UK E-Ticaret Vergi Manzarası 2026 — Hızlı Özet
Birleşik Krallık, 180 milyar GBP+ yıllık e-ticaret ve 57 milyon online alışverişçiyle Avrupa'nın en büyük dijital pazarıdır. HMRC (His Majesty's Revenue and Customs), 2023 reformuyla Corporation Tax'ı %25 ana orana çıkardı; 50.000 GBP altı kâr için %19 small profits rate, 50.000-250.000 GBP arası marginal relief uygular. MTD for Income Tax Self Assessment 6 Nisan 2026'dan itibaren 50.000 GBP+ gelirli sole trader'lar için zorunlu. VAT eşiği 90.000 GBP (UK-mukim için); non-UK satıcılar için sıfır eşik ve Online Marketplace deemed supplier rejimi. R&D Tax Credits (Merged Scheme), Patent Box %10 efektif oran ve Full Expensing rejimleri, doğru yapılandırılmış Türk e-ihracatçılar için efektif vergi yükünü %10-15 bandına indirebilir.
2026 UK Vergi Çerçevesi — Tek Bakışta
Birleşik Krallık vergi sistemi, Türk vergi sisteminden iki temel noktada ayrılır: devlet bütçesi tek elden yönetilir (HM Treasury) ama uygulama HMRC eliyle dijitalleştirilmiştir; ve vergi yılı 6 Nisan - 5 Nisan arasıdır (Türkiye'nin takvim yılına karşılık gelen Britanya hazinesi geleneği 1752'den bu yana sürer). Aşağıdaki tablo, e-ihracatçıyı doğrudan ilgilendiren altı temel vergi/rejimi özetler — kılavuzun geri kalanı bu altı başlığın derinleştirilmesidir.
Corporation Tax — UK Şirket Karı Vergisi
Corporation Tax Act 2010 · Main rate %25 (kâr 250K+) · Small profits %19 (≤50K) · Marginal relief (50K-250K)
Income Tax — Sole Trader / Partner Vergisi
ITA 2007 · Personal Allowance £12,570 · Basic %20 · Higher %40 · Additional %45 (£125,140 üstü)
Value Added Tax — KDV Eşdeğeri
VAT Act 1994 · Standard %20 · Reduced %5 · Zero %0 · Eşik £90,000 (NETP için £0)
R&D Tax Credits — Ar-Ge Teşviki
Finance Act 2024 · Merged Scheme · Expenditure Credit %20 · ERIS for R&D-intensive SMEs
Patent Box — Patentli Gelir Rejimi
CTA 2010 Part 8A · Etkin oran %10 · Nexus fraction (BEPS Aksiyon 5 uyumlu)
Making Tax Digital — Dijital Vergi Uyumu
VAT (Nis 2019) · ITSA (6 Nis 2026) · CT (Apr 2026 sonrası) · API-first reporting
UK vergi modülünüzü Zunapro'da aktive edin
Corporation Tax + Income Tax + VAT + R&D + Patent Box hesaplama ve MTD bildirimleri için HMRC onaylı entegrasyon. Türk e-ihracatçıya özel CT600 ve SA100 hazırlığı dahil.
1. Corporation Tax — UK Şirket Kârı Vergisi
Yasal Dayanak: Corporation Tax Act 2010
Corporation Tax, Birleşik Krallık'ta kurulu (incorporated) veya UK'de merkezi yönetim ve kontrol noktası bulunan (Central Management & Control test) tüzel kişilerin dünya çapındaki kârları üzerinden alınır. Hukuki dayanağı Corporation Tax Act 2010 (CTA 2010), Corporation Tax Act 2009 (CTA 2009) ve Finance Act ile yapılan yıllık değişikliklerdir. CTA 2010 Part 2 ana oran ve charge hükümlerini, Part 3-7 kâr hesaplama kurallarını, Part 8A (Sections 357A-357GE) Patent Box rejimini düzenler.
Türk satıcı için kritik nokta: UK'de Ltd kurarsanız (örneğin "Acme Trading UK Ltd"), dünya çapındaki ticari kazancınız UK Corporation Tax'a tabidir. Bu kazancın bir kısmı Türkiye'de oluşmuş olsa bile, çifte vergilendirme anlaşması mahsup mekanizmasıyla iki kez vergilendirilmenin önüne geçer. UK'de daimi işyeri (PE) olmadan satış yapan Türk firmalarınız ise UK Corporation Tax'a değil, sadece varsa UK kaynaklı pasif gelirler ve duruma göre Diverted Profits Tax (DPT) gibi anti-kaçınma rejimlerine tabidir.
2026 Corporation Tax Oranları ve Bantları
1 Nisan 2023'ten itibaren yürürlüğe giren Corporation Tax reformu, sabit %19 oranını üç dilimli bir yapıya çevirdi. 2026/27 mali yılında geçerli oranlar:
(U − A) × (N ÷ A) × MSCR fraction; MSCR fraction 2026/27 için 3/200.
Associated Companies Kuralı — Çoklu Şirket Yapıları
Bantlar (£50K alt sınır, £250K üst sınır) single company içindir. UK'de birden çok ilişkili şirketiniz varsa (parent, subsidiary, kontrol bağı olan kardeş şirketler), bantlar associated companies sayısına bölünür. Örneğin 3 associated company varsa: small profits rate sınırı £50,000 / 3 ≈ £16,667 olur. Türk grup şirketleri UK'de iki ayrı operasyonel şirket kuruyorsa (örn. Acme UK Trading Ltd + Acme UK Tech Ltd), bantlar otomatik olarak yarıya düşer ve marginal relief daha hızlı tükenir.
Bu kural, Türk e-ihracatçıların sıkça yaptığı "lojistik şirketi ayrı, satış şirketi ayrı" yapılarında ciddi efektif oran sürprizleri yaratır. Zunapro'nun vergi planlama modülü, associated company sayısına göre bantları otomatik bölümlendirir ve "kâr eşitleme" senaryolarını simüle eder.
UK Corporation Tax %25 vs Türkiye Kurumlar Vergisi %25
2026 itibarıyla iki ülkenin nominal kurumlar vergisi oranı kâğıt üzerinde aynıdır: %25. Ancak efektif yük dramatik biçimde farklılaşır:
- Türkiye: Kurumlar Vergisi Kanunu (KVK) 5520 sayılı; 2026 oran %25, finansal kuruluşlar %30. İndirimli kurumlar vergisi (Teknopark, Ar-Ge Merkezi, ihracat istisnası vb.) belirli koşullarda oranı düşürse de e-ihracat satıcısının tipik efektif oranı %20-25 bandındadır. Üç aylık geçici vergi (geçici beyanname) zorunluluğu nakit akışını sıkar.
- UK: Main rate %25 nominal, ancak Full Expensing (sermaye yatırımı %100 ilk yıl), R&D Tax Credits (%20 expenditure credit), Patent Box (%10 efektif), Capital Allowances (AIA, WDA) ve grup içi loss relief mekanizmalarıyla teknoloji + e-ticaret odaklı şirketlerin gerçek efektif oranı çoğu zaman %10-15 bandına iner. Kâr 250.000 GBP altında küçük şirketler için %19 + marginal relief avantajı vardır.
