kesmek ister misiniz?
Zunapro AT sertifikalı yazılım, ATCUD/QR kod otomatik üretim, aylık SAF-T PT XML hazırlığı ve IVA NUTS-II oran yönetimini tek panelde birleştirir. Türk satıcılar için GİB e-Fatura → SAF-T PT eşleme şablonu hazır.
1. SAF-T PT Dosyası — Yapısı, Şeması ve Kritik Alanlar
SAF-T'nin Kökeni ve Portekiz'in Erken Benimsemesi
SAF-T (Standard Audit File for Tax), OECD'nin 2005'te yayımladığı standart denetim dosyası formatıdır. Portekiz, AB içinde SAF-T'yi 2008'de zorunlu kılan ilk ülke oldu ve bugün hâlâ en kapsamlı şemaya ve en katı periyodikliğe sahip. Türk satıcı bakış açısından kritik fark: GİB e-Fatura her faturayı tek tek UBL-TR 2.1 olarak iletirken, SAF-T PT tek bir XML içine tüm bir ayın faturalarını, ödemelerini, sevkiyatlarını ve ana verilerini koyar — küçültülmüş bir muhasebe yedeklemesidir.
SAF-T PT'nin İki Versiyonu: Faturação ve Contabilidade
- SAF-T PT Faturação — Faturalama hareketleri (SalesInvoices, MovementOfGoods, WorkingDocuments, Payments). Her ayın 5'ine kadar zorunlu yüklenir. E-ticaret satıcısının aylık ürettiği dosya budur.
- SAF-T PT Contabilidade — Tüm muhasebe defteri (GeneralLedger, Customers, Suppliers, Products, TaxTable). Yıllık hazırlanır, sadece AT denetim talep ederse sunulur.
SAF-T PT XML Şeması — Ana Bloklar
OECD SAF-T 1.04_01 + PT uzantısı şeması altı ana bloktan oluşur:
<Header>— yazılım sertifika no, dönem, şirket NIF, hesap planı, başlangıç-bitiş<MasterFiles>— müşteri, ürün, vergi tablosu ana verileri<GeneralLedgerEntries>— muhasebe defter kayıtları (sadece Contabilidade)<SourceDocuments/SalesInvoices>— satış faturaları: FT, FS, FR, NC, ND<SourceDocuments/MovementOfGoods>— sevk irsaliyeleri: GR, GT, GA<SourceDocuments/Payments>— tahsilat makbuzları (RG)
Kritik Alanlar — En Çok Hata Yapılan Yerler
- Hash —
<Hash>SHA-1 ile önceki belgenin hash'ini içermeli; zincir kırılırsa tüm dosya reddedilir. - InvoiceType — FT/FS/FR/NC/ND doğru seçilmeli; yanlış tip sistemik hata sayılır.
- TaxCountryRegion —
PT/PT-MA/PT-AC; yanlış bölge KDV oran cezası doğurur. - CustomerTaxID — PT NIF doğrulanmalı; B2C için
999999990"tüketici final". - SystemEntryDate —
InvoiceDateile uyumlu olmalı; aksi halde "geçmişe dönük belge" şüphesi.
💡 SAF-T PT XML'inizi Zunapro otomatik üretir
Worten, Fnac.pt, Amazon Iberia siparişleriniz her geldiğinde fatura kesilir, ATCUD-QR basılır, ay sonunda tek tıkla AT'ye yüklenebilir XML hazır olur.
2. ATCUD ve QR Kod — Her Fatura Üzerindeki Zorunluluk
ATCUD Nedir?
ATCUD (Código Único de Documento), her fatura belgesini Portekiz'de eşsiz biçimde tanımlayan zorunlu koddur. 2023'ten itibaren tüm fatura, makbuz ve sevk irsaliyelerinde basılı olmak zorundadır. ATCUD'un yapısı şöyledir:
- Validation Code (Doğrulama Kodu) — AT'nin Portal das Finanças üzerinden seri başına verdiği 8–9 karakterlik alfanumerik kod, örn.
CSDF7T5H. - Tire (-) ayırıcı
- Sıralı belge numarası —
00001başlayarak artar.
Tam format örneği: CSDF7T5H-00001, CSDF7T5H-00002, ...
Validation Code, her belge tipi (FT, FS, FR, NC, GR vs.) ve her belge serisi için ayrı AT'den çekilir. E-ticaret satıcısı genellikle "FT 2026", "FS 2026", "NC 2026" gibi yıllık serileri açar; her seri için bir Validation Code AT'den alınır.
QR Kod Fiscal — 19 Alanlı Yapı
2022'den beri zorunlu olan QR kod fiscal, fatura PDF'sinin sol-alt köşesinde okunabilir biçimde basılmak zorundadır. Karekod içeriği AT'nin belirlediği 19 alanlı bir yapıdır, alanlar * karakteriyle ayrılır. Temel alanlar:
- A: Satıcı NIF
- B: Alıcı NIF (B2C için
999999990) - C: Alıcı ülke kodu (PT, ES, DE, TR...)
- D: Doküman tipi (FT, FS, NC...)
- E: Doküman durumu (N = normal, A = iptal)
- F: Doküman tarihi
- G: Tam doküman numarası (örn.
