Impact van de Digital Services Act (DSA) op e-commerce in de EU in 2026: nalevingsgids voor onlineverkopers en marktplaatsen

De DSA in één oogopslag — tien verplichtingen die onlineverkopers in kaart moeten brengen

De DSA is één verordening, maar de verplichtingen stapelen zich in lagen op, afhankelijk van de rol die u vervult. De onderstaande kaarten vatten de tien gebieden samen die in deze gids aan bod komen — houd deze kaart bij de hand terwijl u elke verdiepende analyse leest.

1. DSA-verordening 2022/2065 — van toepassing op alle verkopers sinds 17 februari 2024

Wat de DSA is — en waarom ze de richtlijn elektronische handel verving

De Digital Services Act — formeel Verordening (EU) 2022/2065 van 19 oktober 2022, bekendgemaakt in PBEU L 277/1 op 27 oktober 2022 — is op 16 november 2022 in werking getreden, gold vanaf 25 augustus 2023 voor de aangewezen VLOP's/VLOSE's en werd op 17 februari 2024 volledig van toepassing op alle tussenhandelsdiensten. Als verordening (en niet als richtlijn) is ze rechtstreeks van toepassing in elke lidstaat zonder omzetting. De logica van de aansprakelijkheidsvrijstelling van de richtlijn elektronische handel 2000/31/EG blijft behouden in de artikelen 4 tot en met 6, maar de DSA voegt daar een gelaagd geheel van zorgvuldigheidsverplichtingen aan toe, afgestemd op het type en de omvang van de dienst.

Wie valt binnen het toepassingsgebied?

Elke tussenhandelsdienst die aan afnemers in de Unie wordt aangeboden valt binnen het toepassingsgebied, ongeacht waar de aanbieder is gevestigd (artikel 2, lid 1). De DSA definieert vier overlappende categorieën: tussenhandelsdiensten (mere conduit, caching, hosting), hostingdiensten (opslag op verzoek van de gebruiker), onlineplatforms (hosting + openbare verspreiding — elke marktplaats, sociaal netwerk, appstore) en VLOP's/VLOSE's die door de Commissie zijn aangewezen boven de drempel van 45 mln maandelijkse EU-gebruikers (artikel 33).

Het gelaagde verplichtingenmodel

Elke laag voegt verplichtingen toe bovenop de vorige. Een kleine marktplaats voor WordPress-plug-ins die 10.000 EU-gebruikers bedient, komt in aanmerking voor de mkb-vrijstelling van artikel 19; Amazon Marketplace, een aangewezen VLOP, staat bovenaan met de volledige verplichtingenstapel. Niet-EU-tussenpersonen moeten daarnaast een wettelijke vertegenwoordiger in een lidstaat aanwijzen op grond van artikel 13 DSA — hoofdelijk aansprakelijk met de aanbieder voor DSA-beslissingen, boetes en verzoeken om informatie.

2. Zeer grote onlineplatforms (VLOP's) — de drempel van 45 mln+ gebruikers

Wat maakt een platform "zeer groot"?

Artikel 33 DSA definieert een VLOP als een onlineplatform met ten minste 45 miljoen gemiddelde maandelijkse actieve afnemers in de Unie, berekend als een gemiddelde over zes maanden. Dezelfde drempel geldt voor VLOSE's. Het begrip "actieve afnemer" omvat elke persoon die ten minste eenmaal met de dienst in aanraking is gekomen — met inbegrip van niet-geregistreerde bezoekers. Artikel 24, lid 2, verplicht elk onlineplatform om de cijfers over actieve afnemers om de zes maanden te publiceren, waardoor de Commissie de gegevens krijgt die nodig zijn voor de aanwijzing.