Pratik sonuç: Türk e-ihracatçı için "Türkiye'den satış mı, UK Ltd üzerinden mi?" sorusunun cevabı sadece vergi oranı değil, vergi tabanını daraltan rejimlerin (R&D, Patent Box, Capital Allowances) erişilebilirliğidir. 50K-500K GBP yıllık kâr aralığındaki bir SaaS+e-ticaret hibrit modelinde UK Ltd çoğu zaman %5-10 puan efektif tasarruf sağlar.
💡 UK Ltd. mı yoksa Türkiye'den satış mı?
Zunapro yapı simülatörü ile yıllık kârınıza göre net efektif oranı, çifte vergilendirme mahsubunu ve toplam ödenecek vergiyi 30 saniyede hesaplayın.
2. Income Tax — Sole Trader ve Direktör Vergisi
Yasal Dayanak: Income Tax Act 2007, ITTOIA 2005
Income Tax, gerçek kişilerin kazançları (employment, self-employment, dividend, savings, property, foreign income) üzerinden alınır. Üç temel kanun: Income Tax Act 2007 (ITA 2007) oran ve dilim yapısı, Income Tax (Trading and Other Income) Act 2005 (ITTOIA 2005) ticari kazançlar, ve Income Tax (Earnings and Pensions) Act 2003 (ITEPA 2003) employment income. e-ihracatçı için en kritik olanı ITTOIA 2005 Part 2: marketplace satışlarınızdan elde ettiğiniz net kâr "trading income" olarak burada düzenlenir.
2026/27 Income Tax Dilimleri (England, Wales, NI)
| Dilim | Gelir Aralığı (GBP) | Oran | Açıklama |
|---|---|---|---|
| Personal Allowance | 0 – 12,570 | %0 | £100K üzeri gelirde tapering; £125,140'ta sıfırlanır |
| Basic Rate | 12,571 – 50,270 | %20 | Çoğu sole trader e-ihracatçının "ana" dilimi |
| Higher Rate | 50,271 – 125,140 | %40 | Orta-büyük ölçekli satıcılar; Ltd yapılanmayı tetikler |
| Additional Rate | 125,140+ | %45 | Personal allowance kayıp; efektif yük %60+ olabilir |
İskoçya Farklı Bir Sistem Uygular
2017'den bu yana Scottish Parliament, Scotland Act 2016 kapsamında kendi income tax dilimlerini belirleme yetkisine sahiptir. 2026/27 İskoçya oranları: Starter %19, Basic %20, Intermediate %21, Higher %42, Advanced %45, Top %48. İskoçya mukimi (Scottish taxpayer status) bir kişiyseniz, employment income ve self-employment income İskoçya oranları üzerinden vergilenir; dividend ve savings income ise UK-wide oranlarla vergilenir.
National Insurance Contributions (NIC)
Income Tax'ın yanı sıra National Insurance ödemeleri de mevcut. Self-employed e-ihracatçı için:
- Class 2 NIC — Spring Budget 2024 ile kaldırıldı; gönüllü ödeme mümkün (state pension qualifying year)
- Class 4 NIC — kârın £12,570-£50,270 aralığında %6, £50,270 üstü %2
- Class 1 NIC (employed) — Ltd direktörü kendisine maaş öderse: employee %8, employer %15 (Apr 2026 sonrası secondary threshold £5,000)
Director's Salary + Dividend Optimizasyonu
UK Ltd kurmuş Türk e-ihracatçılar için klasik vergi optimizasyon yapısı: direktöre Personal Allowance (£12,570) sınırına kadar küçük maaş + üstüne dividend. Dividend allowance 2024'ten itibaren £500'e düşürüldü ve dividend vergi oranları: basic %8.75, higher %33.75, additional %39.35. Klasik 2026 yapısı:
- Direktör maaşı: £12,570 (NIC eşiği altında, Personal Allowance dahilinde)
- Dividend: kalan ihtiyaç kadar; %8.75 (basic dilim içinde kaldığı sürece)
- Şirkette kâr: Corporation Tax %19 (small profits) veya %25 (main)
- Toplam efektif yük: tipik £50K toplam kişisel gelirde %24-27
Türk satıcı için pratik öneri: 50.000 GBP altı kişisel gelir + UK Ltd kombinasyonu, sole trader yapısına göre genellikle %5-8 puan tasarruf sağlar. Maaş + dividend optimizasyon hesaplayıcısına ulaş →
📘 Income Tax + NIC bordro rehberi
Direktör maaşı + dividend split, IR35 dışında kalma kontrolü, Class 4 NIC hesabı ve Self Assessment SA100 hazırlığı — adım adım.
3. VAT — KDV Eşdeğeri ve OMP Deemed Supplier Kuralı
VAT Act 1994 ve Standart Oranlar
Value Added Tax (VAT), Türkiye'deki KDV'nin doğrudan eşdeğeridir; yasal dayanağı Value Added Tax Act 1994 ve onu tamamlayan ikincil mevzuat (VAT Regulations 1995, VAT Notices). 2026 oranları:
- Standard rate %20 — çoğu mal ve hizmet (elektronik, giyim, ev gereçleri, hediyelik)
- Reduced rate %5 — domestic fuel, children's car seats, energy-saving materials, kadın hijyen ürünleri (2021'den beri %0'a düştü ama tarihsel rate)
- Zero rate %0 — çoğu yiyecek (toplu hazır gıda hariç), çocuk kıyafetleri, kitaplar, gazeteler, çocuk ayakkabıları
- Exempt — eğitim, sağlık hizmetleri, finansal hizmetler, sigorta (VAT reclaim hakkı YOK)
£90,000 Eşiği ve NETP Sıfır Eşik Kuralı
1 Nisan 2024'ten itibaren VAT registration threshold £85,000 → £90,000'a çıkarıldı; deregistration threshold £83,000 → £88,000. UK-mukim bir e-ihracatçı için 12 ay döngülü cironuz £90,000'i aşarsa, eşiğin aşıldığı ayı izleyen ayın sonuna kadar VAT kaydı yaptırma zorunluluğunuz vardır.
Kritik istisna: Türk e-ihracatçı UK-mukim değilse (Non-Established Taxable Person — NETP), bu eşik UYGULANMAZ. UK'de stok bulundurmadan satsanız bile, eğer UK müşterisine doğrudan satış yapıyorsanız (B2C) ve marketplace'in deemed supplier kapsamına girmiyorsa, ilk satıştan itibaren VAT kaydı zorunludur. Bu nokta, Türk satıcıların en sık atladığı uyum riskidir.
Online Marketplace Deemed Supplier Rejimi
1 Ocak 2021'den itibaren UK, AB'den ayrılmasının ardından Online Marketplace (OMP) için özel bir VAT tahsil rejimi getirdi. Bu rejim altında, aşağıdaki iki senaryo için OMP (Amazon UK, eBay UK, Etsy UK, TikTok Shop UK vb.) VAT'ı kendisi tahsil eder ve HMRC'ye öder:
- Senaryo A: £135 altı ithal mallar — UK dışından doğrudan UK müşterisine satılan, intrinsic value £135'i geçmeyen mallarda OMP deemed supplier'dir. Satıcı (Türk firma) için bu satış zero-rated kabul edilir; UK VAT'ı OMP hesaplar.
- Senaryo B: UK stoğundan non-UK seller satışı — Amazon UK FBA stoğunda mal tutan Türk satıcı bunları UK müşterisine satarsa, OMP yine deemed supplier'dir. Türk satıcı OMP'ye stoğu "zero-rated" sağlar, OMP VAT'ı tahsil eder.