FT 2026/00001) - H: ATCUD
- I1–I8: IVA matrah/tutar (PT/PT-MA/PT-AC bölgesine göre ayrı)
- N: Toplam vergi tutarı
- O: Toplam belge tutarı (vergi dahil)
- Q: Hash'in dört karakterli alıntısı (1., 11., 21., 31. karakterler)
- R: Yazılım sertifika numarası (örn.
2587)
Türk Satıcının Sık Yaptığı Hatalar
- Hatalı NIF doğrulama — PT NIF'i 9 hane + check-digit. Geçersiz NIF → AT reddeder.
- QR kod ayraç hatası — Alanlar arası
*yerine virgül/boşluk → karekod okunmaz, ceza riski. - ATCUD seri karışıklığı — Aynı Validation Code'u birden fazla belge tipi için kullanmak yasak; her seri için ayrı kod.
- Hash zinciri kopması — Test verisi silinip canlıya geçildiğinde zincir sıfırlanır; eski belge restore denemesi zinciri bozar — AT denetiminde en ağır bulgu sınıfı.
İpucu: Zunapro panelinde her seri için ATCUD Validation Code AT'den otomatik çekilir, QR kod tüm 19 alan ile şablona basılır, hash zinciri çift veri tabanı senkronizasyonu ile kalıcılaştırılır. Modülü görüntüle →
3. IVA Oranları ve Bölge Yönetimi — Anakara / Madeira / Azores
Portekiz'in Üç Vergi Bölgesi
Türk satıcı için en çok şaşırtıcı yapı, Portekiz'in tek bir devlet altında üç ayrı IVA bölgesi uygulamasıdır. Bunlar AB'nin ultra-periferi statüsü tanıdığı özerk bölgelerdir ve her birinin kendi indirimli oranı vardır:
İndirimli Oran Hangi Ürüne Hangi Bölgede?
- Standart (%23/%22/%16): Elektronik, beyaz eşya, yetişkin giyim, aksesuar, mobilya, kozmetik
- Ara (%13/%12/%9): Konserve gıda, şarap, mineral su, bazı restoran hizmetleri
- İndirimli (%6/%5/%4): Temel gıda, ilaç, çocuk koltuğu, kitap, gazete, sağlık, otel
NUTS-II Bölge Tespiti — Pratik Uygulama
Kritik soru: "Portekiz alıcısının ZIP koduna göre hangi IVA oranı?" Cevap NUTS-II eşlemesindedir:
- ZIP 1xxx–8xxx → Anakara, oran
PT - ZIP 9000–9399 → Madeira, oran
PT-MA - ZIP 9500–9980 → Azores, oran
PT-AC
Yanlış bölge oranı, AT'nin TaxCountryRegion kontrolünden döner ve düzeltici NC kesimini zorunlu kılar. Zunapro alıcının ZIP'ine bakarak doğru bölgeyi otomatik atar.
OSS ve IOSS ile Etkileşim
Amazon FBA İspanya'dan PT tüketicisine satış yaparken OSS rejimi altındaysanız PT IVA oranını faturada uygular, beyannameyi tek bir AB ülkesinden verebilirsiniz. IOSS ise 150 EUR altı TR→PT doğrudan ithalatta gümrüksüz hızlı geçiş sağlar; tüketici IVA'yı checkout'ta peşin öder, satıcı IOSS numarasıyla aylık beyan verir.
📦 IVA oran haritası tek tıkla aktif
Anakara / Madeira / Azores ayrımı, NUTS-II ZIP tabanı, OSS/IOSS rejimleri ve indirimli oran kategori şablonları Zunapro Portekiz modülünde hazır gelir.
4. AT Sertifikalı Yazılım — Zorunluluk ve Süreç
"Sertifikalı Yazılım" Ne Demek?
Portekiz'de bir e-ticaret satıcısı IVA mükellefi olduğu andan itibaren, kullandığı fatura yazılımının AT tarafından sertifika numarasıyla onaylanmış olması gerekir. Sertifika süreci yazılım üreticisini bağlar; bireysel satıcı sertifika başvurmaz. Sertifikasız yazılımla kesilen fatura yasal olarak geçersiz, AT denetiminde tespit edilirse 3.000 EUR–18.750 EUR arası para cezası ve faturanın yeniden düzenlenmesi yükümlülüğü doğar.
Yazılım Sertifikasyon Süreci — Yazılım Üreticisi Perspektifi
- Mali temsilci atama — Üretici Portekiz dışındaysa AT'ye karşı yerleşik mali temsilci atar.
- Teknik dosya hazırlığı — SHA-1 hash zinciri, kayıt değiştirilemezliği, ATCUD entegrasyonu, QR kod, SAF-T XML üretim mantığı belgelenir.
- Bütünlük testleri — AT test senaryoları: 1.000+ belge üretim, hash zinciri doğrulama, iptal/yeniden düzenleme.
- Denetim raporu — Bağımsız denetçinin imzaladığı uyum raporu sunulur.
- Sertifika numarası — AT 4 haneli numara atar (örn. "2587/AT") ve yazılım resmi listeye eklenir.