De eerste aanwijzingsrondes

De Commissie publiceerde de eerste VLOP/VLOSE-lijst op 25 april 2023 en wees 17 VLOP's en 2 VLOSE's aan. Voor e-commerce relevante aanwijzingen zijn onder meer Amazon Store, AliExpress, Booking.com, Zalando, Google Shopping, Apple App Store, Google Play, en de ronde van 2024 voegde Shein en Temu toe — beide vanaf 2025-2026 het voorwerp van een formeel DSA-onderzoek. De totale lijst overschreed medio 2026 de 25+ diensten. Elke nieuwe aanwijzing geeft het platform een onboardingvenster van vier maanden om te voldoen aan het volledige pakket VLOP-verplichtingen.

Verzwaarde verplichtingen voor VLOP's

VLOP's worden geconfronteerd met een verzwaarde verplichtingenstapel bovenop de algemene verplichtingen voor onlineplatforms:

• Artikel 34 — jaarlijkse systeemrisicobeoordeling (illegale inhoud, grondrechten, maatschappelijk debat, volksgezondheid en minderjarigen)
• Artikel 35 — evenredige, doeltreffende en redelijke mitigatiemaatregelen
• Artikel 36 — crisisresponsmechanisme (de Russische invasie van Oekraïne activeerde het eerste crisisprotocol)
• Artikel 37 — jaarlijkse onafhankelijke audit door een externe organisatie
• Artikel 38 — optie voor gebruikers om profilering door aanbevelingssystemen uit te schakelen
• Artikel 39 — openbaar, machineleesbaar advertentiearchief gedurende ten minste 12 maanden
• Artikel 40 — gegevenstoegang voor gescreende onderzoekers en coördinatoren voor digitale diensten
• Artikel 41 — onafhankelijke nalevingsfunctie die rapporteert aan het leidinggevend orgaan
• Artikel 42 — uitgebreide transparantierapportage om de zes maanden
• Artikel 43 — toezichtsvergoeding aan de Commissie (met een maximum van 0,05% van het jaarlijkse netto-inkomen)

3. Handelaarstransparantie — KYBC voor onlinemarktplaatsen

Artikel 30 — de kern van de DSA-naleving van marktplaatsen

Artikel 30 DSA introduceert wat vakmensen KYBC — Know Your Business Customer noemen. Elk onlineplatform dat consumenten in staat stelt overeenkomsten op afstand met handelaren te sluiten, moet de kerngegevens van de handelaar verkrijgen, verifiëren en publiceren voordat de handelaar producten mag aanbieden. Het is de marktplaats, niet de handelaar, die de verplichting draagt. De gesloten gegevensset omvat de naam, het adres, het telefoonnummer en het e-mailadres van de handelaar; een kopie van het identificatiedocument of de elektronische identiteit uit hoofde van de eIDAS-Verordening 910/2014; de betaalrekeninggegevens; de inschrijving in het handelsregister (HRB in DE, CCI in FR, KRS in PL); en een eigen verklaring van naleving inzake productveiligheid / consumentenbescherming.

Verificatie "naar beste vermogen"

Artikel 30, lid 2, vereist verificatie "naar beste vermogen" aan de hand van een vrij toegankelijke officiële onlinedatabank. De twee die de Commissie van elke Europese marktplaats verwacht, zijn VIES — VAT Information Exchange System (realtime EU-btw-validatie) en de nationale handelsregisters (Handelsregister DE, Registre du Commerce FR, KRS PL, Registro Mercantil ES, Registro Imprese IT), rechtstreeks toegankelijk of via het systeem van gekoppelde ondernemingsregisters (BRIS) van de EU. Als de gegevens niet kunnen worden geverifieerd, moet de marktplaats om correctie verzoeken; slaagt de handelaar daar niet in, dan moet de marktplaats de diensten schorsen (artikel 30, lid 3). De geverifieerde gegevens moeten worden gepubliceerd op een pagina met het "handelaarsprofiel" die vanaf elke productvermelding bereikbaar is (artikel 30, lid 7).