Bu rejim Türk satıcılar için iyi haber gibi görünse de gizli bir tuzak içerir: Türk satıcının yine de UK VAT kaydı yapması gerekir (input VAT iadesi alabilmek ve OMP'ye nil-rated supply yapabilmek için). VAT kaydı olmayan Türk satıcılar, OMP tarafından deemed supplier rejimi dışında tutulur ve UK'ye satış yapamazlar.
VAT Return — Çeyreklik Bildirim
UK VAT bildirimi genellikle çeyreklik yapılır (VAT periods Mart-Haziran-Eylül-Aralık veya seçilen üç ay). Vade: dönemin bitiminden sonraki ay+7 gün. Örneğin Mar-Nis-May dönemi için son ödeme/bildirim 7 Temmuz.
Bildirim sürecinde dokuz kutu (Box 1-9) doldurulur: Box 1 (output VAT), Box 4 (input VAT), Box 5 (net ödeme), Box 6 (toplam satış net), Box 7 (toplam alım net), Box 8 (NI'ya gönderilen B2B mal), Box 9 (NI'dan alınan B2B mal). Northern Ireland Brexit sonrası özel statüye sahip olduğu için Box 8/9 hâlâ kullanılır.
Türk satıcılar için sık yapılan hata: "Amazon UK VAT'ı tahsil ediyor, ben kayıt yaptırmama gerek yok" inancı. Gerçekte OMP deemed supplier rejimi sadece belirli senaryolarda devreye girer; B2B satışlar, £135 üstü ithal mallar ve UK-içi B2B'de Türk satıcı kendi VAT yükümlülüğüne sahiptir. VAT uyum kontrol listesini al →
4. R&D Tax Credits — Türk Firma Bakış Açısıyla
2024 Reform: Merged R&D Expenditure Credit Scheme
1 Nisan 2024 öncesinde UK'de iki ayrı R&D rejimi vardı: küçük/orta şirketler için SME R&D Scheme (cömert; kâr eden için %86 ek indirim, zarar eden için nakit iade) ve büyük şirketler + subcontracted Ar-Ge için RDEC (Research and Development Expenditure Credit). 1 Nisan 2024'te Finance Act 2024 ile bu ikisi birleştirildi: tek bir Merged R&D Expenditure Credit Scheme oluşturuldu.
Yeni rejimin temel özellikleri:
- Above-the-line credit %20 — nitelikli Ar-Ge harcamasının %20'si vergi öncesi (taxable) kredi olarak hesaplanır
- Net efektif değer: %20 × (1 − %25) = %15 net — kâr eden şirket için
- Zarar eden şirket için notional tax rate %19 ile hesaplanıp ödeme yapılır: net %16.2
- Subcontractor maliyetleri de kabul edilir (eski SME rejimi gibi)
- Externally provided workers (EPW) restriction'ı yeni kurallarla yumuşatıldı
ERIS — R&D-Intensive SME Rejimi
Merged scheme'in yanı sıra ERIS (Enhanced R&D Intensive Support) denilen ayrı bir rejim, çok yoğun Ar-Ge yapan zarar durumundaki küçük şirketler için tutuldu. ERIS şartları:
- Şirket SME tanımına girmeli (≤500 çalışan, ≤€100M ciro veya ≤€86M aktif)
- Toplam giderin %30'undan fazlası nitelikli Ar-Ge harcaması olmalı (R&D intensity threshold)
- Şirket vergi zararı (loss-making) durumunda olmalı
- Ek deduction: nitelikli harcamanın %86'sı ek indirim
- Nakit iade: zararın %14.5'ine kadar
ERIS, deep-tech startup'lar ve R&D-yoğun e-ticaret/SaaS hibrit modeller için ciddi nakit akışı avantajıdır. Türk girişimcinin UK'de kurduğu Ar-Ge yoğun bir şirket, ERIS ile cironun %30'unu aşan Ar-Ge harcaması karşılığında HMRC'den net nakit alabilir.
Türk Firma R&D Tax Credits'ten Nasıl Yararlanır?
Türk satıcılar için kritik soru: "Türkiye'deki Ar-Ge harcamamı UK'de iddia edebilir miyim?" Cevap nüanslıdır:
- Şart 1: Ar-Ge harcaması bir UK Corporation Tax mükellefi şirkette doğmalı (UK Ltd veya UK branch of foreign company)
- Şart 2: Ar-Ge faaliyeti nitelikli Ar-Ge tanımına uymalı — DSIT (Department for Science, Innovation and Technology) Guidelines uyarınca scientific veya technological uncertainty çözen, kayda değer ilerleme yaratan çalışmalar
- Şart 3: Subcontracted Ar-Ge için, 2024 sonrası kurallar gereği "who decides what" testi uygulanır — UK Ltd Ar-Ge'nin niteliği ve yönü hakkında esas kararı vermeli
- Coğrafi kısıtlama: 1 Nisan 2024'ten itibaren overseas R&D restriction uygulanır — UK dışında yapılan subcontracted Ar-Ge ve EPW maliyetleri kural olarak kabul edilmez. İstisnalar: UK'de mümkün olmayan jeolojik/coğrafi/iklimsel koşullar veya UK'de yasal olarak yapılamayan testler
Pratik sonuç: Türk ana şirketin Türkiye'de yaptığı Ar-Ge harcaması doğrudan UK iddiasında dikkate alınmaz. Ancak Türk firma UK'de bir Ltd kurar, Ar-Ge fonksiyonunu (en azından "who decides what" boyutuyla) UK'ye taşır ve Türkiye'deki ekibini intra-group subcontractor olarak kullanırsa, harcamaların önemli bir kısmı UK Ar-Ge harcaması olarak kalifiye edilebilir. Burada transfer pricing kuralları ve coğrafi kısıtlama istisnaları detaylı incelenmelidir.
e-Ticaret Operasyonunda Tipik Nitelikli Ar-Ge Alanları
- Marketplace çoklu kanal envanter senkronizasyonu için yeni algoritmalar
- Dinamik fiyatlandırma + makine öğrenmesi modelleri (uncertainty + technological advance)
- Müşteri davranışı tahmini için özelleştirilmiş ML pipeline'ları
- Custom logistics optimizasyonu (multi-warehouse routing)
- Marketplace API'larıyla yeni entegrasyon mimarileri (Amazon SP-API, eBay Trading, Etsy Open API)
- Çoklu pazaryeri için unified katalog yapılandırması (Trendyol-Hepsiburada-Amazon-eBay sync)
🔬 R&D Tax Credit Hesaplayıcısı
Nitelikli Ar-Ge harcamanızı girin, Merged Scheme + ERIS senaryolarında alacağınız credit'i hesaplayın. CT600 Supplementary Page hazır.
5. Patent Box — Patentli Gelirde %10 Efektif Oran
Yasal Dayanak: CTA 2010 Part 8A
Patent Box, nitelikli patent gelirleri (royalty geliri, patent içeren ürün satışından elde edilen kâr, embedded patent income, lisans ücretleri, patent satış kazançları) üzerinden Corporation Tax'ı %10 efektif orana düşüren bir rejimdir. Yasal dayanağı Corporation Tax Act 2010 Part 8A (Sections 357A-357GE); 2013'te yürürlüğe girdi, 2016'da BEPS Aksiyon 5 ile uyumlu hale getirilmek üzere Modified Nexus Approach (MNA) eklendi.