Sertifika Numarasının Kullanımı
Sertifika numarası, her fatura PDF altbilgisinde, QR kodun R alanında ve SAF-T XML'in <ProductID> alanında görünmek zorunda. AT denetimde ilk doğruladığı kalemlerden biridir; numara listede yok/yanlışsa tüm dönem reddedilebilir.
5. GİB e-Fatura ile SAF-T PT Karşılaştırma — Türk Satıcı Rehberi
İki Sistemin Felsefe Farkı
Türk satıcı için en hızlı kavrayış yolu, iki rejimi felsefeleri üzerinden karşılaştırmaktır. GİB e-Fatura, "belge bazlı, gönderici-alıcı arası dijital posta" mantığı kurar: fatura UBL-TR 2.1 XML olarak üretilir, GİB üzerinden alıcıya iletilir, alıcı kabul/red yapar. Portekiz SAF-T PT ise "denetim bazlı, periyodik tüm faaliyet özetlemesi" mantığı kurar: fatura yerel olarak kesilir, ATCUD/QR ile mühürlenir, ay sonunda tüm faturalar tek XML olarak AT'ye toplu sunulur.
Yan Yana Karşılaştırma Tablosu
| Kriter | GİB e-Fatura (Türkiye) | SAF-T PT (Portekiz) |
|---|---|---|
| Şema | UBL-TR 2.1 XML | SAF-T PT 1.04_01 XML (OECD + PT uzantısı) |
| İletim modeli | Her fatura ayrı ayrı GİB → alıcı | Aylık toplu XML AT portala yüklenir |
| Periyodiklik | Anlık (gerçek zamanlı) | Aylık (her ayın 5'i) |
| Yazılım onayı | Özel entegratör veya GİB portal | AT sertifikalı yazılım (numara zorunlu) |
| Karekod zorunluluğu | Yok (e-Arşiv hariç) | QR kod fiscal zorunlu, 19 alan |
| Eşsiz belge kodu | Fatura numarası (yıl+seri+sıra) | ATCUD (Validation Code + sıra) |
| Hash zinciri | İmza (e-İmza/Mali Mühür) tek belge | SHA-1 zincirleme, belge → belge bağlı |
| KDV oranları | %20 / %10 / %1 (tek bölge) | %23 / %13 / %6 (3 bölge: PT/PT-MA/PT-AC) |
| B2C basitleştirilmiş | e-Arşiv Fatura | Fatura Simplificada (FS), max 1.000 EUR |
| İade dokümanı | İade Faturası | Nota de Crédito (NC) |
Türk Satıcının En Çok Şaşırdığı 5 Nokta
- 1. Gerçek zamanlı iletim yok — GİB'de fatura anında karşıya iletilirken Portekiz'de sadece ay sonunda toplu yükleme yapılır.
- 2. Yazılım numarası fatura üzerinde — PT'de sertifika numarası her belgede basılı olmak zorunda; Türkiye'de bu örtük varsayım.
- 3. Üç farklı KDV oranı tek ülkede — Anakara/Madeira/Azores ayrımı GİB'de yok; yanlış oran düzeltme akışı tetikler.
- 4. ATCUD seri-bazlı — Her belge tipi için ayrı Validation Code AT'den önceden çekilmiş olmalı.
- 5. QR kod dekorasyon değil — Tüketici e-Fatura uygulamasıyla QR'ı tarayarak vergi cüzdanına ekler ve gelir vergisi indirimi alır; eksik QR şikayet üretir.
Geçiş Stratejisi — Mevcut GİB Altyapısını Nasıl Korusunuz?
Zunapro'nun Türk satıcı için tasarladığı üç adımlı şablon:
- Master katalog tek noktada — Trendyol/Hepsiburada katalogunuz Zunapro master kataloğunda durur, GİB e-Fatura akışı bozulmaz.
- Portekiz NIF + AT eşleştirme — NIF'i panele girersiniz, Zunapro otomatik AT sertifikalı moda geçer ve PT siparişleri için SAF-T akışı tetiklenir.
- Çift defter çalışma — Türkiye (GİB) ve Portekiz (AT) defterleri paralel tutulur; beyannameler Türkiye için BA/BS, Portekiz için aylık SAF-T olarak ayrı üretilir.
🇹🇷 → 🇵🇹 GİB e-Fatura'dan SAF-T PT'ye geçiş
Mevcut Trendyol/Hepsiburada altyapınızı koruyarak Portekiz pazarına Worten, Fnac.pt ve Amazon Iberia ile açılın. Zunapro çift defter mantığıyla iki rejimi paralel yürütür.
