Portekiz E-Ticaret IVA 2026: Oranlar, OSS Kayıt, e-Fatura ve Uyum Rehberi

1. Portekiz IVA Oranları 2026 — Anakara, Azor, Madeira

Portekiz IVA sisteminin diğer AB ülkelerinden ayıran en kritik özellik, üç farklı vergi bölgesinin var olmasıdır: Continente (Anakara), Região Autónoma dos Açores (Azor) ve Região Autónoma da Madeira. Bu özerk bölgeler, AB'nin en uzak bölgeleri (Regiões Ultraperiféricas) statüsünde indirimli IVA oranlarına sahiptir. Bir e-ticaret satıcısı olarak, müşterinin teslimat adresine göre üç farklı IVA oranı uygulamak zorundasınız — bu, fiyat motorunuzun coğrafi alana göre dinamik vergi hesaplaması yapmasını zorunlu kılar.

Standart, Ara ve İndirimli Oranlar — Ne Hangi Ürüne?

Standart oran (%23, %22 veya %16) tüm elektronik, giyim, mobilya, oyuncak, kozmetik ve büyük çoğunluğu ile tüketici ürünleri için geçerlidir. E-ticaret satıcılarının %85+ portföyü bu oranda vergilenir.

Ara oran (%13 anakara, %12 Madeira, %9 Azor) restoran hizmetleri, bazı işlenmiş gıdalar, hafif şarap, müzik aletleri ve kültürel ürünler için uygulanır.

İndirimli oran (%6 anakara, %5 Madeira, %4 Azor) temel gıda (ekmek, süt, sebze-meyve), ilaç, kitap, gazete, çocuk ürünleri (bezler, biberonlar) ve enerji için geçerlidir. 2024'ten itibaren güneş panelleri ve elektrikli bisikletler de indirimli orana dahildir.

2. AT Kayıt — NIF + Número de IVA Başvurusu

Autoridade Tributária e Aduaneira (AT) Nedir?

Autoridade Tributária e Aduaneira (AT), Portekiz'in vergi ve gümrük otoritesidir — Türkiye'deki GİB'in muadilidir. 2012 yılında DGCI, DGAIEC ve DGITA birleşmesiyle oluşturulmuştur. Tüm vergi idaresi Portal das Finanças (portaldasfinancas.gov.pt) üzerinden elektronik olarak yapılır — Portekiz, Avrupa'nın en yüksek dijital vergi olgunluğuna sahip ülkelerinden biridir.

NIF — Número de Identificação Fiscal

Portekiz'de herhangi bir ticari faaliyet için NIF (Número de Identificação Fiscal) almak zorunludur. NIF, 9 haneli benzersiz vergi kimlik numarasıdır:

• Bireyler için — 1, 2 veya 3 ile başlar
• Şirketler için (NIPC) — 5 ile başlar
• Kamu kuruluşları için — 6 ile başlar
• AB dışı şahıs ve şirketler için — 70, 71, 72, 77, 78, 79 ile başlar

Türkiye'den bir Türk vatandaşı veya şirketi, NIF almak için Portekiz'de bir vergi temsilcisi (representante fiscal) atamak zorundadır. Bu, AB dışı tüm satıcılar için CIVA Madde 30'da zorunlu kılınmıştır. Vergi temsilcisi, AT ile tüm yazışmaları yönetir ve müşterek mali sorumluluk taşır.

Número de IVA — IVA Mükellef Numarası

NIF aldıktan sonra Número de IVA (IVA mükellef numarası) için ayrı kayıt yapılır. Bu, NIF ile aynı 9 haneli numaradır ancak VIES sisteminde doğrulanmış halidir. AB içi sınır ötesi B2B işlemler için VIES'te kayıtlı olmak zorunludur (formato: PT123456789).

