Συμμόρφωση Προϊόντων ΕΕ: Σήμανση CE & Πρότυπα Ασφαλείας 2026 — Πλήρης Οδηγός για το Ηλεκτρονικό Εμπόριο

1. Επισκόπηση Σήμανσης CE — Υποχρεωτική για 23 Οδηγίες Προϊόντων

Τι Σημαίνει Πραγματικά η Σήμανση CE

Τα δύο γράμματα CE σημαίνουν Conformité Européenne («Ευρωπαϊκή Συμμόρφωση»). Θέτοντας τη σήμανση, ο κατασκευαστής δηλώνει — υπό τη δική του νομική ευθύνη — ότι το προϊόν συμμορφώνεται με όλη την ισχύουσα νομοθεσία εναρμόνισης της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το CE δεν είναι σήμα ποιότητας και δεν εκδίδεται από καμία αρχή: δεν υπάρχει κεντρικό «πιστοποιητικό CE». Ο κατασκευαστής θέτει ο ίδιος τη σήμανση αφού ολοκληρώσει την απαιτούμενη διαδικασία αξιολόγησης συμμόρφωσης για κάθε ισχύουσα οδηγία ή κανονισμό.

Η σήμανση CE είναι υποχρεωτική από το 1993, όταν τέθηκαν σε ισχύ οι αρχικές οδηγίες «Νέας Προσέγγισης». Σήμερα το καθεστώς καλύπτει προϊόντα σε περίπου 23 τομείς, αντιμετωπίζοντας κινδύνους από την ηλεκτροπληξία και τις ηλεκτρομαγνητικές παρεμβολές έως τους μηχανικούς κινδύνους και τη χημική έκθεση. Η σήμανση CE πρέπει να εμφανίζεται ορατά, ευανάγνωστα και ανεξίτηλα στο ίδιο το προϊόν, στη συσκευασία του ή στα συνοδευτικά έγγραφα, ανάλογα με τον τομέα.

Οι 23 Οδηγίες και Κανονισμοί CE με μια Ματιά

Παρακάτω παρατίθεται η ενοποιημένη λίστα του 2026 με τις κύριες νομικές πράξεις της ΕΕ που απαιτούν σήμανση CE. Η γνώση της πράξης που ισχύει για το προϊόν σας είναι το πρώτο και σημαντικότερο βήμα συμμόρφωσης.

Τομέας	Νομική Πράξη	Θέσπιση
Παιχνίδια	Οδηγία 2009/48/ΕΚ (Οδηγία Ασφάλειας Παιχνιδιών)	2009
Εξοπλισμός χαμηλής τάσης 50–1000 V AC / 75–1500 V DC	Οδηγία 2014/35/ΕΕ (LVD)	2014
Ηλεκτρομαγνητική συμβατότητα	Οδηγία 2014/30/ΕΕ (EMC)	2014
Ραδιοεξοπλισμός (Wi-Fi, BT, 5G, RFID)	Οδηγία 2014/53/ΕΕ (RED)	2014
Μηχανήματα	Κανονισμός (ΕΕ) 2023/1230	2023
Μέσα Ατομικής Προστασίας	Κανονισμός (ΕΕ) 2016/425	2016
Ιατροτεχνολογικά προϊόντα	Κανονισμός (ΕΕ) 2017/745 (MDR)	2017
In-vitro διαγνωστικά ιατροτεχνολογικά προϊόντα	Κανονισμός (ΕΕ) 2017/746 (IVDR)	2017
Δομικά προϊόντα	Κανονισμός (ΕΕ) 305/2011 (CPR)	2011
Συσκευές αερίου	Κανονισμός (ΕΕ) 2016/426	2016
Εξοπλισμός υπό πίεση	Οδηγία 2014/68/ΕΕ (PED)	2014
Απλά δοχεία πίεσης	Οδηγία 2014/29/ΕΕ	2014
Ανελκυστήρες	Οδηγία 2014/33/ΕΕ	2014
Εγκαταστάσεις με συρματόσχοινα	Κανονισμός (ΕΕ) 2016/424	2016
Εξοπλισμός ATEX (εκρήξιμες ατμόσφαιρες)	Οδηγία 2014/34/ΕΕ	2014
Θαλάσσιος εξοπλισμός	Οδηγία 2014/90/ΕΕ	2014
Σκάφη αναψυχής και ατομικά πλωτά ναυπηγήματα	Οδηγία 2013/53/ΕΕ	2013
Μη αυτόματα όργανα ζύγισης	Οδηγία 2014/31/ΕΕ (NAWI)	2014
Όργανα μέτρησης	Οδηγία 2014/32/ΕΕ (MID)	2014
Πυροτεχνήματα	Οδηγία 2013/29/ΕΕ	2013
Εκρηκτικές ύλες εμπορικής χρήσης	Οδηγία 2014/28/ΕΕ	2014
Περιορισμός επικίνδυνων ουσιών	Οδηγία 2011/65/ΕΕ (RoHS 2)	2011
Οικολογικός σχεδιασμός προϊόντων συνδεόμενων με την ενέργεια	Κανονισμός (ΕΕ) 2024/1781 (ESPR)	2024