Nitelik Şartları
- Patent türü: UK Intellectual Property Office (UK IPO), European Patent Office (EPO) veya belirli AB üye devletlerinin (Avusturya, Bulgaristan, Çekya, Danimarka, Estonya, Finlandiya, Almanya, Macaristan, Polonya, Portekiz, Romanya, Slovakya, İsveç) verdiği patent
- Sahiplik: Şirket patenti sahipleniyor veya münhasır lisansla kullanıyor olmalı
- Development condition: Şirket patentin geliştirilmesine "qualifying development" şeklinde önemli katkıda bulunmuş olmalı (üreten, geliştiren ya da uygulamalı katkı yapan)
- Active ownership: Sadece pasif royalty almak yetmez; patent üzerinde aktif yönetim olmalı
- Election: Patent Box rejimine girmek için CT600 ile birlikte beyan (election) gereklidir, otomatik değil
Nexus Fraction — BEPS Aksiyon 5 Uyumlu Formül
2016 sonrası başvurularda, patent kârının ne kadarının %10 oranından yararlanabileceği Nexus Fraction ile sınırlanır:
Nexus Fraction = ((D + S1) × 1.3) / (D + S1 + S2 + A) (üst sınır 1)
- D — şirketin doğrudan Ar-Ge harcaması
- S1 — bağlı olmayan taraflara yaptırılan subcontracted Ar-Ge
- S2 — bağlı taraflara (grup içi) yaptırılan subcontracted Ar-Ge
- A — patent satın alma maliyeti (acquisition cost)
- ×1.3 uplift — kendi Ar-Ge'yi teşvik eder
Türk grup şirketi için pratik etki: Patent'in Türkiye merkez şirkette geliştirilip UK Ltd'ye lisanslanması Nexus Fraction'ı düşürür (S2 yüksek olur), efektif tasarrufu azaltır. En sade yapı: UK Ltd kendisi Ar-Ge yapar ve patent başvurusunu UK IPO veya EPO'dan alır; bu durumda D yüksek, S2 düşük, Nexus Fraction 1'e yakın olur.
Embedded Patent Income — e-Ticaret İçin Kritik
Patent Box'ın çoğu zaman gözden kaçan boyutu: Embedded Patent Income. Eğer sattığınız ürün patentli bir teknoloji içeriyorsa (örneğin patentli batarya hücresi içeren powerbank, patentli yazılım algoritması içeren akıllı cihaz), bu ürünün satış kârının patent kısmına atfedilen oranı %10 oranından yararlanır.
Türk e-ihracatçı senaryosu: Türk firma UK IPO'dan bir tasarım/teknoloji patenti almış ve bu patentli ürünü Amazon UK + eBay UK + kendi shop'unda satıyor. UK Ltd üzerinden satış yapılıyorsa, ürün satış kârının patente atfedilebilen kısmı (royalty proxy yöntemiyle hesaplanır) %10 efektif vergiyle vergilenir. Yıllık 1-5M GBP arası satışta bu, £50.000-£500.000 mertebesinde tasarruf demektir.
💎 Patent Box Uygulanabilirlik Analizi
SKU portföyünüzdeki patentli ürünleri otomatik tara, embedded patent income hesapla, Nexus Fraction simüle et — Zunapro Patent Box modülüyle.
6. Capital Allowances ve Full Expensing
Sermaye Yatırımlarında %100 İlk Yıl İndirimi
Capital Allowances rejimi, makine, teçhizat, demirbaş, IT donanımı, fabrika makinelerinde harcanan tutarın vergi öncesi kârdan indirimine olanak tanır. 2026'da Türk e-ihracatçı için en kritik üç rejim:
Full Expensing (FYA 100%) — 1 Nisan 2023'ten Beri Kalıcı
Spring Budget 2023'te tanıtılan Full Expensing, Autumn Statement 2023 ile kalıcı hale getirildi. Nitelikli yeni (kullanılmamış) ana-rate plant & machinery yatırımlarının %100'ü ilk yıl giderleştirilir; üst sınır YOK. Tipik kalifiye yatırımlar:
- Depo otomasyon sistemleri (conveyor, sortation, robotik picking)
- Paketleme makineleri (dimensioning, weighing, labelling lines)
- Server, switch, router, network ekipmanı (kendi data center'ınız için)
- Forklift, palet jak (yeni alımlar)
- Office equipment: bilgisayar, monitör, MFP yazıcılar
- Solar PV sistemleri (depo çatısı için)
Special rate pool için ayrı bir %50 First-Year Allowance (FYA 50%) mevcut — uzun ömürlü varlıklar, integral features (klima, asansör, sıcak su sistemleri).
Annual Investment Allowance (AIA)
Full Expensing'in yanı sıra AIA rejimi de mevcut. AIA, kullanılmış (second-hand) ekipman ve özel rate pool dahil yıllık £1,000,000'a kadar %100 indirim sağlar. Full Expensing yeni ekipman için, AIA daha esnek tüm ekipman için kullanılır. SME bir e-ihracatçı için pratik öneri: önce AIA limitini doldur, ardından üzerine Full Expensing.
Writing Down Allowance (WDA)
İlk yıl indiriminin tüketildiği veya yatırımın kalifiye olmadığı durumlarda kalan değer WDA üzerinden yıllık %18 (main pool) veya %6 (special rate pool) oranlarıyla yıllara yayılarak indirilir.
Türk Satıcı için Tipik Capital Allowance Senaryosu
| Yatırım | Tutar (GBP) | Rejim | İlk Yıl İndirimi | CT Tasarrufu (%25) |
|---|---|---|---|---|
| Depo otomasyonu (yeni) | 250.000 | Full Expensing | 250.000 | 62.500 |
| Sunucu + ağ donanımı | 40.000 | Full Expensing | 40.000 | 10.000 |
| İkinci el forklift | 22.000 | AIA | 22.000 | 5.500 |
| Office mobilya (special rate) | 18.000 | FYA %50 + AIA bakiye | 18.000 | 4.500 |
| Toplam | 330.000 | — | 330.000 | £82.500 |
Tipik 250-500K GBP yatırım yapan bir Türk e-ihracatçı için Capital Allowances rejimi, ilk yıl vergi yükünden £60.000-£125.000 mertebesinde nakit tasarruf yaratır.
7. Making Tax Digital (MTD) — 2026'nın En Büyük Reformu
MTD Nedir ve Neden Türk Satıcıları İlgilendirir?
Making Tax Digital (MTD), HMRC'nin 2015'te ilan ettiği "vergi sistemini tam dijitalleştirme" stratejisidir. Üç aşamada uygulanır: MTD for VAT (Nisan 2019), MTD for Income Tax Self Assessment / MTD ITSA (6 Nisan 2026), MTD for Corporation Tax (henüz tarih kesinleşmedi, en erken 2028+).
Türk e-ihracatçı için MTD'nin etkisi şudur: kâğıt fatura, manuel Excel takibi ve yıllık tek bildirim devri kapanır; her satış API üzerinden HMRC onaylı yazılıma kaydedilmeli ve çeyreklik özetlerle HMRC'ye iletilmelidir. Marketplace satıcıları için bu, manuel takibi imkansız hale getirir — Amazon UK, eBay UK, Etsy UK, TikTok Shop UK kanallarının tümünü konsolide eden bir MTD-uyumlu yazılım şart olur.