Başvuru süreci tipik olarak 10-15 iş günü sürer ve dört aşamadan oluşur:

1. Vergi temsilcisi atama — Portekiz'de yerleşik bir muhasebeci, avukat veya tüzel kişi
2. Modelo 1 ve Modelo 3 başvuru formları ile AT'ye gidip NIF + IVA kaydı
3. Faaliyet kodu seçimi (CAE) — e-ticaret için 47910 (perakende mesafeli satış)
4. Portal das Finanças aktivasyonu — e-Senha (elektronik şifre) ve dijital sertifika

AT kaydından sonra Senha de Acesso ao Portal das Finanças verilir. Tüm IVA beyanları, SAF-T yüklemeleri ve fatura iletimleri bu sertifika ile elektronik yapılır. Şifre kaybı durumunda yenisi 5-7 iş günde alınır.

3. OSS (Balcão Único) — AB İçi B2C için Tek Beyan

OSS Nedir ve Neden Devrim Niteliğinde?

OSS (One Stop Shop / Balcão Único), 1 Temmuz 2021'de yürürlüğe giren AB IVA reformunun temel taşıdır. Daha önce, bir Türk satıcı Portekiz, İspanya, Almanya ve Fransa'ya satış yapıyorsa her bir ülkede ayrı IVA kaydı, ayrı beyanname ve ayrı muhasebeci gerekiyordu. OSS bu kabusu sonlandırdı: tek bir AB ülkesinde OSS kaydı yaparak tüm AB ülkelerinin IVA'sını tek bir beyannamede raporlayabilirsiniz.

OSS Şemaları — Hangisi Size Uygun?

Üç farklı OSS şeması vardır:

• Union OSS — AB'de yerleşik şirketler için. AB içi sınır ötesi B2C satışlar (uzaktan satış) ve B2C hizmetler için kullanılır. 10.000 EUR yıllık eşik altında satıcının kendi ülkesi IVA oranı uygulanır; üstünde ise alıcının ülkesi oranı (Portekiz için %23).
• Non-Union OSS — AB dışı şirketler için (Türkiye, ABD, UK). Türk satıcılar bu şemayı kullanır. AB içinde verilen B2C hizmetler için geçerlidir. Mal satışları için IOSS veya doğrudan AB IVA kaydı gerekir.
• IOSS (Import OSS) — 150 EUR altı düşük değerli kargoların doğrudan AB dışından AB'ye ithali için. Detaylı bilgi için aşağıdaki IOSS bölümüne bakın.

OSS Beyannamesi — Üç Aylık Periyot

OSS beyannamesi üç ayda bir verilir — çeyreği takip eden ayın son gününe kadar (örn. Q1 için 30 Nisan). Tek bir beyannamede tüm AB ülkelerine yapılan B2C satışlar ülkeler bazında detaylandırılır ve ödeme tek bir transferle gerçekleştirilir. Kayıtlı olduğunuz AB ülkesi (Portekiz seçtiyseniz AT) ödemeyi diğer üye ülkelere otomatik dağıtır.

Türk Satıcı Senaryosu: TR'den Portekiz'e Satış

Türk satıcı için üç ana senaryo: (A) IOSS — 150 EUR altı doğrudan kargo, satış anında AB IVA tahsil; (B) Pan-EU FBA + Union OSS — Amazon FBA ile İspanya stoku, tek IVA kaydı ile 27 AB'ye; (C) Doğrudan PT NIF + IVA — Portekiz'de depo varsa. 2026'nın en popüler kombinasyonu: Pan-EU FBA + Union OSS.

4. IOSS — 150 EUR Altı Kargolar için İthal OSS

IOSS Devrim Niteliğinde Bir Kolaylık

IOSS (Import One Stop Shop / Balcão Único de Importação), 1 Temmuz 2021'de yürürlüğe girdi ve AB dışından AB'ye gelen 150 EUR altı kargolar için merkezi bir IVA beyan rejimi sundu. Daha önce, Türkiye'den Portekiz'e gönderilen her kargo gümrükte takılır, alıcı IVA + gümrük komisyonu öderdi; müşteri memnuniyeti dramatik şekilde düşerdi. IOSS ile satış anında IVA tahsil edilir ve kargo gümrükten "Yeşil Kanal"dan geçer.