6. Portekiz Fatura Tipleri — FT, FS, FR, NC, GR, GT
İki Harfli Doküman Tipi Prefiks Sistemi
Portekiz vergi mevzuatı her belge için iki harfli zorunlu bir tip kodu uygular. Bu kod hem belgenin başlığında hem ATCUD hem QR kod hem SAF-T PT XML'inde aynı geçmelidir. E-ticaret satıcısının günlük operasyonunda karşılaştığı tipler:
| Kod | Adı | Kullanım | E-ticaret Karşılığı |
|---|---|---|---|
| FT | Fatura | Standart fatura, B2B veya B2C, tahsilat ayrı | Klasik fatura |
| FS | Fatura Simplificada | Basitleştirilmiş fatura, B2C, max 1.000 EUR (hizmet 100 EUR) | B2C perakende çoğunluk |
| FR | Fatura-Recibo | Fatura + makbuz birleşik, peşin tahsilat | Kart/anlık ödeme |
| NC | Nota de Crédito | İade/indirim alacak dekontu | İade faturası |
| ND | Nota de Débito | Sonradan eklenen borç dekontu | Ek tahsilat |
| GR | Guia de Remessa | Sevk irsaliyesi (taşıma öncesi) | Kargo etiketi öncesi belge |
| GT | Guia de Transporte | Taşıma irsaliyesi (yol belgesi) | Aktarım belgesi |
| RG | Recibo | Tahsilat makbuzu, faturadan sonra | Ödeme makbuzu |
E-Ticaret Senaryolarına Göre Doğru Tip
- Anonim B2C, kart ödemeli → FS veya FR (sipariş tutarına göre)
- NIF veren B2C/B2B, kart peşin → FR
- NIF veren B2B, vade ile → FT + sonradan RG
- İade → NC, referans olarak orijinal FT/FS/FR numarası verilir
- Kargoya verme → GR (FT/FS ile birlikte veya ayrı, taşıma türüne göre)
Her Seri İçin Ayrı ATCUD
FT 2026, FS 2026, FR 2026, NC 2026, GR 2026... her seri için AT Portal das Finanças'tan ayrı Validation Code çekilir ve kayıt tutulur. Zunapro paneli, satıcı NIF'i girdiğinde altı standart seri için ATCUD kodlarını otomatik açar ve her sipariş geldiğinde sipariş tipine göre doğru seriden sıralı numara üretir.
7. Portekiz E-Ticaret Pazaryerleri ve SAF-T Etkisi
Yerli Pazaryerleri
Portekiz e-ticaret manzarası, İspanya/Almanya/Fransa kadar dağınık değil ama birkaç güçlü yerli oyuncu var. Türk satıcının 2026'da değerlendireceği başlıca pazaryerleri:
Worten — Elektronik ve Beyaz Eşya Lideri
Sonae Grubu · 200+ fiziksel mağaza · Worten Marketplace 2019'dan beri 3P satıcılara açık
Fnac.pt — Kültür ve Premium Elektronik
Fnac Darty Iberia · 40+ mağaza · Marketplace yüksek kategori onayı gerektiriyor
El Corte Inglés Portugal
İspanyol perakende devi · Lisbon + Porto mağazaları · Marketplace tüm kategori
Amazon.es (Iberia Programı)
İspanya + Portekiz birleşik storefront · Amazon FBA Iberia · Pan-EU FBA opsiyonu
KuantoKusta — Fiyat Karşılaştırma + Marketplace
Portekiz'in #1 fiyat karşılaştırma sitesi · CPC + komisyon hibrit · Yüksek SEO trafiği
Dott — Sonae+CTT Ortak Marketplace
2020'de kurulan modern pazaryeri · CTT lojistik avantajı · Hızla büyüyen kategori derinliği
Her Pazaryeri Aynı SAF-T Yükümlülüğüne Tabi mi?
Kısa cevap: evet. Pazaryeri sadece kanaldır; vergi mükellefi sizsiniz. Worten Marketplace'de satış yapıp PT tüketicisine gönderdiğinizde faturayı siz keser, ATCUD ve QR'ı siz basar, ay sonunda SAF-T PT XML'inize bu satışı siz koyarsınız. Hangi pazaryerinde olursa olsun, PT IVA tescili gerçekleştiği anda SAF-T yükümlülüğü doğar.
Amazon Iberia'nın Özel Durumu
Amazon Iberia programı İspanya + Portekiz ortak storefront sunar. FBA Iberia depoları (özellikle Madrid çevresi) Portekiz tüketicisine sevkiyat yapıyorsa veya OSS eşiği aşıldıysa Portekiz NIF tescili gerekir. Amazon'un "VAT Calculation Service" belgeleri faturalama SAF-T PT yerine geçmez; satıcı kendi sertifikalı yazılımı ile FS/FT keserek aylık XML olarak AT'ye sunmalıdır.
🛒 Tek panelde 6 Portekiz pazaryeri + SAF-T uyumu
Worten, Fnac.pt, El Corte Inglés, Amazon Iberia, KuantoKusta ve Dott siparişleriniz Zunapro'da otomatik ATCUD+QR faturaya dönüşür, ay sonu SAF-T PT XML hazır olur.
8. Portekiz Ödeme Yöntemleri ve Lojistik Manzarası
MB WAY — Mobil Anlık Ödemenin Yükselişi
MB WAY, Portekiz bankalar arası SIBS ortaklığının ürettiği mobil anlık ödeme standardıdır. 2014'te lanse edildi, 2026'da e-ticaret checkout'larının %50'sinden fazlasını oluşturuyor. Türkiye'deki BKM Express + FAST kombinasyonuna en yakın muadildir.
Multibanco Referans — Klasik Ama Hâlâ Güçlü
Multibanco, Portekiz'in 30+ yıllık ATM ağı markası. Checkout'ta "Multibanco" seçildiğinde müşteriye dokuz haneli referans + tutar verilir; herhangi bir ATM veya internet bankacılığından ödenince satıcı hesabına anında yansır. 2026'da hâlâ %25–30 pazar payını koruyor.