Steekproefsgewijze controle voor namaakdetectie — artikel 31

Artikel 31 DSA voegt daaraan toe dat marktplaatsen op willekeurige tijdstippen moeten nagaan of vermeldingen zijn gemarkeerd in officiële machineleesbare databanken — vooral het snellewaarschuwingssysteem Safety Gate van de Commissie voor gevaarlijke non-foodproducten en nationale databanken voor de handhaving van IE-rechten. Overeenkomsten moeten worden verwijderd en de handelaar moet worden geïnformeerd.

4. Procedures voor het verwijderen van illegale inhoud

De aansprakelijkheidsvrijstelling blijft bestaan — onder voorwaarden

De artikelen 4 tot en met 6 DSA nemen de aansprakelijkheidsvrijstelling van de richtlijn elektronische handel over: hostingaanbieders zijn niet aansprakelijk voor opgeslagen inhoud mits zij geen daadwerkelijke kennis van de illegale activiteit hebben en, na kennisgeving, prompt handelen om de inhoud te verwijderen of de toegang ertoe onmogelijk te maken. De DSA legt daar bovenop een procedureel regelboek.

"Kennelijk illegaal" vs complexe gevallen

Overweging 53 maakt onderscheid tussen kennelijk illegale inhoud (terroristische inhoud uit hoofde van Verordening 2021/784, materiaal van seksueel misbruik van kinderen, evidente namaak, door de rechter vastgestelde onwettigheid) — verwachting: verwijdering binnen enkele uren; de TCO-verordening schrijft 1 uur voor vanaf een bevel van een autoriteit — en complexe of betwiste gevallen (vermeende auteursrechtinbreuk, laster, contextuele haatuitingen) die zorgvuldige menselijke beoordeling vergen.

Bevelen van autoriteiten — artikelen 9 en 10

Nationale autoriteiten kunnen twee soorten bevelen uitvaardigen: bevelen om op te treden op grond van artikel 9 tegen illegale inhoud (moeten de rechtsgrondslag, de exacte URL, de gemotiveerde territoriale reikwijdte en informatie over de beroepsmogelijkheden vermelden) en bevelen om informatie te verstrekken op grond van artikel 10 over specifieke afnemers. De tussenpersoon moet zonder onnodige vertraging reageren en de bevelgevende autoriteit informeren over de genomen maatregel. Grensoverschrijdende bevelen worden via het DSC-netwerk betekend.

Betrouwbare flaggers — artikel 22

Nationale DSC's kennen de status van betrouwbare flagger toe aan organisaties met aangetoonde deskundigheid (INHOPE voor materiaal van seksueel misbruik van kinderen, REACT voor IE-inbreuk, nationale consumentenbeschermingsorganen voor onveilige producten). Hun kennisgevingen moeten met voorrang en zonder onnodige vertraging worden behandeld (artikel 22, lid 1). Marktplaatsen die stelselmatig tekortschieten bij kennisgevingen van betrouwbare flaggers, worden geconfronteerd met verscherpt toezicht van de DSC's.

5. Kennisgevings- en actiemechanismen

Artikel 16 — het operationele werkpaard

Artikel 16 DSA verplicht elke hostingaanbieder om gemakkelijk toegankelijke en gebruiksvriendelijke elektronische mechanismen te exploiteren waarmee iedereen specifieke items van vermeend illegale inhoud kan melden. Een conforme kennisgeving moet een onderbouwde uitleg bevatten van de reden waarom de inhoud illegaal is, de exacte URL('s), de naam en het e-mailadres van de melder (met beperkte uitzonderingen voor materiaal van seksueel misbruik van kinderen) en een verklaring te goeder trouw over de juistheid. De aanbieder moet de ontvangst zonder onnodige vertraging bevestigen, een tijdige, zorgvuldige, niet-arbitraire en objectieve beslissing nemen en aangeven waar de beslissing geautomatiseerd was (artikel 16, lid 6).