IOSS Numarası Nasıl Alınır?

AB dışı satıcılar için IOSS kaydı dört adımdır: (1) bir AB üye ülkesinde aracı (intermediário) atamak zorunlu (IOSS yetkili muhasebe firması); (2) aracı kendi ülkesinin vergi otoritesine başvurur; (3) 12 haneli IM-IOSS numarası verilir (örn. IM3720000001); (4) bu numara her kargo etiketi ve gümrük beyannamesinde gösterilir.

Tipik uygulama senaryoları: Türkiye → Portekiz doğrudan kargo (PTT, UPS, DHL); Çin → Portekiz dropshipping; düşük değerli moda, kozmetik, aksesuar SKU'ları.

IOSS Limitleri ve Marketplace İstisnası

Önemli iki nokta:

• 150 EUR kargo başına net mal değeri üst sınırdır — kargo + sigorta hariç. Üstünde kalan satışlar normal ithalat IVA + gümrük vergisine tabidir.
• Marketplace istisnası: Amazon, eBay, AliExpress gibi marketplace'ler kendi IOSS numaralarıyla işlem yapar. Bir Türk satıcı Amazon.es üzerinden Portekiz'e satış yapıyorsa, Amazon'un IOSS numarası kullanılır; satıcının ayrı IOSS kaydı gerekmez ancak marketplace satışları kendi IOSS beyanından düşülür.

IOSS Beyanı — Aylık

Diğer OSS şemalarının aksine, IOSS beyanı aylık verilir. Bir önceki ay yapılan tüm 150 EUR altı satışlar, alıcının ülkesi IVA oranıyla raporlanır ve ödenir. Portekiz'de %23, Almanya'da %19, Fransa'da %20 olacak şekilde her ülke için ayrı satır yer alır.

5. Fatura Eletrónica Zorunlu — SAF-T, ATCUD, QR Kod

Fatura Eletrónica — 2026 Manzarası

Portekiz, e-fatura (faturação eletrónica) zorunluluğunda Avrupa'nın öncülerinden biridir. Decreto-Lei 28/2019 ve Lei 7/2024 ile temellendirilen sistem, 2026'da tam olgunluğa ulaşmıştır:

• B2G (Kamu kurumları) — Tüm tedarikçiler için tamamen zorunlu. CIUS-PT formatı (UBL 2.1 tabanlı, AB EN 16931 uyumlu), dijital imzalı, FE-AP portalı üzerinden iletim.
• B2B — Yapılandırılmış e-fatura 2026 boyunca aşamalı zorunluluk kazanıyor. Büyük şirketler için zorunlu, KOBİ'ler için isteğe bağlı ancak Mayıs 2026'dan itibaren önerilen.
• B2C — PDF veya kağıt fatura kabul edilir ancak ATCUD + QR kod zorunludur.

AT Onaylı Yazılım (Software Certificado)

Portekiz'in en sıkı kurallarından biri: tüm faturalar yalnızca AT tarafından onaylanmış (certificado) yazılımlarla düzenlenebilir. Yazılım, AT'ye bir sertifikasyon süreci ile başvurur ve onaylandığında Número de Certificado alır (örn. 0001/AT). Onaysız yazılımla fatura düzenlemek 3.750 EUR'ya kadar coima ve faturaların iptal riski doğurur.

ATCUD — Código Único de Documento

ATCUD (Código Único de Documento), 2021'den itibaren tüm faturalarda zorunlu olan benzersiz belge kodudur. Format: ATCUD: CSV-Numero (örn. ATCUD: AB12CD34-1). Her seri için AT'den bir Validation Code (CSV) alınır, sonra her belgenin sıra numarası eklenir. ATCUD olmayan fatura geçersizdir.