Kart, PayPal, BNPL
- Visa / Mastercard — evrensel, Iberia cross-border'da temel
- PayPal — PT'de yüksek güven, B2C ithalat çekincesinde tercih
- Klarna / Cofidis 4x — BNPL, 2024'ten beri agresif büyüyor
- Pay by Bank (PSD2) — açık banka API'leri, henüz <%5
CTT — Devlet Postası ve Dominant Kargo
CTT — Correios de Portugal, Portekiz devlet postası (PTT muadili, özelleştirilmiş ve modernleşmiş). E-ticaret kargo pazarının %45+'ını domine eder. CTT Locky akıllı dolap ağı (~1.500+ nokta) ve Pickup Now esnaf nokta ağı Portekiz'in InPost'u sayılabilir. Türk satıcılar cross-border'da CTT'nin gümrük komisyoncusu hizmetini sık tercih eder.
Özel Kargo Operatörleri
- DPD Portugal — B2B ve premium B2C, kapıdan kapıya
- GLS / SEUR — Iberya cross-border (PT↔ES) güçlü, Iberian entegre
- Nacex — express hızlı kategorisi, premium ücret
- InPost Portugal — 2024 sonu pilot launch, sınırlı kapsama
Pratik 2026 Lojistik Stack'i
Pragmatik kombinasyon: CTT varsayılan B2C, DPD/GLS ağır/büyük, CTT Locky / Pickup Now "evde olmayan müşteri" için. Zunapro lojistik modülü her siparişin ağırlık/hacim/ZIP'ine göre optimum kargoyu otomatik seçer.
9. Portekiz IVA Tescili ve Mali Temsilci Süreci
Üç Tescil Modeli
Türk satıcının Portekiz pazarına girişte üç farklı tescil modeli vardır:
- OSS (One Stop Shop) — AB'de tek noktadan: Türk satıcının önce AB içinde bir kuruluşu olmalı (örn. İrlanda, Hollanda Ltd). Bu kuruluş üzerinden OSS'e kaydolur, Portekiz tüketicisine satışta Portekiz IVA oranını uygular ama beyannameyi kurulduğu AB ülkesinden verir. Yıllık eşik 10.000 EUR pan-AB.
- IOSS (Import One Stop Shop) — 150 EUR altı ithalat: Türkiye'den doğrudan Portekiz tüketicisine 150 EUR altı kargo gönderimde IOSS numarası ile gümrüksüz hızlı geçiş, IVA peşin tahsil.
- Doğrudan Portekiz NIF non-resident tescili: Yıllık satışlar OSS eşiğini aşıyorsa veya Portekiz'de fiziksel stok (Amazon Iberia FBA depo dahil) tutuluyorsa, "980..." veya "999..." önekli non-resident NIF tescili gerekir. Bu modelde SAF-T PT aylık raporlama zorunlu.
Mali Temsilci (Representante Fiscal)
AB dışında yerleşik bir satıcı PT'de NIF aldığında Portekiz'de yerleşik bir mali temsilci atamak zorundadır. Temsilci AT ile iletişim kurar, beyannameleri imzalar, denetim muhatabıdır. Yıllık ücret tipik 1.200–3.000 EUR. Türk satıcılar için Lizbon/Porto'da Türkçe konuşan firmalar mevcut; Zunapro ortak danışmanlık ağıyla yönlendirir.
NIF Tescil Adımları
- Mali temsilci sözleşmesi — yerleşik temsilciyle vekaletname (Procuração), apostil + PT tercüme
- Şirket belgeleri — Türk Ticaret Sicili, vergi levhası, imza sirküleri (hepsi apostilli + PT tercüme)
- Portal das Finanças başvuru — mali temsilci non-resident NIF başvurusunu açar
- Banka hesabı opsiyonel — PT IBAN şart değil; Wise/Revolut Business AB IBAN'ı kabul ediliyor
- AT sertifikalı yazılım atama — Zunapro panelinden NIF girilir, sertifikalı moda geçilir
- İlk ATCUD seri başvurusu — FT/FS/FR/NC Validation Code'ları AT'den otomatik çekilir
Süre ve Maliyet
Standart NIF non-resident tescil süresi 10–20 iş günü. İlk yıl mali temsilci + tescil + ilk SAF-T kurulumunun toplam maliyeti tipik 2.500–4.500 EUR. Sonraki yıllarda sadece temsilci ücreti + Zunapro aboneliği kalır.
Uyum 2026'da opsiyonel değil. NIF tescili sonrası ilk ay SAF-T PT yüklenmediyse AT otomatik ihtar gönderir; üç ay üst üste yüklenmezse mali temsilci de müteselsil sorumlu olur. Zunapro aylık SAF-T üretimini otomatik hatırlatma + tek tık göndermeyle bir disipline dönüştürür. Uyum paketini gör →
10. Portekiz'de Satışa Başlamanın 2026 Adım Adım Yol Haritası
1. Pazaryeri Stratejisi Seçimi
- Maksimum elektronik erişim → Worten + Fnac.pt
- Premium B2C, yüksek sepet → El Corte Inglés Portugal
- Cross-border (PT+ES tek hamle) → Amazon Iberia + FBA
- SEO ve fiyat trafiği → KuantoKusta CPC
- Modern UX, hızlı büyüyen genç pazar → Dott
2026'da kazanan tipik formül: Worten + Amazon Iberia + 1–2 niş pazaryeri, tek master katalogtan aynalanır.