Motivering — artikel 17

Wanneer een aanbieder de zichtbaarheid beperkt, demonetiseert, schorst of een item of account beëindigt, vereist artikel 17 een duidelijke, specifieke motivering die het volgende omvat: de aard van de beperking; de feiten en omstandigheden waarop een beroep wordt gedaan; de rechtsgrondslag of de ingeroepen clausule uit de algemene voorwaarden; en de beroepsmogelijkheden (interne klacht op grond van artikel 20, buitengerechtelijke beslechting op grond van artikel 21, rechterlijke toetsing). Elke motivering moet ook worden ingediend bij de DSA-transparantiedatabank die door de Commissie wordt beheerd — een openbaar doorzoekbaar register dat medio 2026 meer dan 30 miljard motiveringen had geregistreerd.

Interne klacht en buitengerechtelijke beslechting

Artikel 20 verplicht onlineplatforms om gedurende ten minste zes maanden na de beslissing een gratis, gemakkelijk toegankelijk intern klachtenafhandelingssysteem te onderhouden, waarover onder menselijk toezicht wordt beslist. Artikel 21 opent vervolgens de deur naar gecertificeerde organen voor buitengerechtelijke geschillenbeslechting; het platform moet te goeder trouw deelnemen.

6. Dark patterns verboden — artikel 25

Wat artikel 25 verbiedt

Artikel 25 DSA: "Aanbieders van onlineplatforms mogen hun online-interfaces niet zodanig ontwerpen, organiseren of exploiteren dat de afnemers van hun dienst worden misleid of gemanipuleerd of dat het vermogen van de afnemers van hun dienst om vrije en geïnformeerde beslissingen te nemen anderszins wezenlijk wordt verstoord of belemmerd." Het is het eerste horizontale gecodificeerde verbod van de EU op dark patterns. Concrete voorbeelden uit overweging 67: grote knoppen "Alles accepteren" gekoppeld aan minuscule links "Weigeren", herhaalde aandringende meldingen bij het afmelden, asymmetrische annulerings- vs aanmeldingsstromen, vooraf aangevinkte standaardopties, valse afteltimers en confirmshaming.

Overlap met de UCPD en de AVG

Artikel 25, lid 2, geldt onverminderd de richtlijn oneerlijke handelspraktijken 2005/29/EG (UCPD) en de AVG. Hetzelfde dark pattern kan drie parallelle acties in gang zetten: door de DSC op grond van de DSA, door de nationale consumentenbeschermingsautoriteit op grond van de UCPD en door de gegevensbeschermingsautoriteit op grond van artikel 7 AVG voor toestemmingsgerelateerde patronen. De EDPB-richtsnoeren 03/2022 over misleidend ontwerp blijven de referentietekst voor de overlap met gegevensbescherming.

Wat marktplaatsen eerst moeten auditen

• Cookiebanner — symmetrische opt-in/opt-out, geen voorafvinkjes
• Annuleringsstroom — evenveel klikken als de aanmelding
• Marktplaats-upsells — geen valse timers, geen niet-verifieerbare beweringen als "X mensen kijken"
• Retouren en terugbetaling — even prominent als de orderbevestiging
• Accountsluiting — bereikbaar in de instellingen, zonder telefoon- of chatbotdoolhoven

7. Transparantie van online-advertenties — artikelen 26 en 39

Artikel 26 — de universele plicht tot advertentielabeling

Artikel 26 DSA verplicht elk onlineplatform om ervoor te zorgen dat de afnemer voor elke advertentie op een duidelijke, beknopte en ondubbelzinnige manier kan vaststellen: (a) dat de informatie een advertentie is (prominent label, eventueel gestandaardiseerd bij handeling van de Commissie); (b) de natuurlijke of rechtspersoon namens wie de advertentie wordt getoond; (c) de persoon die voor de advertentie heeft betaald, indien verschillend; (d) betekenisvolle informatie over de belangrijkste parameters die zijn gebruikt om de afnemer te targeten en hoe die kunnen worden gewijzigd. Overweging 68 maakt duidelijk dat labels op elke viewport zichtbaar moeten blijven — geen verborgen "gesponsord"-labels die pas na een klik zichtbaar worden.