MTD for Income Tax Self Assessment (MTD ITSA) Takvimi
- 6 Nisan 2026 — Yıllık geliri (self-employment + property combined) £50.000'ı aşan sole trader ve landlord'lar için zorunlu
- 6 Nisan 2027 — Eşik £30.000'a düşer
- 6 Nisan 2028 (planlanan) — Eşik £20.000'a düşer; pratik olarak tüm self-employed kapsama girer
- Partnership'ler — Hâlâ tarih kesinleşmedi; en erken 2027
- Companies (MTD for CT) — En erken 2028, muhtemelen 2029+
Çeyreklik Bildirimler ve Yıllık Final Declaration
MTD ITSA kapsamında dört çeyreklik Quarterly Update ve bir yıllık Final Declaration gönderilir:
- Q1: 6 Nisan – 5 Temmuz → bildirim son tarihi 7 Ağustos
- Q2: 6 Temmuz – 5 Ekim → bildirim son tarihi 7 Kasım
- Q3: 6 Ekim – 5 Ocak → bildirim son tarihi 7 Şubat
- Q4: 6 Ocak – 5 Nisan → bildirim son tarihi 7 Mayıs
- Final Declaration → 31 Ocak (vergi yılının takip eden yılında)
End of Period Statement (EOPS) ayrı bir adım olarak öngörülmüştü ancak son Treasury reformuyla Final Declaration ile birleştirildi.
HMRC Onaylı Yazılım Şartı
MTD bildirimleri, HMRC'nin onayladığı bir yazılım üzerinden API ile yapılmak zorundadır. Excel + el ile yükleme YASAL DEĞİLDİR. HMRC tarafından onaylı yazılımlar listesi GOV.UK üzerinden yayınlanır; Zunapro UK panelinin MTD modülü HMRC fraud header'lı bağlantı ve digital link gereksinimlerini sağlar.
Digital Link Gereksinimi
MTD'nin en sıkı kurallarından biri "digital link" gereksinimidir: satış noktasından (marketplace API) son bildirim noktasına (HMRC API) kadar veri zincirinde hiçbir yerde "copy + paste" veya manuel müdahale olmamalı. Her aşama API çağrısı, CSV import (digital), veya direct database link ile bağlanmalıdır. Bu kural, manuel taksonomi düzeltmeleri için kritik bir kısıtlamadır ve marketplace cross-channel envanter yönetimi için iyi yapılandırılmış bir orta katman (Zunapro gibi) gerektirir.
Penaltiler — Points-Based System
MTD ile birlikte 2023'ten itibaren yeni bir points-based late filing penalty rejimi devreye girdi. Her geç bildirim 1 puan biriktirir; puan eşiği (çeyreklik bildirenler için 4 puan, yıllık için 2 puan) aşıldığında £200 ceza uygulanır. Ek olarak geç ödemede faiz + (15 gün sonra %2 + 30 gün sonra %4 + 31. gün itibarıyla yıllık %4) penaltisi uygulanır.
📲 MTD ITSA Hazırlık Kontrol Listesi
Zunapro MTD modülü ile marketplace + banka entegrasyonunuzu HMRC API'sine bağlayın, çeyreklik bildirimleri otomatize edin, digital link uyumunu garantileyin.
8. Türkiye-UK Çifte Vergilendirme Anlaşması
1986 Tarihli Anlaşma — Hâlâ Geçerli
Türkiye Cumhuriyeti ile Büyük Britanya ve Kuzey İrlanda Birleşik Krallığı arasındaki Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşması, 19 Şubat 1986'da Londra'da imzalandı ve 26 Ekim 1988'de yürürlüğe girdi. Anlaşmanın OECD Model Convention temelli yapısı, hâlâ Türkiye-UK arası vergi tahsil hakkını paylaştırmaktadır. 2017'de imzalanan MLI (Multilateral Instrument) ile bazı anti-kaçınma hükümleri (Article 7 Business Profits, Article 13 Capital Gains) güncellenmiştir.
Kritik Maddeler — E-Ticaret Bakış Açısı
- Article 5 — Daimi İşyeri (Permanent Establishment, PE): "Sabit iş yeri" tanımı; ofis, şube, mağaza, atölye, depo (belirli koşullarda). E-ticaret'te kritik: Amazon FBA stoğu kendi başına PE oluşturur mu? HMRC ve OECD pozisyonu, salt FBA stoğunun (Amazon'a ait depoda Amazon kontrolünde) Türk satıcı için PE oluşturmadığıdır; ancak Türk satıcının UK'de kendi adına kiraladığı bir depo veya ofis PE oluşturur.
- Article 7 — Business Profits: Bir akit devletin teşebbüsünün ticari kazançları, sadece o devlette vergilendirilir; UK'de PE'si olmayan Türk firmasının ticari kazancı UK'de vergilendirilmez. Bu hüküm, UK Ltd kurmadan Türkiye'den satış yapan e-ihracatçılar için ana sığınak hükmüdür.
- Article 10 — Dividend: UK kaynaklı dividend Türkiye'ye dağıtılırsa %15 stopaja tabidir (genel oran); ana şirket-bağlı şirket ilişkisinde belirli koşullarda %10. UK'de 2016'dan beri uygulanan dividend stopajsız rejim sayesinde gerçekte bu oran sıklıkla %0'dır.
- Article 11 — Faiz: %15 stopaj (genel).
- Article 12 — Royalty: %10 stopaj. Patent royalty, marka kullanım hakkı, know-how, yazılım lisans ödemeleri bu kapsamda. Türk firma UK'deki bağlı şirkete patent lisansı verirse, UK Ltd %10 stopaj kesip kalanı Türkiye'ye gönderir.
- Article 23 — Çifte Vergilendirme Önleme Metodu: Türkiye için credit method (mahsup yöntemi). UK'de ödenen vergi, Türkiye vergisinden mahsup edilir.
Pratik Senaryo — Türk Sole Trader Amazon UK'de Satıyor
Senaryo: Ahmet, İstanbul mukimi, kendi adına Amazon UK'de hediyelik eşya satıyor. Yıllık ciro £80.000, Amazon FBA UK kullanıyor. UK Ltd kurmamış.
- VAT: Non-UK Established Taxable Person; ilk satıştan itibaren UK VAT kayıt zorunlu. Çoğu satışta Amazon (OMP deemed supplier) VAT'ı tahsil eder; Ahmet zero-rated supply yapar ama yine de bildirim verir.
- Corporation Tax: UK Ltd yok; Article 7 Business Profits hükmü gereği UK'de Corporation Tax tabi değil (PE yok varsayımı altında).
- Income Tax (UK): UK'de PE yok ve UK kaynaklı pasif gelir yok; UK Income Tax yükümlülüğü yok.
- Türkiye'de: Ticari kazanç GVK (Gelir Vergisi Kanunu) hükümlerine göre Türkiye'de beyan edilir. Türkiye'de e-ihracat istisnası varsa (örn. 5520 sayılı KVK md. 89 kapsamı veya GVK Geç. Md. 76) uygulanır.
Bu senaryoda toplam vergi yükü genelde sadece Türkiye gelir vergisidir ve UK tarafı VAT bildirim yükümlülüğüyle sınırlıdır.
Pratik Senaryo 2 — Türk Firma UK Ltd Üzerinden Satıyor
Senaryo: Tekno A.Ş. (Türkiye), Acme UK Ltd'yi kurmuş, Acme UK Ltd UK'de Amazon UK + eBay UK + own shop üzerinden satış yapıyor. Yıllık kâr £400.000.