QR Kod — Müşteri Doğrulaması

2022'den itibaren tüm faturalarda QR kod bulunması zorunludur. QR kod, faturanın tüm temel verilerini (vergi numaraları, tarih, tutar, IVA tutarı, ATCUD, hash) içerir ve müşteri Portal das Finanças'ta tarayarak doğrulayabilir. Bu, "fatura sahteciliği" ile mücadelenin ana aracıdır.

SAF-T (PT) — Aylık Dosyalama

SAF-T (PT) — Standard Audit File for Tax, OECD SAF-T standardının Portekiz uyarlamasıdır (XML format). Üç tipi var: SAF-T Faturação (her ayın 5'ine kadar), SAF-T Contabilidade (yıllık, IES ile birlikte), SAF-T Autofaturação (özel). e-Fatura portalı üzerinden iletilir; geç iletim 75-3.750 EUR coima.

6. Reverse Charge (Autoliquidação) — Ters Yükleme Senaryoları

Reverse Charge Mantığı

Reverse charge (autoliquidação - ters yükleme), satıcının değil alıcının IVA'yı hesaplayıp beyan ettiği özel bir rejimdir. Normalde satıcı IVA tahsil eder ve devlete öder; reverse charge'da bu yük alıcıya geçer. Bu rejim, vergi kaçakçılığını önlemek ve sınır ötesi B2B işlemleri basitleştirmek için tasarlanmıştır.

AB İçi B2B İşlemler — Birincil Senaryo

En sık karşılaşılan senaryo AB içi B2B mal/hizmet alımıdır: PT'deki şirketiniz Almanya'dan reklam alır, sağlayıcı IVA'sız fatura keser ("Inversão do Sujeito Passivo - Art. 6.º do CIVA"), siz Portekiz %23 IVA'sını hem tahsilat hem indirim olarak beyan edersiniz. Net etki sıfır, sadece raporlama.

Marketplace Komisyon Faturaları

Türk satıcılar için en kritik senaryo: Amazon, eBay, Cdiscount, Worten gibi platformlar Lüksemburg/İrlanda/Hollanda'da yerleşiktir, komisyon faturaları IVA'sız (reverse charge notu) düzenlenir; siz kendi PT beyannamenizde bu komisyonların %23 IVA'sını hem hesaplar hem indirirsiniz. Yanlış raporlanırsa AT denetiminde sorun çıkar.

Yerel Reverse Charge Sektörleri

CIVA Madde 2/1-j ve k uyarınca: altın ve değerli metaller (yatırım altını hariç); hurda metal ve geri dönüşüm; gayrimenkul satışı; inşaat hizmetleri (alt yüklenici → ana yüklenici); karbon emisyon hakları; cep telefonu/tablet/mikroişlemci toplu satışları (10.000 EUR üzeri).

AB Dışı Hizmet Alımları

Google Ads, Meta Ads, Shopify abonelik gibi hizmet alımlarında sağlayıcı IVA'sız fatura keser; siz PT %23 IVA'yı kendi adınıza beyan eder + indirirsiniz. Net etki sıfır, raporlama zorunlu.

7. Amazon.es FBA — Portekiz'e Erişim Kapısı

Neden Amazon.es Portekiz'in Ana Kanalı?

Portekiz, AB nüfusu açısından küçük (10.3M) olduğu için Amazon, ülkeye ayrı bir Amazon.pt storefront açmamıştır. Bunun yerine, Portekizli alıcılar Amazon.es üzerinden satın alma yapar — Amazon.es üzerinden Portekiz'e gönderim Pan-EU FBA programının doğal bir parçasıdır. 2026 itibarıyla Amazon Portekiz'de 3.5M+ aktif alıcıya ulaşıyor — bu, Portekiz online nüfusunun yaklaşık %38'i demektir.