Artikel 28 — bescherming van minderjarigen

Artikel 28, lid 2, DSA verbiedt aanbieders advertenties op basis van profilering (artikel 4, punt 4, AVG) te tonen wanneer zij met redelijke zekerheid weten dat de afnemer een minderjarige is. Marktplaatsen met leeftijdsgebonden accounts (speelgoed, schoolbenodigdheden, gaming) hebben een duidelijke technische regel nodig die profilering voor accounts van minderjarigen onder de 18 uitschakelt.

Artikel 26, lid 3 — geen profilering op bijzondere categorieën gegevens

Artikel 26, lid 3, verbiedt op profilering gebaseerde advertenties die gebruikmaken van bijzondere categorieën persoonsgegevens op grond van artikel 9, lid 1, AVG (ras, politieke opvattingen, godsdienst, gezondheid, seksueel leven, seksuele geaardheid, biometrische gegevens, vakbondslidmaatschap). Dit geldt voor alle onlineplatforms, niet alleen voor VLOP's.

Artikel 39 — VLOP-advertentiearchief

Artikel 39 DSA verplicht elke VLOP om een openbaar, doorzoekbaar, machineleesbaar advertentiearchief bij te houden dat de volledige weergaveperiode bestrijkt en tot één jaar nadat de advertentie voor het laatst is getoond — advertentie-inhoud, identiteit van de adverteerder, weergaveperiode, totaal bereik per lidstaat en targetingparameters, met API-toegang voor onderzoekers. De voorlopige bevinding van de Commissie inzake X (Twitter) van juli 2024 noemde expliciet tekortkomingen in het advertentiearchief van artikel 39. Voor marktplaatsen met eigen producten voor gesponsorde vermeldingen is het archief van artikel 39 het meest zichtbare onderdeel van de VLOP-infrastructuur.

8. Risicobeoordelingsvereisten voor VLOP's

Artikel 34 — de vier risicocategorieën

Artikel 34 DSA verplicht elke VLOP/VLOSE om de systeemrisico's zorgvuldig te identificeren, te analyseren en te beoordelen die voortvloeien uit het ontwerp en de werking van hun dienst, ten minste jaarlijks en vóór de uitrol van functies die waarschijnlijk een kritieke impact hebben. Vier categorieën zijn verplicht: (a) de verspreiding van illegale inhoud; (b) de effecten op de grondrechten (menselijke waardigheid, privacy, gegevensbescherming, vrijheid van meningsuiting, non-discriminatie, kinderrechten, consumentenbescherming); (c) de effecten op het maatschappelijk debat, verkiezingsprocessen en de openbare veiligheid; (d) de effecten op gendergerelateerd geweld, de volksgezondheid, minderjarigen en het lichamelijk/geestelijk welzijn.

Mitigatiemaatregelen — artikel 35

Artikel 35 vereist redelijke, evenredige en doeltreffende mitigatiemaatregelen die zijn afgestemd op de vastgestelde risico's — aanbevelingssystemen aanpassen, inhoudscategorieën demonetiseren, advertentietargeting aanscherpen, moderatie versterken, de samenwerking met betrouwbare flaggers verdiepen. Het mitigatieplan moet worden gedocumenteerd, jaarlijks worden geëvalueerd en worden gedeeld met de Commissie en de DSC van vestiging.

Onafhankelijke audit — artikel 37

Artikel 37 verplicht elke VLOP/VLOSE om op eigen kosten en ten minste jaarlijks onafhankelijke audits te ondergaan van de naleving van hoofdstuk III en van de toezeggingen in het kader van gedragscodes (artikelen 45 tot en met 47). De auditor moet vrij van belangenconflicten zijn (geen adviesopdrachten binnen dezelfde scope in de voorafgaande 12 maanden) en een auditoordeel — positief, positief met opmerkingen of negatief — opstellen. Alles behalve een schoon positief oordeel leidt tot een auditimplementatierapport waarin de corrigerende maatregelen worden uiteengezet.