- UK Corporation Tax: Acme UK Ltd kârın tamamı (£400K) üzerinden Corporation Tax öder. Main rate %25 + marginal relief üstü = yaklaşık %23-24 efektif. R&D + Full Expensing ile %15-18'e indirilebilir.
- Dividend Türkiye'ye gönderildiğinde: Article 10 kapsamında UK stopaj kuralı %0 (UK iç hukukunda dividend stopajı yok). Türkiye'de Tekno A.Ş. bu temettüyü iştirak kazancı istisnası kapsamında (KVK md. 5/1-b) genel olarak istisna alır (yurt dışı iştirak kazancı istisnası şartlarına uyulmak kaydıyla).
- Royalty akışı: Tekno A.Ş.'nin markasını Acme UK Ltd'ye lisansladığını varsayalım; Acme UK Ltd royalty öderken Article 12 gereği %10 stopaj keser ve Türkiye'ye gönderir. Türkiye'de gelir olarak vergilenir; UK stopaj mahsup edilir.
Önemli not: Türkiye'deki transfer fiyatlandırması kuralları (KVK md. 13 ve TPK 2007/12888 Tebliği) Türkiye-UK grup içi tüm işlemlere uygulanır. UK HMRC tarafında da ayrı transfer fiyatlandırması rejimi (TIOPA 2010 Part 4) vardır. Çifte transfer fiyatlandırması incelemesi riskini minimize etmek için APA (Advance Pricing Agreement) seçeneği değerlendirilebilir.
9. HMRC Uyum, Penalti Rejimi ve Kayıt Saklama
HMRC'nin Yetki Alanı
His Majesty's Revenue and Customs (HMRC), 2005'te Inland Revenue ve HM Customs & Excise birleştirilerek kuruldu. Yetki alanı: Income Tax, Corporation Tax, VAT, Stamp Duty, Inheritance Tax, gümrük vergileri, Excise Duties, National Insurance, Apprenticeship Levy, Annual Tax on Enveloped Dwellings (ATED), Plastic Packaging Tax ve daha birçok özel rejim. e-ihracatçı için pratik etkileşim noktaları: Corporation Tax Office (Edinburgh), VAT Office (Salford ve regional), Self Assessment Helpline, Online Services portalı, ve son yıllarda Single Customer Account projesi.
Penalti Rejimleri — 2026'da Geçerli Yapı
| İhlal | İlk Penalti | Ek Penalti | Faiz |
|---|---|---|---|
| Geç bildirim (Self Assessment) | £100 (otomatik) | 3 ay sonra günlük £10 (90 güne kadar) | — |
| Geç ödeme (Self Assessment) | 30 gün sonra %5 | 6 ay + 12 ay sonra ek %5'ler | HMRC official rate (BoE base + %4) |
| MTD VAT Points-Based | 0 (ilk birkaç ihlal puan) | Eşik aşıldığında £200 | 15 gün sonra %2 + 30 gün sonra %4 |
| Inaccuracy in return | %0-%30 careless | %20-%70 deliberate | %30-%100 deliberate concealed |
| Failure to notify (VAT) | %0-%30 non-deliberate | %20-%70 deliberate | %30-%100 deliberate concealed |
Kayıt Saklama Zorunluluğu
- Self-employed (sole trader): 5 yıl ve 10 ay (tax year sonundan itibaren) — örneğin 2026/26 tax year için 31 Ocak 2032'ye kadar
- Companies (CT): 6 yıl (Companies Act 2006 madde 388 ve HMRC paralel kuralı) — accounting period sonundan itibaren
- VAT records: 6 yıl
- PAYE records: 3 yıl (HMRC) ama pratikte 6 yıl saklanır
e-İhracatçı için Tutulması Gereken Belgeler
- Tüm marketplace sales reports (Amazon Settlement Report, eBay Transaction Report, Etsy CSV)
- Marketplace fee dökümleri (referral fee, FBA fee, advertising fee)
- VAT invoice'lar (sent + received)
- Banka ekstreleri (Wise, Revolut, HSBC, Barclays vb.)
- Foreign currency dönüşüm kuru kayıtları (HMRC monthly average rate veya günlük spot rate)
- Stok hareketleri (FBA Inbound Shipment, FBM stock count)
- Müşteri iadeleri (Return Reports, refund justifications)
- Capital expenditure faturaları (Capital Allowance iddiası için)
- R&D harcama belgeleri (timesheet, payroll, subcontractor invoices)
- Transfer pricing dokümantasyonu (grup içi işlem varsa)
HMRC Investigation — Risk Yönetimi
HMRC'nin Connect adlı veri analitiği sistemi, Companies House, banka raporlamaları, marketplace bildirimleri ve uluslararası bilgi değişimi (CRS, AEOI) verilerini karşılaştırır. e-ihracatçılar için yüksek risk göstergeleri: marketplace satışları ile bildirilen VAT-eligible turnover arasındaki tutarsızlık, sıfır kâra rağmen yüksek yöneticilerden çekiş, transfer pricing'siz grup içi transferler. Compliance check (general enquiry) genellikle accounting period sonundan 12 ay içinde başlar; deliberate hata şüphesi varsa 20 yıla kadar discovery assessment yapılabilir.
🛡️ HMRC Uyum Paketi
Zunapro UK Compliance modülü ile marketplace satışlarınızdan kayıt saklamaya, MTD bildirimlerinden penalti puan takibine kadar HMRC uyumunu tek panelden yönetin.
10. Türk E-İhracatçı için Adım Adım UK Vergi Kurulumu
Karar Ağacı — Hangi Yapı Bana Uyar?
- ≤£85K yıllık ciro, basit ürün: Türkiye'den sole proprietor + OMP deemed VAT — UK Ltd kurma
- £85K-£250K ciro, FBA-yoğun: Türk firma + UK VAT registration (NETP) + Türk gelir vergisi
- £250K+ ciro, çoklu kanal: UK Ltd kur, Türkiye'den royalty/management fee çıkışı; çifte vergilendirme anlaşması mahsup mekanizması
- R&D-yoğun e-ticaret (ML pricing, custom logistics): UK Ltd + R&D Tax Credits (Merged Scheme); zarar dönemleri için ERIS
- Patentli ürün satıcı: UK Ltd + Patent Box rejimi; UK IPO / EPO patent başvuru
1. Şirket Kuruluşu — Companies House Adımları
- İsim kontrolü — Companies House WebFile veya online incorporation
- Şirket türü seçimi — Private Limited (Ltd) en yaygın; üyelik yapısına göre limited by shares
- Memorandum & Articles of Association — model articles veya özelleştirilmiş
- Directors & Persons of Significant Control (PSC) — minimum 1 director (gerçek kişi olabilir), PSC %25+ pay sahipleri
- Registered Office Address — UK adres zorunlu; virtual office veya kurumsal hizmet
- Online incorporation fee £50 — same-day £100
- Certificate of Incorporation 24-48 saat içinde
2. HMRC Kayıtları
- Corporation Tax registration — kuruluştan 3 ay içinde HMRC bildirir; UTR (Unique Taxpayer Reference) gelir
- PAYE registration — direktör maaşı veya çalışan ödeyecekseniz
- VAT registration — eşik aşıldığında (UK-mukim için £90K) veya NETP olarak ilk satıştan
- EORI number — gümrük operasyonları için (FBA mal gönderecekseniz)
- Self Assessment — sole trader veya company director iseniz personal UTR
3. Banka Hesabı ve Ödeme Altyapısı
Türk direktörlü UK Ltd için banka hesabı açmak 2026'da hâlâ KYC zorluğu içeriyor. En pratik seçenekler:
- Wise Business — UK IBAN + USD/EUR multi-currency, hızlı onboarding (1-3 gün), £45 başvuru ücreti
- Revolut Business — UK sort code + IBAN; metal/business plan tier'ları
- Tide — UK fintech, hızlı onboarding, Türk director'e açıktır
- HSBC / Barclays / NatWest — geleneksel high street; KYC süreci 4-8 hafta, fiziksel ziyaret talep edilebilir
4. Muhasebe Yazılımı ve MTD Bağlantısı
MTD onaylı yazılım ŞART. Tipik seçenekler: Xero, QuickBooks, Sage, FreeAgent, ve Zunapro UK paneli. Marketplace satıcısı için kritik kriter: çoklu marketplace API entegrasyonu ve HMRC fraud header desteği. Zunapro UK modülü Amazon UK SP-API + eBay UK Trading + Etsy Open API + TikTok Shop API + custom shop'u tek envantere konsolide eder ve HMRC MTD endpoint'ine direkt iletir.