Pan-EU FBA + Portekiz Stoğu

Amazon'un Pan-EU FBA programına dahil olursanız, stoğunuz otomatik olarak şu ülkelere dağıtılır:

• İspanya (Madrid, Barcelona, Sevilla fulfillment merkezleri)
• Almanya, Fransa, İtalya, Polonya, Çekya
• Belçika, Hollanda, İsveç (2024'ten itibaren)

Portekiz'de Amazon'un kendi fulfillment merkezi yoktur — Portekiz siparişleri İspanya (Madrid veya Barcelona) FBA merkezinden 1-2 günde teslim edilir. Bu, Türk satıcı için stratejik olarak son derece kritiktir: Amazon.es FBA kaydı = Portekiz'e otomatik erişim.

IVA Sonuçları — Pan-EU FBA Kullanırken

Pan-EU FBA stok hareketleri AB içi mal transferi sayılır (CIVA Madde 7/1-b) ve her stok bulundurduğunuz ülkede IVA kaydı gerektirir. Tipik Türk satıcı yapısı: (1) ana kayıt İspanya (NIF + ES IVA), (2) Pan-EU FBA aktivasyonu, (3) her ülkede IVA VEYA Union OSS, (4) Portekiz satışları için stok PT'de yoksa OSS yeterli. 2026 stratejisi: ES NIF + Union OSS ile başla, ciro arttıkça her ülkeye ayrı kayıt.

Amazon.es Komisyon Yapısı

Profesyonel satıcı aboneliği aylık ~€39. Ayrıca FBA gönderim ücretleri SKU boyutuna göre eklenir.

Buy Box ve Portekiz Müşteri Beklentileri

Amazon.es üzerinden Portekiz'e satışta dikkat: ürün başlığı/açıklaması Portekizce olmalı; müşteri hizmetleri Portekizce sunulmalı; 14 günlük iade hakkı zorunlu; fatura Portekiz dilinde ve %23 PT IVA ile düzenlenmeli.

8. Azor ve Madeira İndirimli Oranları — Coğrafi Vergi

Bölgesel Özerklik ve Vergi Avantajı

Portekiz Anayasası'nın 227. maddesi, Azor ve Madeira'ya geniş bölgesel özerklik tanır — buna kendi vergi rejimi düzenleme yetkisi de dahildir. Bu iki Atlantik bölgesi, Lei 13/98 (Lei das Finanças Regionais) çerçevesinde anakaradan farklı IVA oranlarına sahiptir. AB Anlaşması Madde 349, bu bölgelere "en uzak bölgeler" (Regiões Ultraperiféricas) statüsü vererek özel sosyo-ekonomik dezavantajları telafi etmeyi amaçlar.

Azor IVA Oranları 2026

Madeira IVA Oranları 2026

E-Ticaret Açısından Pratik Uygulama

Altın kural: uygulanan IVA oranı, alıcının teslimat adresinin bölgesine göre belirlenir. Lizbon/Porto/Coimbra → %23; Funchal/Porto Santo → %22; Ponta Delgada/Angra do Heroísmo → %16. Posta kodu eşleştirmesi: Madeira 9000-9399, Azor 9500-9980, Anakara 1000-8970.

Kargo ve Gümrük Özellikleri

Azor ve Madeira AB IVA sahasına dahildir ancak AB Gümrük Birliği dışındadır. Anakara → ada kargosu 3-5 gün; CN23 deklarasyon yeterli; bazı ürünler için Imposto Especial de Consumo (IEC) ek vergi. Zunapro fiyat motoru adresten bölgeyi tespit edip doğru oranı otomatik uygular.

9. IVA Beyannamesi — Aylık ve Üç Aylık Periyot

Periyodik Beyan Rejimi Seçimi

Portekiz IVA beyanname rejiminiz, bir önceki yılki cironuza bağlıdır:

• Aylık beyan (Mensal) — Yıllık ciro 650.000 EUR üzeri. Beyanname her ay verilir.
• Üç aylık beyan (Trimestral) — Yıllık ciro 650.000 EUR altı. Beyanname çeyrek bazında verilir.
• Yıllık beyan — Sadece çok küçük serbest meslek erbabı (50.000 EUR altı, IVA muafiyeti rejimi). E-ticaret satıcıları için geçerli değil.