2. Το Νέο Νομοθετικό Πλαίσιο (NLF) — Από το 2008

Γιατί Θεσπίστηκε το NLF

Μεταξύ 1985 και 2008, η νομοθεσία προϊόντων της ΕΕ εξελίχθηκε ως ένα μωσαϊκό οδηγιών «Νέας Προσέγγισης», η καθεμία με τους δικούς της ορισμούς για τον «κατασκευαστή» ή τη «διάθεση στην αγορά». Η ασυνέπεια δυσχέραινε την εφαρμογή — οι αρχές εποπτείας σε διαφορετικά κράτη μέλη συχνά ερμήνευαν πανομοιότυπες διατάξεις διαφορετικά. Το Νέο Νομοθετικό Πλαίσιο, που θεσπίστηκε στις 9 Ιουλίου 2008, διόρθωσε αυτό δημιουργώντας μια οριζόντια «εργαλειοθήκη» πάνω στην οποία πρέπει να στηρίζεται κάθε επόμενη τομεακή πράξη.

Οι Τρεις Θεμελιώδεις Πράξεις του NLF

Οι 8 Ενότητες Αξιολόγησης Συμμόρφωσης

Μία από τις πιο πρακτικά σημαντικές συνεισφορές του NLF είναι οι τυποποιημένες ενότητες αξιολόγησης συμμόρφωσης A έως H. Κάθε οδηγία σήμανσης CE ορίζει ποιες ενότητες ισχύουν για ποια κατηγορία κινδύνου προϊόντος. Η γνώση της ενότητας που σας αφορά καθορίζει αν μπορείτε να προβείτε σε αυτοδήλωση ή πρέπει να εμπλέξετε Κοινοποιημένο Οργανισμό.

• Ενότητα A — Εσωτερικός έλεγχος παραγωγής: Καθαρή αυτοδήλωση. Ο κατασκευαστής σχεδιάζει, δοκιμάζει εσωτερικά, υπογράφει τη DoC. Χρησιμοποιείται για τα περισσότερα προϊόντα LVD, EMC και πολλά προϊόντα RED.
• Ενότητα B — Εξέταση τύπου ΕΕ: Ένας Κοινοποιημένος Οργανισμός εκδίδει «πιστοποιητικό εξέτασης τύπου ΕΕ» που επιβεβαιώνει ότι ένα δείγμα πληροί τις απαιτήσεις. Συνδυάζεται πάντα με C, D, E ή F.
• Ενότητα C / C1 / C2 — Συμμόρφωση προς τον τύπο: Ο κατασκευαστής διασφαλίζει ότι η παραγωγή αντιστοιχεί στον τύπο που εγκρίθηκε βάσει της B· στις C1/C2, ο NB ελέγχει δείγματα.
• Ενότητα D — Διασφάλιση ποιότητας παραγωγής: Ο NB ελέγχει το σύστημα διασφάλισης ποιότητας παραγωγής τύπου ISO-9001 του κατασκευαστή.
• Ενότητα E — Διασφάλιση ποιότητας προϊόντος: Ο NB ελέγχει τη διασφάλιση ποιότητας τελικού ελέγχου.
• Ενότητα F — Επαλήθευση προϊόντος: Ο NB δοκιμάζει κάθε προϊόν (ή δείγμα) πριν τη διάθεση στην αγορά.
• Ενότητα G — Επαλήθευση μονάδας: Ο NB εξετάζει κάθε μεμονωμένη μονάδα (χρησιμοποιείται για μεμονωμένα δοχεία πίεσης κ.λπ.).
• Ενότητα H — Πλήρης διασφάλιση ποιότητας: Ο NB ελέγχει το σύστημα διασφάλισης ποιότητας σχεδιασμού + παραγωγής (χρησιμοποιείται από κατασκευαστές ιατροτεχνολογικών προϊόντων σειράς).

3. Δήλωση Συμμόρφωσης (DoC)

Τι Είναι η DoC

Η Δήλωση Συμμόρφωσης ΕΕ είναι ένα ενιαίο, γραπτό έγγραφο στο οποίο ο κατασκευαστής (ή ο εξουσιοδοτημένος αντιπρόσωπός του στην ΕΕ) δηλώνει επίσημα ότι το προϊόν πληροί όλη την ισχύουσα ενωσιακή νομοθεσία εναρμόνισης. Η DoC είναι η νομικά επιβλητέα υπόσχεση πίσω από κάθε σήμανση CE. Χωρίς έγκυρη DoC, η σήμανση CE είναι χωρίς νόημα και το προϊόν δεν μπορεί να διατεθεί νόμιμα στην αγορά.