Crisisrespons — artikel 36

De Commissie kan, op aanbeveling van de Raad, VLOP's verplichten om specifieke crisisresponsmaatregelen toe te passen tijdens een buitengewone omstandigheid die de openbare veiligheid of de volksgezondheid van de EU bedreigt. Het eerste crisisprotocol werd geactiveerd na de Russische invasie van Oekraïne in 2022; het Israël-Hamasconflict in oktober 2023 leidde tot brieven van de Commissie aan verschillende VLOP's waarin een beroep werd gedaan op de artikelen 34 tot en met 36.

9. Boetes tot 6% van de wereldwijde omzet

Het sanctiekader — artikel 74

Artikel 74 DSA machtigt de lidstaten — en de Commissie voor VLOP's — om drie soorten sancties op te leggen: boetes tot 6% van de jaarlijkse wereldwijde omzet voor inhoudelijke inbreuken; boetes tot 1% voor onjuiste of misleidende informatie, het niet reageren of het weigeren van een inspectie; en dwangsommen tot 5% van de gemiddelde dagelijkse wereldwijde omzet per dag totdat de inbreuk eindigt. Voor een hyperscaler met meer dan 200 mld dollar wereldwijde omzet loopt een dagelijkse dwangsom van 5% in de tientallen miljoenen euro's per dag — bedoeld om snelle herstelmaatregelen af te dwingen.

Handhavingsbalans van de Commissie 2024-2026

• X (voorheen Twitter) — procedure geopend in dec. 2023; voorlopige bevindingen in juli 2024 inzake misleiding met het blauwe vinkje (art. 25), advertentiearchief (art. 39), onderzoekerstoegang (art. 40)
• TikTok — procedure geopend in feb. 2024 inzake bescherming van minderjarigen (art. 28), advertentiearchief, onderzoekerstoegang, risicobeoordeling
• Meta (Facebook, Instagram) — procedure geopend in april 2024 inzake misleidende reclame, transparantie van politieke advertenties, tekortkomingen in het klachtenmechanisme
• AliExpress — procedure geopend in maart 2024 inzake het risico van illegale producten (art. 34), advertentietransparantie, onderzoekerstoegang, producttraceerbaarheid
• Temu, Shein — procedures geopend in 2024-2025 inzake illegale producten, verslavend ontwerp, risico voor de consumentenbescherming

Handhaving door nationale DSC's

Nationale DSC's zorgen voor de dagelijkse handhaving tegen niet-VLOP's: ARCOM (Frankrijk) inzake tekortkomingen bij kennisgevingen volgens artikel 16, BNetzA (Duitsland) inzake KYBC-lacunes van artikel 30, AGCOM (Italië) inzake de kwaliteit van de motiveringen van artikel 17, Coimisiún na Meán (Ierland) die de VLOP-nabije zaken coördineert voor aanbieders met een Amerikaans hoofdkantoor die in Dublin zijn gevestigd.

10. Praktische DSA-checklist voor e-commerce 2026

De universele basis (elke tussenpersoon, artikelen 11 tot en met 17)

• Art. 11 contactpunt autoriteit + art. 12 contactpunt afnemer — afzonderlijk gepubliceerde kanalen
• Art. 13 EU-wettelijke vertegenwoordiger — alleen niet-EU-aanbieders; vermeld op de website
• Art. 14 transparantie algemene voorwaarden — heldere taal; kindvriendelijke samenvatting als minderjarigen toegang kunnen hebben
• Art. 15 transparantierapport — jaarlijks machineleesbaar; bevelen, kennisgevingen, moderatie op eigen initiatief, klachten
• Art. 16 kennisgeving-actie — eenvoudig elektronisch formulier; ontvangstbevestiging; bekendmaking van geautomatiseerde beslissingen
• Art. 17 motivering — dekt zichtbaarheid, monetisatie, account-/inhoudsbeperkingen; indiening bij de transparantiedatabank