Declaração Periódica do IVA — Modelo IVA

Tüm IVA beyannameleri Modelo IVA formu üzerinden Portal das Finanças'ta elektronik doldurulur. 14 alan içerir: Quadro 03 çıktı IVA, Quadro 04 girdi IVA, Quadro 06 net IVA, Quadro 07-08 AB içi işlem/ihracat/reverse charge, Quadro 09-10 bölgesel (Azor/Madeira) ayrım, Quadro 11-14 düzeltme ve sermaye malları.

Son Tarihler — Asla Kaçırılmamalı

Aylık beyan (>650K EUR ciro):

• Beyan — Vergiyi takip eden ayın 20'sine kadar (örn. Mart için 20 Nisan)
• Ödeme — Aynı ayın 25'ine kadar

Üç aylık beyan (≤650K EUR ciro):

• Beyan — Çeyreği takip eden ayın 20'sine kadar (Q1 için 20 Mayıs, Q2 için 20 Ağustos, Q3 için 20 Kasım, Q4 için 20 Şubat)
• Ödeme — Aynı ayın 25'ine kadar

SAF-T Faturação aylık iletim — her ayın 5'ine kadar (yani Mart faturaları 5 Nisan'a kadar AT'ye iletilir).

IES — Informação Empresarial Simplificada

IES (Informação Empresarial Simplificada / Sadeleştirilmiş Şirket Bilgisi), Portekiz'in yıllık konsolide vergi beyannamesidir. Tüm IVA, IRC (kurumlar vergisi), IRS (gelir vergisi) ve istatistik verisi tek bir beyanda toplanır. IES son tarihi:

• 15 Temmuz — Yıllık hesap dönemini takip eden yıl için
• SAF-T Contabilidade dosyası IES ile birlikte sunulur

İade Talebi — Reembolso de IVA

İndirilebilir IVA tahsil edilenden fazlaysa iade (reembolso) talep edebilirsiniz: 25 EUR altı devredilir, 25-3.000 EUR arası beyannamede talep edilir, 3.000 EUR üzeri AT denetimi ve garanti gerektirir. İade tipik 3-6 ay içinde ödenir.

10. IVA Cezaları — RGIT, Coima ve Juros de Mora

RGIT — Regime Geral das Infrações Tributárias

Portekiz vergi cezalarının yasal temeli RGIT (Regime Geral das Infrações Tributárias / Genel Vergi Suçları Rejimi)'dir. Lei 15/2001 ile yürürlüğe girmiş ve yıllar içinde sürekli güncellenmiştir. RGIT, iki ana ceza türü tanımlar:

• Coima (idari para cezası) — Daha hafif ihlaller için, beyan eksikliği, geç ödeme vb.
• Crime fiscal (vergi suçu) — Kasıtlı vergi kaçırma, sahte fatura, 15.000 EUR üzeri kasıtlı kayıp

Beyan Cezaları

• Geç IVA beyanı (RGIT Madde 116): 150 EUR - 3.750 EUR arası coima. Geç ödenmesi durumunda iki katına çıkar.
• Eksik/hatalı beyan (RGIT Madde 119): Eksik IVA tutarının 30% - 100%'ü oranında coima.
• Hiç beyan vermeme: Tahmini IVA üzerinden hesaplanan tutarın 50% - 200%'ü.