Υποχρεωτικό Περιεχόμενο (Κοινό σε Όλες τις Οδηγίες)

1. Μοναδική ταυτοποίηση του προϊόντος — συνήθως μοντέλο και σειριακή αναφορά / αναφορά τύπου.
2. Όνομα και διεύθυνση του κατασκευαστή και, όπου ισχύει, του εξουσιοδοτημένου αντιπροσώπου.
3. Η δήλωση: «Η παρούσα δήλωση συμμόρφωσης εκδίδεται με αποκλειστική ευθύνη του κατασκευαστή.»
4. Αντικείμενο της δήλωσης — επαρκής περιγραφή (και έγχρωμη εικόνα όπου το απαιτεί η οδηγία) για την ταυτοποίηση του προϊόντος.
5. Η σχετική ενωσιακή νομοθεσία εναρμόνισης με την οποία συμμορφώνεται το προϊόν — αναφερόμενη με πλήρη τίτλο και αριθμό.
6. Παραπομπές στα εναρμονισμένα πρότυπα που χρησιμοποιήθηκαν (συμπεριλαμβανομένης της ημερομηνίας) ή σε άλλες τεχνικές προδιαγραφές.
7. Όπου ισχύει, το όνομα και τον τετραψήφιο αριθμό ταυτοποίησης του Κοινοποιημένου Οργανισμού και το πιστοποιητικό που εξέδωσε.
8. Τόπος και ημερομηνία έκδοσης.
9. Όνομα, ιδιότητα και υπογραφή του προσώπου που είναι εξουσιοδοτημένο να δεσμεύει τον κατασκευαστή.

DoC Πολλαπλών Οδηγιών

Μία μόνο DoC μπορεί να καλύπτει πολλές οδηγίες ταυτόχρονα — κάτι που είναι ο κανόνας για τα σύγχρονα καταναλωτικά ηλεκτρονικά, καθώς ένας τυπικός φορτιστής USB-C ενεργοποιεί ταυτόχρονα LVD + EMC + RED + RoHS + Ecodesign. Η DoC πρέπει να απαριθμεί ρητά κάθε ισχύουσα πράξη. Οι πωλήσεις «προϊόντων με σήμανση CE» χωρίς όλες τις ισχύουσες πράξεις να αναφέρονται είναι ένα επαναλαμβανόμενο εύρημα στις κοινοποιήσεις Safety Gate του 2026.

Γλώσσες και Μορφή

Η DoC πρέπει να παρέχεται σε γλώσσα εύκολα κατανοητή από τις αρχές εποπτείας της αγοράς και τους τελικούς χρήστες σε κάθε κράτος μέλος όπου πωλείται το προϊόν. Στην πράξη αυτό σημαίνει τουλάχιστον EN + την τοπική γλώσσα/γλώσσες. Από το 2024, οι περισσότερες οδηγίες CE επιτρέπουν ρητά μια ψηφιακή DoC προσβάσιμη μέσω URL τυπωμένου στο προϊόν — εξοικονομώντας χαρτί για καταναλωτικά προϊόντα υψηλού όγκου.

4. Απαιτήσεις Τεχνικού Φακέλου

Η Ραχοκοκαλιά της Συμμόρφωσης CE

Εάν η DoC είναι η δημόσια δήλωση, ο τεχνικός φάκελος (που ονομάζεται επίσης τεχνική τεκμηρίωση) είναι το ιδιωτικό αποδεικτικό υλικό. Είναι αυτό που ζητά να δει ένας υπάλληλος εποπτείας της αγοράς όταν υποψιάζεται πρόβλημα. Πρέπει να είναι πλήρης, ακριβής, σε γλώσσα της ΕΕ αποδεκτή από την αρχή, και να παράγεται εντός συμφωνημένης προθεσμίας — συνήθως 10 εργάσιμες ημέρες.

Τυπικό Περιεχόμενο

• Γενική περιγραφή του προϊόντος, συμπεριλαμβανομένων φωτογραφιών και υλικού επισήμανσης.
• Σχέδια σχεδιασμού και κατασκευής, διαγράμματα κυκλωμάτων, καταλόγους εξαρτημάτων, κατάλογο υλικών.
• Περιγραφές και επεξηγήσεις απαραίτητες για την κατανόηση των σχεδίων και της λειτουργίας του προϊόντος.
• Κατάλογος εναρμονισμένων προτύπων που εφαρμόστηκαν πλήρως ή εν μέρει — και περιγραφή των λύσεων που υιοθετήθηκαν για την κάλυψη ουσιωδών απαιτήσεων όπου δεν εφαρμόστηκαν πρότυπα.
• Εκτίμηση κινδύνου — μια τεκμηριωμένη ανάλυση που εντοπίζει προβλέψιμους κινδύνους και τα μέτρα σχεδιασμού / προστασίας που εφαρμόστηκαν. Οι περισσότερες σύγχρονες οδηγίες το απαιτούν ρητά.
• Αποτελέσματα υπολογισμών σχεδιασμού, εξετάσεων που διενεργήθηκαν.
• Εκθέσεις δοκιμών — είτε από εσωτερικά εργαστήρια είτε, όπου απαιτείται, από διαπιστευμένα εξωτερικά εργαστήρια ή Κοινοποιημένο Οργανισμό.
• Η Δήλωση Συμμόρφωσης ΕΕ.
• Οδηγίες χρήσης και πληροφορίες ασφαλείας στις απαιτούμενες γλώσσες.
• Όπου το προϊόν υπόκειτο σε αξιολόγηση από Κοινοποιημένο Οργανισμό, αντίγραφα των σχετικών πιστοποιητικών και εκθέσεων έγκρισης.