2. Tüzel Kişilik veya OSS Kararı
Üç yol var:
- AB'de Ltd + OSS — Mevcut bir İrlanda/Hollanda/Estonya şirketi varsa en hızlı yol; Portekiz tüketicisine satış mümkün, fiziksel stok yoksa Portekiz NIF gerekmez (10.000 EUR pan-AB eşiği altında)
- Portekiz Lda (Sociedade por Quotas) — 1 EUR minimum sermaye, ~7-15 iş günü kuruluş, Lizbon notere uzaktan başvuru mümkün
- Türk şirket + Portekiz NIF non-resident + mali temsilci — Mevcut Türk şirketinizi koruyarak Portekiz'de IVA mükellefi olmanın yolu, en sık tercih edilen e-ticaret modeli
3. SAF-T PT Yazılım Aktivasyonu
Hangi tüzel kişilik şeklini seçerseniz seçin, AT sertifikalı yazılım kullanmak şart. Zunapro entegrasyonunda:
- NIF girilir, AT veritabanına anlık doğrulanır
- FT/FS/FR/NC/GR serileri için ATCUD Validation Code'lar otomatik çekilir
- QR kod şablonu IVA NUTS-II bölge eşlemesiyle hazırlanır
- İlk test fatura kesilerek hash zinciri başlatılır
4. Ödeme ve Kargo Bağlantısı
MB WAY, Multibanco, kart ve PayPal için yerel ödeme ağ geçidi (Stripe Portugal, Easypay, SIBS Pay) seçilir. CTT lojistik için ticari sözleşme imzalanır, etiket basımı Zunapro panelden tek tıkla yapılır.
5. Zunapro Üzerinden Tam Entegrasyon (30 Dakika)
- Zunapro'ya giriş yapın ve Portugal modülünü açın
- NIF ve mali temsilci bilgileri girin; AT doğrulaması otomatik tamamlanır
- Her pazaryerini bağlayın — Worten, Fnac.pt, El Corte Inglés, Amazon Iberia, KuantoKusta, Dott API anahtarları/OAuth
- Master katalog eşleme — Trendyol/Hepsiburada katalogunuz Zunapro önerisiyle PT pazaryerlerine yansır
- SAF-T + ATCUD + QR aktivasyonu — tek toggle
- İlk sipariş test — bir test FT keserek hash zincirini ve QR çıktısını doğrulayın
- Canlıya al — Bu noktadan sonra her sipariş otomatik fatura + ATCUD + QR + SAF-T satırı üretir
Portekiz e-Fatura uyumunu 30 dakikada Zunapro ile tamamlayın
AT sertifikalı yazılım + ATCUD + QR kod + IVA NUTS-II + aylık SAF-T PT XML üretimi tek panelde. Türk satıcılar için GİB e-Fatura → SAF-T PT eşleme şablonu hazır, mali temsilci ağı entegre.
Portekiz Muhasebe Modülünü Aç →Portekiz e-Fatura & SAF-T PT SSS 2026
SAF-T PT nedir ve 2026'da Türk satıcıyı nasıl ilgilendirir?
SAF-T PT (Standard Audit File for Tax — Portugal), Portekiz Vergi İdaresi'nin (Autoridade Tributária e Aduaneira — AT) zorunlu kıldığı standart XML denetim dosyası formatıdır. Portekiz'de IVA mükellefi olan her satıcı, her ay 5'ine kadar bir önceki ayın tüm satış, fatura, sevkiyat ve stok hareketlerini SAF-T PT XML olarak AT portalına yüklemek zorundadır.
Türk satıcılar Portekiz pazarına Worten, Fnac.pt, Amazon Iberia veya kendi e-ticaret siteleriyle giriyor ve Portekiz IVA tescili yapıyorsa, o andan itibaren SAF-T PT yükümlülüğü doğar. Zunapro sipariş gelir gelmez AT şemasına uygun XML üretir ve ay sonu raporunu hazır eder.
ATCUD ve QR kod 2026'da hâlâ zorunlu mu?
Evet, kesinlikle. 2023'ten itibaren tüm faturalarda zorunlu olan ATCUD (Código Único de Documento) ve QR kod fiscal, 2026'da geçerliliğini korumakta; denetim sıklığı ve yaptırım katsayısı artmıştır.
ATCUD, AT'den alınan Validation Code ile sıralı belge numarasının birleşimidir (örn. CSDF7T5H-00001). Her fatura PDF'sinde A4'ün sol-alt köşesinde okunabilir bir QR kod basılmalıdır; QR kod içeriği AT'nin belirlediği 19 alanlı yapıya (NIF satıcı, NIF alıcı, ülke, doküman tipi, ATCUD, tarih, IVA matrahı/tutarı, hash, sertifika no...) tam uymak zorundadır.
GİB e-Fatura ile Portekiz SAF-T PT arasındaki en kritik fark nedir?