Fatura ve SAF-T Cezaları

• Onaysız yazılım kullanımı: 375 EUR - 18.750 EUR arası coima (RGIT Madde 119-A)
• ATCUD eksik fatura: 300 EUR - 3.750 EUR arası coima
• QR kod eksik: 150 EUR - 1.500 EUR
• SAF-T geç iletimi: 75 EUR - 3.750 EUR
• Fatura düzenlememe / kayıt dışı satış: Ödenmemiş IVA'nın 100% - 200%'ü oranında coima + iki kat geri ödeme

Juros de Mora — Gecikme Faizi

Ödenmemiş veya geç ödenmiş IVA'ya juros de mora (gecikme faizi) uygulanır. 2026 oranı:

• %4 - %5 yıllık arası, AT'nin yıllık tebliği ile belirlenir
• Günlük olarak hesaplanır ve coima'ya eklenir
• Maksimum birikim sınırı yoktur — yıllar içinde anaparayı aşabilir

Crime Fiscal — Kasıtlı Vergi Kaçırma

15.000 EUR'nun üzerindeki kasıtlı vergi kaybı için crime fiscal uygulanır:

• 1 yıldan 5 yıla kadar hapis + para cezası
• Şirketin yasal temsilcileri kişisel olarak sorumlu
• 50.000 EUR üzeri kaçırma için "crime fiscal qualificado" — 2-8 yıl hapis
• Vergi temsilcisi (representante fiscal) müşterek mali sorumluluk taşır

Türk Satıcı için Özel Riskler

AB dışı satıcılar için kritik üç alan: vergi temsilcisi atamamak (1.000-3.750 EUR coima + satış durdurma); OSS eşiği aşımından sonra kayıt yapmamak (%100-200 coima); IOSS'suz toplu kargo (her kargo için 50 EUR + IVA + gümrük ek yük).

IVA Rejimleri Karşılaştırma Tablosu 2026 — Tüm Senaryolar

Hangi rejimin sizin için uygun olduğuna karar vermek için karşılaştırmalı bir görünüm en yararlı araçtır. Aşağıdaki tablo, 2026 yılı için en yaygın altı IVA senaryosunu ve uyum yüklerini özetler.

Rejim	Kim Kullanır	Eşik	Beyan Sıklığı	Avantaj / Yük
PT Doğrudan Kayıt	PT'de yerleşik veya stok bulunduran satıcı	Sıfır eşik (zorunlu)	Aylık (>650K) / Üç aylık (≤650K)	Tam yerel kontrol · Yüksek uyum yükü
Union OSS	AB içi yerleşik satıcı, sınır ötesi B2C	10.000 EUR yıllık AB toplamı	Üç aylık	27 AB tek beyan · Sadece B2C
Non-Union OSS	AB dışı satıcı (TR, ABD, UK)	Sıfır eşik	Üç aylık	Sadece hizmet · Mal için ayrı kayıt
IOSS	AB dışından gelen 150 EUR altı kargolar	Kargo başına 150 EUR	Aylık	Gümrük yeşil kanal · Aracı zorunlu
Vergi Temsilcisi	AB dışı satıcı (alternatif)	Sıfır eşik	Aylık / Üç aylık	Müşterek sorumluluk · Maliyet yüksek
Marketplace IOSS	Amazon, eBay vb. üzerinden satış	Platform IOSS'u kullanılır		Marketplace yönetir · Komisyon faturaları reverse charge

Tabloyu okumak: Çoğu Türk satıcı için en pragmatik kombinasyon Amazon.es Pan-EU FBA + İspanya doğrudan IVA kaydı + Union OSS'tur — bu yapı ile tek bir İspanya kaydı üzerinden Portekiz dahil tüm 27 AB ülkesine satış yapılabilir. Doğrudan kargo modeli için ise IOSS tek başına yeterlidir.

Portekiz Hukuki Çerçeve 2026 — Ne Değişiyor?