Περίοδος Διατήρησης

Η τυπική περίοδος διατήρησης είναι 10 έτη από την ημερομηνία διάθεσης της τελευταίας μονάδας στην αγορά της ΕΕ. Για ιατροτεχνολογικά προϊόντα βάσει του MDR ανέρχεται έως 15 έτη. Η αποθήκευση μπορεί να είναι φυσική ή ψηφιακή — αλλά ο φάκελος πρέπει να είναι προσβάσιμος στις αρχές εποπτείας από εντός της ΕΕ. Από το 2026 οι περισσότερες αρχές αναμένουν να λαμβάνουν τεχνικούς φακέλους σε δομημένη μορφή PDF/A ή XML κατόπιν πρώτου αιτήματος αντί για σαρωμένο χαρτί.

5. Κοινοποιημένοι Οργανισμοί — Πότε Απαιτείται Αξιολόγηση Συμμόρφωσης από Τρίτο Μέρος

Τι Είναι ο Κοινοποιημένος Οργανισμός;

Ένας Κοινοποιημένος Οργανισμός (NB) είναι ένας ανεξάρτητος οργανισμός αξιολόγησης συμμόρφωσης από τρίτο μέρος, που έχει επίσημα οριστεί από αρχή κράτους μέλους της ΕΕ και κοινοποιηθεί στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τα άλλα κράτη μέλη. Οι NB διενεργούν τα καθήκοντα αξιολόγησης συμμόρφωσης — δοκιμές, εξέταση τύπου, ελέγχους — που η σχετική οδηγία CE επιφυλάσσει για ανεξάρτητο τρίτο μέρος. Σε κάθε NB ανατίθεται ένας μοναδικός τετραψήφιος αριθμός που, όπου απαιτείται, πρέπει να εμφανίζεται στο προϊόν δίπλα στη σήμανση CE και στη DoC.

Η Βάση Δεδομένων NANDO

Η NANDO (New Approach Notified and Designated Organisations) είναι η επίσημη, δημόσια βάση δεδομένων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που καταγράφει κάθε ενεργό Κοινοποιημένο Οργανισμό, μαζί με τις οδηγίες, τους κανονισμούς και τις ενότητες για τις οποίες κάθε NB είναι εξουσιοδοτημένος να αξιολογεί. Από το 2026 η NANDO καταγράφει περισσότερους από 2.300 ορισμούς σε όλες τις 23 οδηγίες CE. Επαληθεύετε πάντα το τρέχον πεδίο του NB στη NANDO πριν υπογράψετε σύμβαση — οι ορισμοί μπορούν να ανασταλούν ή να περιοριστούν.

Κατηγορίες Όπου ο Κοινοποιημένος Οργανισμός Είναι Υποχρεωτικός

• Μέσα Ατομικής Προστασίας Κατηγορίας III (κατά θανάσιμων κινδύνων — προστασία από πτώση, αναπνευστική προστασία) — απαιτούνται οι ενότητες B+C2/D/E.
• Ιατροτεχνολογικά προϊόντα Κατηγορίας IIa, IIb, III και όλα τα in-vitro διαγνωστικά από τον Κατάλογο A/B — MDR/IVDR Παράρτημα VII–X.
• Εξοπλισμός υπό πίεση στις κατηγορίες II, III, IV.
• Ανελκυστήρες — κάθε εγκατάσταση.
• Εξοπλισμός ATEX κατηγοριών M1, M2, 1G, 2G, 1D, 2D, 3D.
• Δομικά προϊόντα που ακολουθούν τα συστήματα AVCP 1, 1+, 2+ βάσει του CPR.
• Ραδιοεξοπλισμός όταν ο κατασκευαστής ΔΕΝ έχει εφαρμόσει πλήρως εναρμονισμένα πρότυπα (RED, άρθρο 17 παρ. 3).
• Παιχνίδια όταν δεν έχουν εφαρμοστεί πλήρως τα εναρμονισμένα πρότυπα EN 71 (Οδηγία Ασφάλειας Παιχνιδιών, άρθρο 19).

Πώς να Επιλέξετε NB

Ο NB πρέπει να είναι ορισμένος για τη συγκεκριμένη ενότητα και οδηγία που χρειάζεστε — ένας οργανισμός κοινοποιημένος για LVD δεν μπορεί να πιστοποιήσει βάσει RED. Οι χρόνοι αναμονής, τα τέλη δοκιμών και τα χρονοδιαγράμματα αποδοχής αποφάσεων ποικίλλουν σημαντικά: οι TÜV SÜD, TÜV Rheinland, Dekra, Intertek, SGS και BSI κυριαρχούν στην αγορά καταναλωτικών ηλεκτρονικών υψηλού όγκου, ενώ οι DNV, Bureau Veritas και IMQ ηγούνται σε ναυτιλιακές και βιομηχανικές εφαρμογές. Αναμένετε τα προγράμματα δοκιμών για ραδιοεξοπλισμό να διαρκούν 6–14 εβδομάδες και να κοστίζουν μεταξύ 4.000€ και 25.000€ ανά παραλλαγή προϊόντος το 2026.