5. İlk Yıl Operasyon Takvimi
| Ay | Operasyon | Vade / Not |
|---|---|---|
| 0 | Companies House kuruluş + UTR alımı | 3 gün |
| 1 | VAT, PAYE, EORI kayıtları | 10-20 iş günü |
| 1-2 | Banka hesabı açılışı (Wise Business) | 1-3 gün |
| 2 | Marketplace hesapları + UK VAT eklenmesi | Amazon UK + eBay UK + Etsy UK |
| 3 | İlk VAT return (çeyrek dönem) | Çeyrek bitimi + 1 ay 7 gün |
| 12 | İlk Confirmation Statement (Companies House) | Anniversary + 14 gün, £34 |
| 13-15 | İlk Annual Accounts + CT600 (Corporation Tax) | Accounting period sonu + 9 ay (CT ödeme), +12 ay (CT600 bildirim) |
| 21+ | R&D iddiaları + Capital Allowances + Patent Box election | CT600 amend window 2 yıl |
Türk e-ihracatçı için UK vergisi tek panelde
Corporation Tax · Income Tax · VAT · R&D Tax Credits · Patent Box · MTD ITSA — HMRC onaylı, Türkçe destekli, 10 dakikada kurulum. Çifte vergilendirme anlaşmasıyla uyumlu transfer pricing dokümantasyonu dahil.
UK Vergi Modülünü Aç →UK Vergi Sistemi SSS 2026 — Türk Satıcı için 12 Kritik Soru
Türk satıcı olarak Birleşik Krallık'ta hangi vergileri ödemek zorundayım?
Bağlı olduğunuz yapıya göre değişir. UK Ltd kurarsanız: %25 Corporation Tax (kâr £250K üstü), 50K-250K arası marginal relief, 50K altı %19 small profits rate ödersiniz. Sole trader iseniz: Income Tax dilimleri (basic %20, higher %40, additional %45) uygulanır.
VAT yıllık £90.000 eşiğini aşarsanız zorunludur; ancak non-UK established e-ihracatçılar için bu eşik UYGULANMAZ — ilk satıştan itibaren VAT kaydı zorunludur. Online Marketplace deemed supplier rejimi sayesinde belirli senaryolarda Amazon UK / eBay UK VAT'ı kendi tahsil edip ödese de, satıcının kayıt yükümlülüğü devam eder.
UK Corporation Tax %25 oranı Türkiye Kurumlar Vergisi %25 ile aynı mı?
Nominal oran 2026 itibarıyla her iki ülkede de %25'tir; ancak hesaplama tabanı önemli ölçüde farklıdır. UK'de 50K altı kâr için %19 small profits rate ve 50K-250K arası marginal relief (efektif %26.5'e kadar çıkabilen) uygulanır. Türkiye'de 2026'da kurumlar vergisi %25; finansal kuruluşlar için %30.
Esas fark, vergi tabanını daraltan rejimlerdedir: R&D Tax Credits, Patent Box, Full Expensing, Capital Allowances rejimleri UK'de teknoloji-odaklı şirketlerin efektif oranını %10-15 bandına indirir. Bu rejimlerin Türkiye'deki eşdeğerleri (Ar-Ge Merkezi, Teknopark) coğrafi/yapısal kısıtlamalar nedeniyle e-ihracatçı için sıklıkla erişilemez kalır.
Türk firması olarak UK R&D Tax Credits'ten yararlanabilir miyim?
Evet; şart, UK'de kayıtlı bir şirketinizin (Ltd veya UK branch) olması ve Ar-Ge faaliyetinin UK vergi mukimi şirket üzerinden gerçekleşmesi. 1 Nisan 2024 sonrası birleşen Merged R&D Scheme kapsamında nitelikli harcamaların %20 expenditure credit avantajı sağlanır; kâr eden için net efektif değer %15, zarar eden için %16.2.
R&D-intensive SME'ler (nitelikli harcaması toplam giderin %30'unu aşan zarardaki SME'ler) için ERIS rejimi mevcut: %86 ek deduction + zararın %14.5'ine kadar nakit iade. Türkiye'deki ana şirketin gerçekleştirdiği Ar-Ge UK iddiasında doğrudan dikkate alınmaz; harcama UK vergi mukimi tüzel kişide doğmalı ve "who decides what" testini geçmelidir.
Patent Box rejimi nedir ve nasıl başvurulur?
Patent Box, nitelikli patent gelirleri (royalty, embedded patent income, satış kârının patente atfedilebilen kısmı) üzerinden Corporation Tax'ı %10'a düşüren bir rejimdir. Şartlar: UK IPO, EPO veya belirli AB üye devletlerinin verdiği patent; aktif sahiplik testi (development condition); ve Nexus fraction (BEPS Aksiyon 5 uyumlu).
e-ihracat ürünlerinizde patentli teknoloji içeren SKU'larınız varsa, embedded patent income testi ile yıllık £100K-£1M düzeyinde efektif vergi tasarrufu mümkün. Başvuru: CT600 ile birlikte election yapılır, Patent Box Supplementary Page (formCT600D) doldurulur; geriye dönük 2 yıl içinde de election geçerlidir.
Making Tax Digital (MTD) for Income Tax 2026'da nasıl uygulanıyor?
MTD for Income Tax Self Assessment (MTD ITSA) 6 Nisan 2026'dan itibaren yıllık geliri (self-employment + property combined) £50.000 üstü olan sole trader ve landlord'lar için zorunlu hale geldi. 6 Nisan 2027'den itibaren £30.000 üstü, takiben (2028'de planlanan) £20.000 eşiği uygulanır.
Yükümlülük: HMRC onaylı yazılım üzerinden çeyreklik dijital kayıt tutma (Quarterly Updates), End of Period Statement (Final Declaration ile birleştirildi) ve 31 Ocak'a kadar Final Declaration. Marketplace satıcıları için her satışın dijital kaydı, VAT mutabakatı ve banka entegrasyonu Zunapro panelinden otomatize edilir; "digital link" kuralı manuel copy-paste'i yasaklar.
UK VAT eşiği £90.000 — marketplace satıcısı için nasıl uygulanır?
1 Nisan 2024'ten itibaren UK VAT registration threshold £85.000'den £90.000'e yükseltildi; deregistration eşiği £88.000. Ancak non-UK established satıcılar (NETP — Non-Established Taxable Person) için bu eşik UYGULANMAZ — ilk satıştan itibaren VAT kaydı zorunludur (£0 effective threshold for NETPs).