Laag onlineplatform (voeg de artikelen 19 tot en met 28 toe, tenzij mkb-vrijgesteld)

• Art. 19 mkb-zelfclassificatie; art. 20 interne klachtenbehandeling (6 maanden, gratis, onder menselijk toezicht)
• Art. 21 buitengerechtelijke geschillenbeslechting; art. 22 prioriteitswachtrij voor betrouwbare flaggers
• Art. 23 maatregelen tegen misbruik — gepubliceerd schorsingsbeleid voor recidiverende inbreukmakers en misbruikende melders
• Art. 24 halfjaarlijkse transparantierapporten met de metriek van actieve afnemers
• Art. 25 audit van dark patterns; art. 26 advertentielabeling en -parameters; art. 28 bescherming van minderjarigen (geen op profilering gebaseerde advertenties)

Marktplaatsspecifieke laag (artikelen 30 tot en met 32)

• Art. 30 KYBC — verzamelen, verifiëren (VIES + register), publiceren, niet-conforme handelaren schorsen
• Art. 31 — steekproefsgewijze Safety Gate- + IE-controle; art. 32 — rechtstreekse kennisgeving aan kopers wanneer een onveilig product de afgelopen 6 maanden bij klanten is terechtgekomen

VLOP-laag (artikelen 33 tot en met 43, alleen boven 45 mln maandelijkse actieve EU-gebruikers)

• Art. 34 risicobeoordeling + art. 35 mitigatie + art. 37 jaarlijkse onafhankelijke audit
• Art. 38 opt-out aanbevelingssysteem; art. 39 advertentiearchief (bewaring van 12 maanden); art. 40 gegevenstoegang voor onderzoekers
• Art. 41 onafhankelijke nalevingsfunctie; art. 42 uitgebreide halfjaarlijkse rapporten; art. 43 toezichtsvergoeding (≤ 0,05% van het netto-inkomen)

Rechtskader 2026 — Verordening 2022/2065 in context

DSA, DMA en het Brussel-effect

De DSA staat niet op zichzelf. De Digital Markets Act — Verordening (EU) 2022/1925 — bekendgemaakt in PBEU L 265/1 op 12 oktober 2022 — is op 2 mei 2023 van toepassing geworden en vormt een aanvulling op de DSA door zich te richten op poortwachters met vooraf geldende verplichtingen inzake kernplatformdiensten. In 2026 zijn de aangewezen poortwachters Alphabet, Amazon, Apple, Booking, ByteDance, Meta en Microsoft; elk werd aangewezen met specifieke kernplatformdiensten binnen de scope (bv. Amazon Marketplace, Apple App Store, Google Search). De twee verordeningen vormen samen de "digitale grondwet" van de EU voor onlinediensten.

Aanverwante verordeningen waarnaar marktplaatsen moeten verwijzen

• AVG — Verordening (EU) 2016/679 — onder toezicht van de nationale gegevensbeschermingsautoriteiten en gecoördineerd door de EDPB; overlapt met de artikelen 26 tot en met 28 DSA inzake profilering en toestemming
• e-Privacyrichtlijn 2002/58/EG — cookies en elektronische communicatie; nog steeds van toepassing in afwachting van de e-Privacyverordening
• UCPD — Richtlijn 2005/29/EG — oneerlijke handelspraktijken; primair instrument tegen misleidende commerciële communicatie, overlapt met artikel 25 over dark patterns
• Richtlijn consumentenrechten 2011/83/EU — herroepingsrecht van 14 dagen, precontractuele informatie, modelformulier voor herroeping
• Omnibusrichtlijn 2019/2161 — gemoderniseerde consumentenbescherming, transparantie van marktplaatsen, bekendmaking van betaalde rangschikking (relevant voor de transparantie van aanbevelingssystemen van artikel 27 DSA)
• Verordening algemene productveiligheid 2023/988 — van toepassing vanaf 13 december 2024; onlinemarktplaatsen hebben specifieke traceerbaarheids- en kennisgevingsplichten
• TCO-verordening 2021/784 — terroristische online-inhoud; verwijdering binnen 1 uur na een bevel van een autoriteit
• eIDAS-Verordening 910/2014 (herzien bij 2024/1183) — elektronische identificatie; de bron van de verwijzing naar het identificatiedocument in artikel 30 DSA