Üç temel fark öne çıkar. Birincisi şema: GİB e-Fatura UBL-TR 2.1 XML kullanırken Portekiz SAF-T PT, OECD'nin SAF-T 1.04_01 şemasını PT spesifik uzantılarla kullanır.
İkincisi içerik kapsamı: Türkiye'de fatura GİB'e iletildikten sonra muhasebe defterleri ayrı tutulurken, SAF-T PT tek bir XML içinde GeneralLedger + SalesInvoices + WorkingDocuments + MovementOfGoods + Payments hepsini birlikte içerir, neredeyse tam muhasebe denetim dosyasıdır.
Üçüncüsü yazılım onayı: GİB'de "özel entegratör" modeliyle çalışılırken Portekiz'de yazılımın kendisi AT'ye "Programa Certificado nº XXXX/AT" numarasıyla kayıtlı olmak zorundadır; sertifikasız yazılımla kesilen fatura geçersizdir ve 3.000–18.750 EUR ceza riski taşır.
Portekiz'de IVA oranları 2026'da nelerdir?
Portekiz anakarasında standart IVA oranı %23, indirimli oran %13, süper-indirimli oran %6'dır. Madeira için sırasıyla %22, %12, %5; Azores için %16, %9, %4 uygulanır.
E-ticaret satıcısı için en kritik ayrıntı: alıcının teslimat adresinin anakarada mı, Madeira'da mı, Azores'te mi olduğunu belirlemek ve doğru oranı faturaya yansıtmak. Zunapro otomatik olarak teslimat NUTS-II bölgesini ZIP koduna bakarak tespit eder ve doğru IVA oranını uygular; SAF-T PT'de TaxCountryRegion alanı PT, PT-MA veya PT-AC olarak kodlanır.
AT sertifikalı yazılım nedir ve nasıl alınır?
AT (Autoridade Tributária), Portekiz'de fatura kesen tüm yazılımların önce kendi sertifikasyon sürecinden geçmesini ve "Programa Informático de Faturação Certificado" listesine eklenmesini şart koşar.
Sertifika, yazılım üreticisinin Portekiz'de yerleşik bir mali temsilci ile başvurması, kaynak kodun belirli bütünlük testlerini geçmesi (özellikle SHA-1 zincirleme hash, kayıt zincirinin değiştirilemezliği), bir denetim raporu sunulması ve nihayet AT'nin atadığı 4 haneli numara (örn. nº 2587/AT) ile gerçekleşir.
Bireysel satıcılar sertifika başvurmaz; sertifikalı bir yazılım kullanmak zorundadır. Zunapro'nun AT sertifikası panel altbilgisinde "Software certificado pela AT nº XXXX" olarak görünür.
Türk satıcı Portekiz'de IVA tescili olmadan satış yapabilir mi?
Sadece IOSS veya AB OSS rejimi altında, belirli eşikler dahilinde. 150 EUR altı düşük değerli ithalatlarda IOSS kullanılabilir; AB içi bir depodan (örn. Amazon FBA İspanya/Almanya) Portekiz tüketicisine satışta ise yıllık 10.000 EUR pan-AB eşiği aşıldığı anda OSS tescili zorunludur.
OSS, tek bir AB üye devletinde (genellikle satıcının ana ülkesi) IVA beyannamesi vermeyi sağlar; ancak Portekiz'de fiziksel stok tutuluyorsa veya yıllık satışlar AT'nin yerel rejim eşiklerini aşıyorsa, ayrı bir Portekiz IVA NIF'i (genelde "980" veya "999" ile başlayan non-resident numarası) gerekir ve bu durumda SAF-T PT aylık raporlama yükümlülüğü doğar.
SAF-T PT dosyası AT'ye nasıl ve ne zaman gönderilir?
SAF-T PT Faturação dosyası, bir önceki ayın tüm faturalarını içerir ve her ayın 5'ine kadar AT'nin e-fatura komunikasyon portalı "Portal das Finanças" üzerinden yüklenir; Web Service kullanımı için kanal "WS de Comunicação de Faturas"dır.
SAF-T PT Contabilidade dosyası ise yıllık bazda hazırlanır ve sadece AT denetim talep ettiğinde sunulur.
Geç gönderim cezaları: 5 günü 1 gün geçerse 200–10.000 EUR, sistematik geç gönderim için tekrar başına ceza katlanarak artar. Zunapro paneli ayın 1'i sabaha kadar bir önceki ayın SAF-T XML'ini hazır eder, satıcı tek tıkla AT'ye gönderir.
Amazon.es ve Iberian programıyla satıyorum, hâlâ SAF-T PT yükümlüsü müyüm?
Evet. Eğer Amazon Pan-EU FBA veya Iberia programı Portekiz deposunu kullanıyorsa veya Portekiz tüketicisine satış yıllık 10.000 EUR OSS eşiğini aştığında Portekiz'i tercih ettiyseniz, Portekiz IVA tescili (NIF non-resident) gerekir ve aylık SAF-T PT zorunludur.
Amazon'un sağladığı VAT Calculation Service raporları faturalama SAF-T PT yerine geçmez — yapı tamamen farklıdır. Zunapro, Amazon SP-API ile gelen siparişleri SAF-T PT şemasına dönüştürür, ATCUD ve QR kod basar, fatura PDF'sini Amazon Invoice Defect Rate (IDR) sınırı içinde alıcıya sunar.