6. Αυτοδήλωση για Προϊόντα Χαμηλού Κινδύνου

Η Διαδρομή Ενότητας A

Για τη συντριπτική πλειονότητα των καταναλωτικών αγαθών που εισέρχονται στην ΕΕ — φορτιστές, λάμπες, καλώδια, σκεύη κουζίνας, ακουστικά Bluetooth — η συμμετοχή Κοινοποιημένου Οργανισμού δεν είναι υποχρεωτική. Ο κατασκευαστής ακολουθεί την Ενότητα A (εσωτερικός έλεγχος παραγωγής): σχεδιάζει το προϊόν, εφαρμόζει τα σχετικά εναρμονισμένα πρότυπα, διενεργεί εσωτερικές δοκιμές, συντάσσει τον τεχνικό φάκελο, εκδίδει τη DoC και θέτει τη σήμανση CE. Ο τετραψήφιος αριθμός NB απουσιάζει επειδή δεν εμπλέκεται κανένας NB.

Οδηγίες που Επιτρέπουν Αυτοδήλωση

• Οδηγία Χαμηλής Τάσης 2014/35/ΕΕ — όλα τα προϊόντα που εμπίπτουν στο εύρος τάσης, ανεξάρτητα από κατηγορία κινδύνου.
• Οδηγία EMC 2014/30/ΕΕ — η αυτοδήλωση είναι η προεπιλογή· η συμμετοχή NB είναι προαιρετική για «αξιολόγηση EMC».
• RED 2014/53/ΕΕ — για προϊόντα που εφαρμόζουν πλήρως τα σχετικά εναρμονισμένα πρότυπα ETSI (Wi-Fi, Bluetooth LE, NFC, Sub-1 GHz).
• Οδηγία Ασφάλειας Παιχνιδιών 2009/48/ΕΚ — όταν εφαρμόζεται πλήρως η σειρά εναρμονισμένων προτύπων EN 71.
• Κανονισμός Μηχανημάτων 2023/1230 — για κάθε μηχάνημα που ΔΕΝ περιλαμβάνεται στο Παράρτημα I (η λίστα «επικίνδυνων μηχανημάτων»).
• Οδηγία RoHS 2 2011/65/ΕΕ — αυτοδήλωση βασισμένη σε δηλώσεις προμηθευτών και δοκιμές με βάση τον κίνδυνο.
• Κανονισμός Οικολογικού Σχεδιασμού 2024/1781 — εσωτερικός έλεγχος συν Ψηφιακό Διαβατήριο Προϊόντος από το 2026.

Η Αυτοδήλωση ≠ Μειωμένη Ευθύνη

Μια κρίσιμη παρανόηση: η αυτοδήλωση δεν μειώνει τη νομική ευθύνη. Εάν ένα αυτοδηλωμένο προϊόν αποτύχει αργότερα σε δοκιμή εποπτείας της αγοράς ή βλάψει έναν καταναλωτή, ο κατασκευαστής φέρει τις πλήρεις νομικές και οικονομικές συνέπειες. Από το 2026 οι ενέργειες επιβολής κατά αυτοδηλωμένων προϊόντων που αποδεικνύονται μη συμμορφούμενα εκτελούνται με ρυθμό περίπου 4 φορές υψηλότερο από τα προϊόντα που έχουν ελεγχθεί από NB — οι αρχές εποπτείας στοχεύουν πρώτα τις κατηγορίες αυτοδήλωσης.

7. GPSR — Γενικός Κανονισμός για την Ασφάλεια των Προϊόντων (Δεκέμβριος 2024)

Γιατί ο GPSR Αντικατέστησε την GPSD του 2001

Η προηγούμενη Οδηγία περί Γενικής Ασφάλειας των Προϊόντων 2001/95/ΕΚ γράφτηκε πριν την άνοδο των ηλεκτρονικών αγορών, πριν τα κινητά τηλέφωνα, πριν τη μεταπώληση απευθείας παράδοσης (drop-shipping) από πωλητές τρίτων χωρών και πριν τις προτάσεις προϊόντων βασισμένες σε τεχνητή νοημοσύνη. Μέχρι τα τέλη της δεκαετίας του 2010 είχε καταστεί δομικά ανεπαρκής. Ο Γενικός Κανονισμός για την Ασφάλεια των Προϊόντων (ΕΕ) 2023/988 — δημοσιεύθηκε στις 23 Μαΐου 2023 και κατέστη πλήρως εφαρμοστέος από τις 13 Δεκεμβρίου 2024 — αντικαθιστά τη GPSD με έναν άμεσα εφαρμοστέο Κανονισμό που ενημερώνει κάθε πτυχή του δικαίου ασφάλειας καταναλωτικών προϊόντων.