Código do IVA (CIVA) — Temel Yasa

Portekiz IVA'nın yasal temeli Código do IVA (CIVA)'dır. Decreto-Lei 394-B/84 ile yürürlüğe giren ve 40+ yıldır sürekli güncellenen bu kanun, 90+ madde ve üç eki (Listas I, II, III - oran tabloları) içerir. 2026 yılında yürürlüğe giren önemli değişiklikler:

• Lei 7/2024 — B2B e-fatura zorunluluğunun aşamalı genişlemesi
• Lei 24/2024 — Yeşil enerji ürünleri için %6 indirimli oran genişletildi
• Portaria 195/2024 — SAF-T (PT) format güncelleme, ek alanlar

AB Direktifleri ve Yerel Uyarlama

• Council Directive 2006/112/EC — AB IVA Sistem Direktifi, tüm AB ülkelerine temel oluşturur
• Council Directive 2017/2455 — e-Ticaret IVA Paketi (OSS, IOSS), 2021'de yürürlüğe girdi
• Council Directive 2020/285 — KOBİ özel rejimi, 2026'ten itibaren AB genelinde tek eşik
• VAT in the Digital Age (ViDA) — 2027-2028 boyunca AB e-fatura ve dijital raporlama tek standart

Tüketici Koruması — DL 24/2014, RGPD

• 14 günlük cayma hakkı — Decreto-Lei 24/2014 (AB Direktifi 2011/83/EU)
• 2 yıllık yasal garanti (garantia legal) — Lei 24/96 gereği zorunlu
• RGPD — GDPR'ın PT uyarlaması (Lei 58/2019), CNPD denetler
• Livro de Reclamações Eletrónico — Elektronik şikayet defteri zorunlu

Sektörel Kayıtlar — APA, INFARMED, ANACOM

• APA — Ambalaj, elektronik, pil, kimyasal piyasaya sürenler için
• REACH / CE / WEEE — Kimyasal, CE işareti, elektronik atık
• INFARMED — İlaç, tıbbi cihaz, takviye gıda onayı
• ANACOM — Telekomünikasyon ürünleri için

Türk Satıcı için Pratik Yol Haritası — Adım Adım

1. İş Modelini Belirle (Karar Ağacı)

• Düşük değerli (150 EUR altı) doğrudan kargo → IOSS
• Amazon.es FBA üzerinden Portekiz → ES NIF + Union OSS
• Portekiz'de depo veya satış noktası → Doğrudan PT NIF + IVA kaydı
• Çoklu AB ülke + stok hareketi → Pan-EU FBA + her ülkede IVA
• Sadece hizmet satışı (yazılım, SaaS) → Non-Union OSS

2. Hukuki Yapı Seçimi

• Türk şirketi + AB vergi temsilcisi — En düşük başlangıç maliyeti, hızlı kurulum
• Portekiz Lda (Sociedade por Quotas) — En az 1 EUR sermaye, ~10-15 günde kurulum, tam yerel statü
• Portekiz Sucursal (şube) — Türk şirketinin Portekiz şubesi, vergisel olarak yerel sayılır
• İspanya / İrlanda / Hollanda merkez — Pan-EU FBA için stratejik üs

3. Fatura Eletrónica Entegrasyonu

Hangi hukuki yapıyı seçerseniz seçin, e-fatura uyumu zorunludur:

• AT onaylı yazılım seçimi veya sertifikasyon
• ATCUD seri kodlarının AT'den alınması
• QR kod üretim entegrasyonu
• SAF-T (PT) aylık iletim mekanizması
• FE-AP portalı bağlantısı (B2G için)

4. Zunapro ile 10 Dakikalık Kurulum

1. Zunapro'ya giriş yapın ve Portekiz modülünü açın
2. NIF + IVA bilgilerinizi girin — AT API anahtarı bağlantısı
3. Bölgesel oranları aktive edin — Anakara %23, Madeira %22, Azor %16
4. Marketplace bağlantıları — Amazon.es, eBay.es, Worten, Fnac.pt
5. Fatura Eletrónica + SAF-T modülünü aktive edin — tek tuş
6. OSS / IOSS kayıt bilgilerini girin ve canlıya geçin

Portekiz IVA SSS 2026 — Türk Satıcılar için Cevaplar