Fatura türleri Portekiz'de nelerdir? FT, FR, FS, NC neyi ifade eder?
Portekiz vergi mevzuatı doküman tipini iki harfli prefix ile zorunlu kılar: FT (Fatura — standart), FR (Fatura-Recibo — fatura+makbuz birleşik, peşin tahsilat), FS (Fatura Simplificada — basitleştirilmiş, max 1.000 EUR B2C), NC (Nota de Crédito — alacak/iade), ND (Nota de Débito — borç dekontu), GR (Guia de Remessa — sevk irsaliyesi), GT (Guia de Transporte — taşıma irsaliyesi).
E-ticaret sıralı sayıcı her tip için ayrı tutulur: FT 2026/00001, FT 2026/00002... NC 2026/00001 gibi. ATCUD ve QR kod her tipte zorunludur. Zunapro her sipariş türüne otomatik doğru prefix atar.
Portekiz'de en yaygın e-ticaret pazaryerleri ve ödeme yöntemleri nelerdir?
Pazaryeri tarafında Worten (Sonae, elektronik lider), Fnac.pt (kültür+elektronik), El Corte Inglés Portugal, Amazon.es (Iberia), KuantoKusta (karşılaştırma + marketplace) ve Dott (CTT+Sonae ortak girişimi) öne çıkar.
Ödeme yöntemlerinde MB WAY (mobil anlık ödeme, %50+ pazar payı), Multibanco referans (banka ATM referans ödemesi, %25–30), kredi kartı (Visa/Mastercard), PayPal ve son yıllarda hızla artan BNPL (Klarna, Cofidis 4x) yer alır.
Lojistikte CTT (Portekiz devlet postası), DPD, GLS ve büyüyen Locker ağları (CTT Locky, Pickup Now) tercih edilir. Zunapro tüm bu ödeme/kargo entegrasyonlarını tek panelde birleştirir.
Hash zinciri (Cadeia de Hash SHA-1) nedir ve neden önemli?
AT sertifikalı bir yazılım, her yeni faturayı kaydederken bir önceki faturanın hash'i ile birlikte SHA-1 algoritmasıyla yeni bir hash üretir; bu kayıt zinciri bozulamaz ve bir önceki belge silinemez/değiştirilemez. SAF-T PT'de her belgenin <Hash> alanında bu değer XML'e yazılır.
AT denetimde bu zincirin matematiksel bütünlüğünü kontrol eder; bir tek belgenin hash'i tutmazsa tüm zincire şüphe düşer ve ağır cezaya kapı açar. Zunapro hash zincirini hem üretim hem yedek veritabanında çift senkronize tutar, zincirin kaybolma riskini sıfırlar.
Zunapro Portekiz entegrasyonu ne kadar sürede tamamlanır?
Standart bir 1.000 SKU'luk katalog için Portekiz modülünün uçtan uca aktivasyonu yaklaşık 30 dakika sürer: NIF doğrulama (otomatik), AT sertifikalı yazılım atama (tek tık), ATCUD seri kayıtları (her doküman tipi için ayrı, AT'den otomatik çekilir), QR kod şablon onayı, IVA oran haritası (PT/PT-MA/PT-AC), CTT/DPD kargo bağlantısı ve ilk SAF-T PT taslak XML üretimi.
Mevcut Türk satıcılar için ayrıca GİB e-Fatura → SAF-T PT alan eşleme şablonu hazırdır; Trendyol/Hepsiburada katalogunuz aynı master üzerinden Worten, Fnac.pt, Amazon Iberia ve diğer Portekiz pazaryerlerine yansır. Çift defter modunda Türkiye (GİB) ve Portekiz (AT) defterleri paralel yürütülür.
SAF-T PT yüklemediğimde ne tür ceza alırım?
AT'nin uyguladığı ceza skalası şöyledir: 5 günü 1 gün geçen yükleme için 200–10.000 EUR, sistematik geç gönderim (üç ay üst üste) için tekrar başına katlanarak artan ceza, hiç yüklenmemiş dönem için 3.000–18.750 EUR arası para cezası + tüm faturalama yetkinliğinin askıya alınması riski.
Sertifikasız yazılım kullanımı tespit edilirse cezaya ek olarak tüm dönem faturaların yeniden düzenlenmesi talep edilir. Bu nedenle 2026'da Portekiz pazarına ciddi giren her Türk satıcısı için sertifikalı yazılım + otomatik aylık SAF-T üretimi opsiyon değil zorunluluktur.
Portekiz e-ticaretine başlayın — SAF-T PT, ATCUD ve QR kod 30 dakikada hazır
Worten · Fnac.pt · El Corte Inglés · Amazon Iberia · KuantoKusta · Dott — tek katalog, tek stok, tek AT akışı. Türk satıcılar için GİB e-Fatura'dan SAF-T PT'ye geçiş şablonu, mali temsilci ağı ve aylık otomatik SAF-T XML üretimi hazır. Demo gerekmez, uzun sözleşme yok.
🇵🇹 Portekiz'de Satışa Başla →Bu konuda yardım alın
İlgili hizmetimiz: E-Ticaret