Οι Πέντε Μεγάλες Αλλαγές του GPSR

1. Υποχρεωτικός εγκατεστημένος στην ΕΕ υπεύθυνος οικονομικός φορέας (άρθρο 16): κάθε καταναλωτικό προϊόν που διατίθεται στην αγορά της ΕΕ πρέπει να διαθέτει εγκατεστημένο στην ΕΕ κατασκευαστή, εισαγωγέα, εξουσιοδοτημένο αντιπρόσωπο ή πάροχο υπηρεσιών εκτέλεσης παραγγελιών, ονομαστικά αναφερόμενο επ' αυτού. Οι ηλεκτρονικές αγορές υποχρεούνται να αποκλείουν καταχωρίσεις που δεν συμμορφώνονται.
2. Υποχρεώσεις ηλεκτρονικών αγορών (άρθρο 22): Amazon, eBay, AliExpress, Temu, Bol, Allegro και οι όμοιές τους πρέπει να εγγραφούν στην πύλη Safety Gate, να ορίσουν ενιαίο σημείο επαφής για τις αρχές, να αποσύρουν καταχωρίσεις επικίνδυνων προϊόντων εντός 2 εργάσιμων ημερών από την ειδοποίηση, και να χρησιμοποιούν ελέγχους ιχνηλασιμότητας κατά την ένταξη.
3. Υποχρεωτική αναφορά ατυχημάτων: κατασκευαστές και εισαγωγείς πρέπει να ενημερώνουν το Safety Business Gateway για κάθε ατύχημα που προκάλεσε προϊόν και οδήγησε σε σοβαρό τραυματισμό ή θάνατο — εντός 2 ημερών.
4. Τυποποίηση ανακλήσεων: τα άρθρα 36–37 επιβάλλουν ενιαίο πρότυπο ειδοποίησης ανάκλησης (πλέον Εκτελεστικός Κανονισμός 2024/2967), άμεση αποζημίωση καταναλωτών, και αναγνώσιμες από μηχανή κοινοποιήσεις Safety Gate.
5. Κυβερνοασφάλεια, προστασία από παραβίαση και ΤΝ: ο GPSR καλύπτει ρητά κινδύνους που προκύπτουν από τη συνδεσιμότητα, τις ενημερώσεις λογισμικού και τα χαρακτηριστικά με τεχνητή νοημοσύνη σε καταναλωτικά προϊόντα.

Πεδίο Εφαρμογής: Το Οριζόντιο Δίχτυ Ασφαλείας

Ο GPSR εφαρμόζεται σε κάθε καταναλωτικό προϊόν που διατίθεται στην αγορά της ΕΕ και δεν καλύπτεται ήδη από τομεακή νομοθεσία. Σε πρακτικούς όρους: έπιπλα, υφάσματα, ρούχα, συνηθισμένα σκεύη κουζίνας, διακοσμητικά αντικείμενα, αθλητικός εξοπλισμός εκτός ΜΑΠ, παιδικά προϊόντα εκτός του πεδίου της Οδηγίας Παιχνιδιών (π.χ. είδη φροντίδας), και οικιακά χημικά εκτός CLP. Για προϊόντα που καλύπτονται από τομεακή νομοθεσία (παιχνίδια, ηλεκτρονικά, ΜΑΠ κ.λπ.), εφαρμόζεται η τομεακή πράξη — αλλά οι υποχρεώσεις ιχνηλασιμότητας και ηλεκτρονικών αγορών του GPSR προστίθενται επιπλέον.

8. Εποπτεία της Αγοράς σε Όλη την ΕΕ

Ποιος Παρακολουθεί τους Επόπτες

Ο Κανονισμός (ΕΕ) 2019/1020 για την εποπτεία της αγοράς και τη συμμόρφωση των προϊόντων (σε ισχύ από τις 16 Ιουλίου 2021) είναι ο επιχειρησιακός κινητήρας πίσω από την εφαρμογή της ΕΕ. Κάθε κράτος μέλος πρέπει να ορίζει μία ή περισσότερες αρχές εποπτείας της αγοράς (MSA) με εξουσίες επιθεώρησης, δειγματοληψίας, δοκιμών, απαίτησης τεκμηρίωσης και διαταγής διορθωτικών ενεργειών. Ο Κανονισμός δημιούργησε επίσης το Δίκτυο Ενωσιακής Συμμόρφωσης Προϊόντων (UPCN), το οποίο συντονίζει τις προτεραιότητες εποπτείας σε όλα τα 27 κράτη μέλη και προεδρεύει σε Κοινές Δράσεις για κατηγορίες προϊόντων υψηλού κινδύνου.

Βασικές Εθνικές Αρχές

• Γερμανία — BAuA (Ομοσπονδιακό Ινστιτούτο Επαγγελματικής Ασφάλειας και Υγείας) συντονίζει την εποπτεία σε ομοσπονδιακό επίπεδο· 16 αρχές των ομόσπονδων κρατιδίων (π.χ. Bezirksregierungen) εκτελούν τις επιθεωρήσεις.
• Γαλλία — DGCCRF (Γενική Διεύθυνση Ανταγωνισμού, Κατανάλωσης και Καταστολής της Απάτης).
• Ιταλία — Ministero delle Imprese e del Made in Italy (MIMIT) και Τελωνειακή Υπηρεσία.
• Ισπανία — AESAN και τα υπουργεία καταναλωτικών υποθέσεων των αυτόνομων περιφερειών.
• Ολλανδία — NVWA και ANVS για προϊόντα ακτινοβολίας / πυρηνικά προϊόντα.
• Πολωνία — UOKiK (Γραφείο Ανταγωνισμού και Προστασίας Καταναλωτή).
• Σουηδία — Konsumentverket, μαζί με την Elsäkerhetsverket για ηλεκτρικό εξοπλισμό.
• Βέλγιο — FOD Economie Διεύθυνση Ασφάλειας Αγαθών.