Amazon UK, eBay UK gibi Online Marketplaces (OMPs) £135 altı ithal mallar ve non-UK satıcıların UK stoğundan yapılan satışlarda VAT'ı kendileri tahsil edip HMRC'ye öder (deemed supplier rule). Türk satıcıların UK FBA stoğu varsa VAT kaydı + EORI + (gerekirse) IOSS uyumu kritik.
Türkiye-UK çifte vergilendirme anlaşması (DTA) nasıl çalışır?
Türkiye ile Birleşik Krallık arasındaki 19 Şubat 1986 tarihli Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşması (1988'de yürürlüğe girdi) hâlâ geçerli ve OECD Model Convention temellidir. UK'de elde edilen ticari kazanç için (Article 7 - Business Profits), UK'de daimi işyeri (PE — Permanent Establishment) yoksa Türk firması UK'de Corporation Tax ödemez.
Royalty (Article 12) %10 stopaja tabidir. Türkiye, UK'de ödenen vergiyi mahsup eder (foreign tax credit method, Article 23). e-ihracat satıcıları için Amazon FBA stoğunun PE oluşturup oluşturmadığı kritik bir HMRC değerlendirme noktasıdır; HMRC pozisyonuna göre salt FBA stoğu (Amazon kontrolünde, sözleşmesel olarak Amazon'un sağladığı depolama) tek başına PE oluşturmaz.
Capital Allowances ve Full Expensing rejimi nedir?
Capital Allowances, makine, teçhizat ve diğer sermaye yatırımları için vergi indirimi sağlar. 1 Nisan 2023'ten itibaren kalıcı hale getirilen Full Expensing (FYA 100%) rejimiyle, qualifying main-rate plant & machinery yatırımlarının %100'ü ilk yıl giderleştirilebilir; special rate pool için %50 FYA.
e-ihracat operasyonlarında depo otomasyon ekipmanı, paketleme makineleri, sunucular, IT donanımı bu kapsamda. Yıllık £1.000.000'a kadar Annual Investment Allowance (AIA) da %100 indirim sağlar (ikinci el ve özel rate pool dahil). Birlikte uygulandığında nakit akışı dostu bir yapı kurulur — tipik £330K yatırımda ilk yıl £82.500 CT tasarrufu.
Corporation Tax Act 2010 sole trader'ı bağlar mı yoksa sadece şirketleri mi?
Corporation Tax Act 2010 (CTA 2010) sadece UK Corporation Tax'a tabi tüzel kişileri (companies, certain unincorporated associations, building societies, mutual societies) bağlar. Sole trader (self-employed) iseniz Income Tax (Trading and Other Income) Act 2005 (ITTOIA 2005) ve Income Tax Act 2007 (ITA 2007) hükümlerine tabisiniz.
Limited company kurmak vergi planlaması açısından genellikle £50.000 üzeri kâr için avantajlıdır; dividend vergisi (basic %8.75, higher %33.75, additional %39.35) ve director's salary kombinasyonu ile efektif vergi optimize edilir. Ltd'nin ek avantajları: sınırlı sorumluluk, R&D + Patent Box erişimi, kurumsal banka kabiliyeti.
Income Tax dilimleri 2026/27'de nasıl?
England, Wales ve Kuzey İrlanda için 2026/27 dilimleri: Personal Allowance £12.570 (£100.000 üstü gelirde her £2 için £1 azalır, £125.140'ta sıfırlanır). Basic rate %20 (£12.571-£50.270), Higher rate %40 (£50.271-£125.140), Additional rate %45 (£125.140 üstü).
İskoçya ayrı dilim sistemi uygular (Starter %19, Basic %20, Intermediate %21, Higher %42, Advanced %45, Top %48). National Insurance: Class 2 (self-employed) 2024'ten itibaren kaldırıldı; Class 4 %6 (£12.570-£50.270), %2 (üzeri). Self Assessment beyan ve ödeme son tarihi 31 Ocak.
Marketplace satıcısı için tutmam gereken kayıtlar neler?
HMRC sole trader için 5 yıl 10 ay, şirketler için 6 yıl kayıt saklama zorunluluğu getirir (Companies Act 2006 madde 388 + paralel HMRC kuralları). MTD ITSA ve MTD VAT kapsamında dijital kayıt zorunludur; digital link kuralı manuel copy-paste'i yasaklar.
Tutulması gerekenler: tüm marketplace satışları (Amazon Settlement, eBay Transaction, Etsy CSV, TikTok Shop dökümleri), fee dökümleri, ödeme makbuzları, banka ekstreleri, FBA/FBM stok hareketleri, müşteri iadeleri, VAT invoice'lar, foreign currency dönüşüm kuru kayıtları (HMRC monthly average rate veya günlük spot), capital expenditure faturaları. Zunapro her marketplace order'ı CT600/SA100 uyumlu formatta otomatik raporlar.
Türk firması UK'de şirket kurarsa hangi adımlar gerekir?
1) Companies House'ta limited company kayıt (online 24 saat, £50); 2) HMRC'de Corporation Tax registration (kuruluş sonrası 3 ay içinde); 3) PAYE registration (eğer direktör maaşı ödenecekse); 4) VAT registration (eşik aşıldığında veya non-resident için ilk satışta); 5) UK iş banka hesabı (Wise Business, Revolut Business, Tide, HSBC, Barclays).
6) UTR alımı; 7) Confirmation Statement (yıllık, £34); 8) Annual Accounts (Companies House + HMRC); 9) UK registered office + Service Address; 10) MTD uyumlu muhasebe yazılımı. Zunapro UK paketi 1-10 arası tüm adımları tek panelde takip eder; KYC için Wise Business çoğu Türk director için 1-3 günde hesap açar.
Türk e-ihracatçılar için UK'de Ltd kurmak mı, Türkiye'den satış yapmak mı daha avantajlı?
Cevap hacim ve müşteri profiline bağlı. <£85.000 yıllık ciroda Türkiye'den satış (OMP'lerin VAT tahsil etmesi sayesinde) genellikle yeterli — UK Ltd kurmadan da Amazon UK, eBay UK'de satabilirsiniz. £85.000-£250.000 cirosunda VAT kaydı zorunlu hale gelir ve UK iş banka hesabı + UK adres tedarikçi/kargo lojistiği için kritikleşir.
£250.000 üstü cirolarda UK Ltd belirgin avantajlar sunar: Marketplace satıcı statüsünde 'trusted seller' algısı, daha hızlı para çekme (Wise Business UK IBAN), Türk transfer fiyatlandırması yumuşatması, R&D Tax Credits + Patent Box + Full Expensing erişimi. Çifte vergilendirme anlaşmasıyla mahsup mekanizması her iki yapıda da çalışır; ancak Ltd yapısı %15-18 efektif CT yükünü gerçeklik haline getirir.
UK e-ticaret vergisi 10 dakikada bağlanır
Corporation Tax · Income Tax · VAT · R&D Tax Credits · Patent Box · Capital Allowances · MTD ITSA — HMRC onaylı entegrasyon, Türkçe destek, marketplace + banka + muhasebe tek panelde. Demo gerekmez, uzun sözleşme yok. Türk e-ihracat operasyonunuzu bugün başlatın.
🇬🇧 UK Muhasebe Paneline Bağlan →Bu konuda yardım alın
İlgili hizmetimiz: E-Ticaret