Autoriteiten van de lidstaten

Elke lidstaat heeft een coördinator voor digitale diensten aangewezen. Voorbeelden die onlinemarktplaatsen in 2026 tegenkomen, zijn onder meer:

Land	DSC-autoriteit	Reikwijdte in de handhaving in 2026
Duitsland	Bundesnetzagentur (BNetzA)	KYBC, e-commercemarktplaatsen
Frankrijk	ARCOM	Kennisgeving-actie, bescherming van minderjarigen
Italië	AGCOM	Motivering, advertentietransparantie
Spanje	CNMC	KYBC van marktplaatsen, transparantie van aanbevelingssystemen
Ierland	Coimisiún na Meán	VLOP-nabije coördinatie (veel Amerikaanse aanbieders)
Nederland	ACM	Grensoverschrijdende marktplaatszaken
Polen	UKE (Bureau voor elektronische communicatie)	Nationale DSC; nabij Allegro

Hoe DSA-conform worden — stap voor stap in 2026

1. Classificeer uw dienst

• Tussenpersoon / hosting / onlineplatform / VLOP — werk de definities van artikel 3 door
• Art. 19 mkb-vrijstelling — < 50 werknemers en < 10 mln euro omzet, en niet als VLOP aangewezen
• Dicht bij 45 mln maandelijkse actieve EU-gebruikers? — pre-VLOP-voorbereiding wordt dringend

2. Wijs de verplichte contactpunten aan

• Art. 11 contactpunt autoriteit + art. 12 contactpunt afnemer — afzonderlijk gepubliceerde kanalen
• Art. 13 EU-wettelijke vertegenwoordiger — alleen niet-EU-aanbieders; bindend contract; vermeld op de website

3. Publiceer de transparantielaag

• Bekendmakingen van de algemene voorwaarden van art. 14 (moderatieregels, beroep, gebruik van algoritmische beslissingen)
• Art. 15 jaarlijks transparantierapport; cijfer van actieve afnemers van art. 24, lid 2 om de zes maanden bijgewerkt

4. Zet kennisgeving-actie en motivering op

• Implementeer een webformulier volgens art. 16 met het vierveldenschema; triage (kennelijk illegaal vs complex; voorrang voor betrouwbare flaggers)
• Genereer motiveringen volgens art. 17 voor elke beperkende beslissing; dien ze in bij de transparantiedatabank van de Commissie via de openbare API

5. Bouw de KYBC-workflow (marktplaatsen)

• Verzamel de gesloten gegevensset van art. 30, lid 1, bij de onboarding van de handelaar; valideer de btw via VIES en het register via BRIS
• Herverificatiecyclus van 30 dagen; publiceer vanaf elke vermelding een pagina met het handelaarsprofiel; activeer de Safety Gate- + IE-controle van art. 31

6. Koppel via Zunapro (integratie in 10 minuten)

1. Meld u aan bij Zunapro en open de module Europa / DSA
2. Kies uw rolprofiel — mkb, onlineplatform, marktplaats, pre-VLOP
3. Koppel de identiteitsbronnen — VIES, BRIS, eIDAS, Safety Gate
4. Schakel het invoeren van kennisgevingen en advertentiemetadata in — eenvoudige schakelaars per kanaal
5. Ga live — het eerste transparantierapport wordt binnen één cyclus gegenereerd

Digital Services Act FAQ 2026