Safety Gate (πρώην RAPEX)

Το Safety Gate είναι το σύστημα ταχείας προειδοποίησης της ΕΕ για επικίνδυνα μη επισιτιστικά προϊόντα. Όταν μια εθνική αρχή εντοπίσει επικίνδυνο προϊόν, ανεβάζει κοινοποίηση με φωτογραφίες, περιγραφή κινδύνου και διορθωτικά μέτρα. Η κοινοποίηση διανέμεται αυτόματα σε όλα τα 27 κράτη μέλη (συν τις χώρες ΕΟΧ — Νορβηγία, Ισλανδία, Λιχτενστάιν), στα τελωνεία, και δημοσιεύεται στη δημόσια πύλη Safety Gate. Το 2024 το σύστημα επεξεργάστηκε πάνω από 3.400 κοινοποιήσεις, με τις χημικές ουσίες σε παιχνίδια, την ηλεκτροπληξία σε φορτιστές και τους κινδύνους πνιγμού σε παιδικά προϊόντα τις τρεις πρώτες κατηγορίες.

ICSMS+ — Το Σύστημα για τους Οικονομικούς Φορείς

Το Σύστημα Πληροφόρησης και Επικοινωνίας για την Εποπτεία της Αγοράς (ICSMS) είναι το εργαλείο υποστήριξης που χρησιμοποιούν οι MSA για να μοιράζονται αποτελέσματα επιθεωρήσεων, εκθέσεις δοκιμών και αποφάσεις διασυνοριακά. Από το 2026 το αναβαθμισμένο ICSMS+ ενσωματώνεται με τα τελωνεία της ΕΕ (CDS) και με το Safety Gate, παρέχοντας μια πλήρη εικόνα από τη δήλωση εισαγωγής έως την επιβολή σε επίπεδο λιανικής. Οι οικονομικοί φορείς δεν είναι άμεσοι χρήστες, αλλά κάθε περίπτωση μη συμμόρφωσης CE καταλήγει στο ICSMS+ — και ακολουθεί τον φορέα σε όλα τα 27 κράτη μέλη.

9. Κυρώσεις και Ανακλήσεις Προϊόντων

Το Απότομα Αυξανόμενο Κόστος της Μη Συμμόρφωσης

Από το 2024 και μετά τα κράτη μέλη της ΕΕ έχουν αυξήσει σημαντικά τα ανώτατα όρια κυρώσεων — εν μέρει για να ικανοποιήσουν την υποχρέωση του GPSR ότι οι κυρώσεις πρέπει να είναι «αποτελεσματικές, αναλογικές και αποτρεπτικές», εν μέρει ως απάντηση στη δημόσια κατακραυγή για επαναλαμβανόμενα σκάνδαλα (Findus, πυρκαγιές πολωνικών επίπλων, κινεζικά tablet με απαγορευμένες ουσίες). Το τοπίο προστίμων του 2026 είναι σημαντικά πιο αυστηρό από το 2020.

Ενδεικτικές Ζώνες Κυρώσεων ανά Μεγάλο Κράτος Μέλος

Μη Χρηματικές Κυρώσεις — Συχνά το Μεγαλύτερο Κόστος

• Εντολή απόσυρσης σε επίπεδο ΕΕ — μια ειδοποίηση Safety Gate «Τύπου A» που αναγκάζει κάθε διανομέα σε όλα τα 27 κράτη μέλη να αποσύρει το προϊόν σας εντός ημερών.
• Υποχρεωτική ανάκληση — άμεση επικοινωνία με τον καταναλωτή, επιστροφές χρημάτων, λογιστική επιστροφών, συν τη ζημιά στο εμπορικό σήμα από την καταχώριση στο Safety Gate (η δημόσια πύλη είναι ευρετηριασμένη από την Google).
• Δέσμευση τελωνείου — το πανευρωπαϊκό Σύστημα Διαχείρισης Κινδύνου Τελωνείων (CRMS) επισημαίνει τις αποστολές σας σε κάθε λιμάνι της ΕΕ έως ότου αποδειχθεί η συμμόρφωση.
• Διαγραφή από ηλεκτρονικές αγορές — Amazon, eBay, Allegro και άλλες αυτόματα καταστέλλουν καταχωρίσεις που επισημαίνονται στο Safety Gate.
• Ποινική δίωξη — σε περιπτώσεις σοβαρού τραυματισμού, αρκετά κράτη μέλη (κυρίως Ιταλία, Γαλλία, Γερμανία) ασκούν ποινική δίωξη κατά υπευθύνων προσώπων.

10. Υποχρεώσεις Εισαγωγέα και Εξουσιοδοτημένου Αντιπροσώπου

Γιατί η ΕΕ Επιμένει σε Φορέα Εγκατεστημένο στην ΕΕ

Η επιβολή κατά κατασκευαστή εγκατεστημένου στην Κίνα, την Τουρκία, την Ινδία ή τις Ηνωμένες Πολιτείες είναι, στην πράξη, εξαιρετικά δύσκολη. Οι αστικές αποφάσεις δικαστηρίων της ΕΕ είναι δύσκολο να επιβληθούν σε τρίτες χώρες· τα τελωνεία δεν μπορούν να διώξουν στο εξωτερικό. Η λύση της ΕΕ — κωδικοποιημένη στο άρθρο 4 του Κανονισμού 2019/1020 και πλέον στο άρθρο 16 του GPSR — είναι να απαιτεί έναν εγκατεστημένο στην ΕΕ υπεύθυνο οικονομικό φορέα για κάθε ρυθμιζόμενο προϊόν. Ο φορέας γίνεται η τοπική «διεύθυνση» για τις αρχές, τα δικαστήρια και τους καταναλωτές.

Ποιος Μπορεί να Ενεργήσει ως Υπεύθυνος Φορέας;

1. Ένας εγκατεστημένος στην ΕΕ κατασκευαστής — σπάνιο για μάρκες εκτός ΕΕ.
2. Ένας εισαγωγέας — η εταιρεία της ΕΕ που διαθέτει φυσικά ένα προϊόν από τρίτη χώρα στην αγορά. Τυπικό για παραδοσιακές αλυσίδες εισαγωγών B2B.
3. Ένας Εξουσιοδοτημένος Αντιπρόσωπος (AR) — πρόσωπο ή εταιρεία εγκατεστημένη στην ΕΕ που ορίζεται από τον (εκτός ΕΕ) κατασκευαστή μέσω γραπτής εντολής, αναλαμβάνοντας τις τεκμηριωτικές υποχρεώσεις. Συνηθισμένο σε σύγχρονα κανάλια ηλεκτρονικών αγορών.
4. Ένας πάροχος υπηρεσιών εκτέλεσης παραγγελιών — ένας φορέας της ΕΕ που αποθηκεύει, συσκευάζει και αποστέλλει προϊόντα για λογαριασμό πωλητή τρίτης χώρας. Συχνό για το Amazon FBA, αλλά περιορισμένου πεδίου.

Συγκεκριμένα Καθήκοντα του Εισαγωγέα

• Επαλήθευση ότι ο κατασκευαστής έχει διενεργήσει τη διαδικασία αξιολόγησης συμμόρφωσης και έχει συντάξει τεχνική τεκμηρίωση.
• Επαλήθευση ότι η σήμανση CE έχει τεθεί σωστά και ότι η DoC είναι διαθέσιμη.
• Αναγραφή του ονόματος, της καταχωρημένης εμπορικής επωνυμίας και της διεύθυνσης επικοινωνίας στην ΕΕ του εισαγωγέα στο προϊόν, στη συσκευασία ή στα συνοδευτικά έγγραφα.
• Διασφάλιση ότι οι οδηγίες χρήσης και οι πληροφορίες ασφαλείας παρέχονται στην επίσημη γλώσσα/γλώσσες του κράτους μέλους πώλησης.
• Διατήρηση αντιγράφου της DoC και της τεχνικής τεκμηρίωσης για 10 έτη και διάθεσή τους στις αρχές εποπτείας κατόπιν αιτήματος.
• Ενημέρωση κατασκευαστή και αρχών εποπτείας όταν υπάρχουν λόγοι να πιστεύεται ότι το προϊόν δεν συμμορφώνεται, και συνεργασία σε κάθε διορθωτική ενέργεια.

Συγκεκριμένα Καθήκοντα Εξουσιοδοτημένου Αντιπροσώπου

• Να ορίζεται μέσω γραπτής εντολής που καθορίζει τα καθήκοντα που ανατίθενται από τον κατασκευαστή.
• Να διατηρεί τη DoC και την τεχνική τεκμηρίωση προσβάσιμη σε διεύθυνση εντός ΕΕ για τη νόμιμη περίοδο διατήρησης.
• Να παρέχει στις αρχές εποπτείας αιτιολογημένα αιτήματα, δείγματα και τεκμηρίωση.
• Να συνεργάζεται με διορθωτικές και προληπτικές ενέργειες όταν τα προϊόντα παρουσιάζουν κίνδυνο.
• Βάσει του άρθρου 16 του GPSR, να διενεργεί ελέγχους επαλήθευσης ότι οι πληροφορίες του κατασκευαστή (προειδοποιήσεις, οδηγίες, στοιχεία επικοινωνίας) είναι ορθές πριν τα προϊόντα διατεθούν στην αγορά.

Τι Συμβαίνει Χωρίς Φορέα ΕΕ;

Από το 2024 και μετά, τα τελωνεία και οι ηλεκτρονικές αγορές της ΕΕ υποχρεούνται να επιβάλλουν το άρθρο 4 / άρθρο 16: οι αποστολές φτάνουν σε ένα κράτος μέλος, η τελωνειακή διασάφηση πρέπει να ταυτοποιεί τον εγκατεστημένο στην ΕΕ φορέα, και οι διαδικτυακές καταχωρίσεις πρέπει να εμφανίζουν το όνομα και τα στοιχεία επικοινωνίας του φορέα. Όπου δεν αναφέρεται φορέας:

• Τα τελωνεία δεσμεύουν την αποστολή και τα αγαθά δεν μπορούν να τεθούν σε ελεύθερη κυκλοφορία.
• Amazon, eBay, Allegro, Bol και Cdiscount αυτόματα αποκλείουν την καταχώριση κατά την ένταξη (άρθρο 22 GPSR).
• Το προϊόν αντιμετωπίζεται ως μη συμμορφούμενο εξ ορισμού — η αρχή εποπτείας δεν χρειάζεται να αποδείξει ελάττωμα για να διατάξει απόσυρση.

Συχνές Ερωτήσεις — Συμμόρφωση Προϊόντων ΕΕ 2026